Κρίμα τόσο ωραίος άντρας και να είναι μόνος
Ο φωτογράφος Προκόπιος ιεροδιάκονος Καρυώτης, Ηunky Jesus, άδειο Κάιρο, Τίμων ο μισάνθρωπος― ένα πολυποστ.
ΕΛΠΙΖΩ ΝΑ ΜΗ ΚΑΤΗΓΟΡΗΘΩ για σεξουαλικοποίηση των θείων, αλλά δεν έχω ξαναδεί τέτοιον hunk προσφάτως. Τουλάχιστον, ας προσμετρηθεί στις αγαθές μου προθέσεις, το γεγονός ότι είναι αρκετά νεκρός. Είναι ένας καλόγερος του Αγίου Όρους, φωτογραφημένος στα τέλη του προπερασμένου αιώνα, από έναν μοναχικό πρωτοπόρο της ελληνικής φωτογραφίας, άγνωστο στους πολλούς. Τον ιεροδιάκονο Προκόπιο.
Ο ιεροδιάκονος Προκόπιος, πριν καρεί μοναχός ονομαζόταν Παραδείσης Γαγάς και είχε γεννηθεί στον Πολύγυρο Χαλκιδικής. Το 1863 εγκαταστάθηκε στο Άγιον Όρος και μόνασε στο κελλί του Αγίου Νικολάου Χαλκιά στις Καρυές, στον κεντρικό δρόμο που συνδέει τις Καρυές με τη Δάφνη.
Πολυτάλαντος. Ζωγράφος κυρίως (στο εργαστήριό του φιλοτεχνήθηκαν περίπου 4.000 εικόνες), μουσικός, αλλά και σπουδαίος φωτογράφος. Τα πορτρέτα του, σχεδόν πάντα μπροστά στον ίδιο μουσαμά, έχουν μια ένταση και εσωτερικότητα μοναδική, σα νά 'χει ανέβει η ψυχή στο στόμα και στα μάτια του ανθρώπου· σού μιλάνε. Η φήμη του ως φωτογράφου είχε ξεπεράσει τα σύνορα της μοναστικής κοινότητας, γιατί έστελνε σε πολλούς Ευρωπαίους επιστήμονες φωτογραφίες από χειρόγραφους κώδικες― σε ένα ταξιδιωτικό άλμπουμ της εποχής υπάρχουν γκραβούρες που τον δείχνουν να ζωγραφίζει ή να περιεργάζεται τη φωτογραφική μηχανή.
Την τέχνη της φωτογραφίας την έμαθε στο Άγιον Όρος από τον Θεόδωρο Ραιδεστηνό —έναν από τους πρώτους, αν όχι τον πρώτο, που ασχολήθηκε με το αντικείμενο στον Άθω— και αργότερα την τελειοποίησε στην Κωνσταντινούπολη, μαθητεύοντας δίπλα στον Κωνσταντίνο Σοφιανό.
Σήμερα σώζεται ένας σημαντικός αριθμός με φωτογραφίες και γυάλινες πλάκες του Προκοπίου, καθώς και ο «μουσαμάς» μπροστά από το οποίο δημιούργησε τα αριστουργηματικά του πορτρέτα μοναχών και λαϊκών. Για τις ανάγκες της δουλειάς του, αξιοποιούσε ιδανικά το ευρύχωρο και γεμάτο φως αίθριο του κελλιού του.
Πραγματικά θα άξιζε μια σοβαρή μελέτη και έκδοση για την περιπτωσάρα αυτή, που όπως όλες οι περιπτωσάρες κρατάει μέσα της σε τεντωμένο σκοινί πολλά αντιθετικά στοιχεία, πρωτίστως την απομάκρυνση από τους ανθρώπους και ταυτόχρονα την πιο βαθιά έκφραση της φύσης τους.
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ την σεξουαλικοποίηση των θείων, δεν θα εκπλαγώ στο μέλλον να δώ αγγελικές μορφές με speedo. Πάει μακριά η βαλίτσα. Έχω δει αγιογραφίες εξόχου αμφισημίας και δυο τρεις αγίους του Κόντογλου που έχουν βγεί κατευθείαν από το Physics Pictorial. Από τον «Καλόγερο» του Κύρου (που κανείς δεν θυμάται πια) έως τον στυλίτη Σίμωνα του Μπουνιουέλ κι από τους Πειρασμούς του Αγίου Αντωνίου ως τον Το «Léon Morin, Prêtre» του Μελβίλ, ουκ ολίγοι αμνοί της αγνείας, πιλατεύονται από ξαναμένες θηλυκότητες ― μέχρι να καταλήξουν gay πορνό λεύκωμα με λυγερόκορμους ιερείς στο Βατικανό.
Λογικό. Είναι ερεθιστική η ταλάντωση κάποιου που θέλει και δεν θέλει. Όπως και κάθε απαγόρευση. Tι πιο φαντασιωτικό από έναν bear με μούσια, μαύρες μπούκλες λυτές στους ώμους και αθώα μάτια, που σπαρταρά υπό την μπότα της παρθενίας και καταπολεμά φρουμάζοντας τον σκόλοπα εν τη εαυτού σαρκί; Ερωτώ!
HUNKY JESUS
Αν και δεν σχετίζεται ευθέως, ας αναφέρω εδώ και την πιο ακραία εκδοχή της φάσης. Στην 40ή επετειακή διοργάνωση του φεστιβάλ BFI Flare: London LGBTQIA+ Film Festival που ξεκίνησε πριν 4-5 μέρες, προβλήθηκε σε παγκόσμια πρώτη το Hunky Jesus, το νέο ντοκιμαντέρ της Jennifer M. Kroot (It Came from Kuchar, To Be Takei). Θέμα του, οι χιλιάδες άνθρωποι που συγκεντρώνονται στο Dolores Park του Σαν Φρανσίσκο κάθε Πάσχα για τον διαγωνισμό «Ο πιο hunky Ιησούς». Διοργάνωση, από τις Sisters of Perpetual Indulgence (Αδελφές της Ατέρμονης Επιείκειας).
Δεν μπορώ να μη σκεφτώ ότι αυτή η ελευθεριακή εκδήλωση, που παίζει με τα σύμβολα της θρησκείας χωρίς κανένα ταμπού, γίνεται στην Αμερική του πιο άρρωστου και οπισθοδρομικού προέδρου που είχε ποτέ. Χωρίς να περνάει καν από το νου κανενός να την απαγορεύσει ή λογοκρίνει.
Η Φλώρινα μπορεί να περιμένει.
Το Κάιρο άδειο. Εντελώς. Δεν ξέρω τι λένε οι στατιστικές, αλλά δεν συναντάς λευκό πρόσωπο στο δρόμο. Ήταν και οι τελευταίες μέρες του Ραμαζανιού, κυρίως όμως είναι ο πόλεμος. Μερικές φωτογραφίες από την τελευταία μέρα, παραμονή του Eid al Fitr.
Κρίμα τόσο ωραίος άντρας και να είναι μισάνθρωπος! Μιλώντας για όλα αυτά τα κάπως χριστιανικά θυμήθηκα και έναν πίνακα του Κόντογλου που πολύ μ' αρέσει. Είναι ο Τίμων ο μισάνθρωπος. Να πω ότι δεν ταυτίζομαι, θα ήταν ψέμα. Καθόλου δεν μ' αρέσει αυτό που ζω. Με φρικάρει ο Τραμπ με τρόπο εμμονικό ― δεν έχω ξαναδει τέτοια εξηλιθίωση και εκφασισμό του δημόσιου βίου, σε ολόκληρη τη ζωή μου. Ταυτόχρονα μια καραμπόλα από τέρατα διοικεί τον πλανήτη, ένθεν και ένθεν. Η εποχή των δολοφόνων, κυριολεκτικά.
Οπότε σκέφτομαι συχνά τον Τίμωνα (ωραίος daddy, ευαίσθητος, πρώην πλουσιόπαιδο) που η αηδία του για τους συγχρόνους του τον έκανε να αναζητήσει στις μοναξιές του Υμηττού την ησυχία του, κάτι σαν μοναχός κι αυτός, μακριά από το αγριεμένο πλήθος.
Άπειρα τα ανέκδοτα γύρω από τη ζωή του και την περιφρόνηση που επεδείκνυε στα κοσμικά συναπαντήματα με κάθε αφορμή· κάτι όμως που αναφέρει ο Πλούταρχος τον έβαλε στην καρδιά μου. Λέει ότι παρουσιάστηκε στην εκκλησία του δήμου, ανέβηκε στο βήμα και είπε στους αποσβολωμένους Αθηναίους: «Άνδρες Αθηναίοι, γνωρίζετε ότι έχω ένα κτήμα στον Υμηττό κι ότι σ’ αυτό υπάρχει μια συκιά, απ’ την οποία πολλοί έως τώρα κρεμάστηκαν. Επειδή λοιπόν σκοπεύω να χτίσω μια καλύβα κι αποφάσισα να την κόψω, ήρθα να σας το ανακοινώσω, για να προλάβουν να κρεμαστούν, όσοι από εσάς το επιθυμούν».
