Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: ο ζωγράφος που ο Πικάσο αποκαλούσε «πατέρα»

Σαν σήμερα το 1541 γεννήθηκε στον Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο Κρήτης
Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Αυτοπροσωπογραφία

Το έργο του ζωγράφου τον οποίο ο Πάμπλο Πικάσο αποκαλούσε «πατέρα» κι έγινε γνωστός με το όνομα Ελ Γκρέκο έμελλε να μείνει στην αφάνεια για τρεις αιώνες. Ο Θεοτοκόπουλος θα ανακαλυφθεί στις αρχές του εικοστού αιώνα από τους ιστορικούς της τέχνης -που τον θεώρησαν πρόδρομο του εξπρεσιονισμού- αλλά πρωτίστως από τους ζωγράφους, που έσπευσαν να υιοθετήσουν χαρακτηριστικά της τέχνης του –με τον Σεζάν, που γοητεύθηκε από τις επιμήκεις μορφές του, να προηγείται. Αργότερα θα ακολουθήσει ο Πικάσο και στη συνέχεια ο Τζάκσον Πόλοκ, ενώ η προσωπικότητα του ζωγράφου θα εμπνεύσει και λογοτέχνες όπως ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε και ο Νίκος Καζαντζάκης.


Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος γεννήθηκε το 1541 στον Χάνδακα της Κρήτης, το σημερινό Ηράκλειο. Γόνος αστικής οικογένειας, με πατέρα που εργαζόταν ως φοροσυλλέκτης για τη Δημοκρατία της Βενετίας, επαρχία της οποίας ήταν τότε η Κρήτη, έλαβε κλασική μόρφωση και ταυτόχρονα έκανε μαθήματα αγιογραφίας, έχοντας δάσκαλο τον Γεώργιο Κλόντζα –κατά άλλους μελετητές τον Μιχαήλ Δαμασκηνό ή τον Θεοφάνη. Σε ηλικία 26 ετών, όντας ήδη εξοικειωμένος τόσο με τη βυζαντινή όσο και με την αναγεννησιακή τέχνη, αποφασίζει να συνεχίσει τις σπουδές του στη Βενετία, η οποία ήταν καλλιτεχνικό κέντρο της εποχής. Θα ζήσει στην πόλη για τρία χρόνια και το 1568 θα γίνει μαθητής του Τιτσιάνο. Αν και δεν είναι απολύτως σίγουρο ότι ήταν Χριστιανός Ορθόδοξος, ωστόσο φαίνεται ότι κατά την παραμονή του στην Γαληνοτάτη ασπάστηκε τον Καθολικισμό, ώστε να μπορεί να εργαστεί χωρίς να έχει προβλήματα με την Ιερά Εξέταση. Πριν φύγει από την Κρήτη ο ζωγράφος είχε παντρευτεί, η γυναίκα αυτή όμως -που δεν τον ακολούθησε για οικονομικούς λόγους- δεν αναφέρεται ποτέ ξανά, ενδεχομένως επειδή με την αλλαγή θρησκευτικού δόγματος ο γάμος τους ακυρώθηκε.

 

Υπερβολικά σίγουρος για τον εαυτό του, ο Θεοτοκόπουλος θα προτείνει να καταστρέψουν την εικονογράφηση της Καπέλα Σιξτίνα, η οποία είχε θεωρηθεί τολμηρή λόγω των γυμνών της, και να την ξαναζωγραφίσει ο ίδιος, καλύτερα από τον Μιχαήλ Άγγελο. Για τον μεγάλο ζωγράφο εξάλλου πίστευε ότι «ήταν καλός άνθρωπος, αλλά δεν ήξερε να ζωγραφίζει»!


Το 1570, ίσως μετά από προτροπή του Τιτσιάνο, ο Ελ Γκρέκο, όπως τον αποκαλούν ήδη, καθώς δυσκολεύονται να προφέρουν το όνομά του, αποφασίζει να πάει στη Ρώμη αναζητώντας νέες ευκαιρίες. Ο μικρογράφος Τζούλιο Κλόβιο στέλνει στον ισχυρό και πάμπλουτο καρδινάλιο Αλεσάντρο Φαρνέζε μια επιστολή όπου του γράφει: «Έφθασε στη Ρώμη ένας νεαρός από το Χάνδακα, μαθητής του Τιτσιάνο, ο οποίος κατά τη γνώμη μου, είναι ξεχωριστός στη ζωγραφική, μεταξύ άλλων φιλοτέχνησε μια αυτοπροσωπογραφία που εντυπωσίασε όλους τους ζωγράφους της Ρώμης. Θα επιθυμούσα να τον θέσετε υπό την προστασία της εκλαμπρότητας και μακαριότητας σας, χωρίς άλλα έξοδα, εκτός από τη διατροφή του και ένα δωμάτιο στο Παλάτσο Φαρνέζε για λίγο καιρό, μέχρι να τακτοποιηθεί καλύτερα...». Ο καρδινάλιος θα φιλοξενήσει για δύο χρόνια τον Ελ Γκρέκο, που προσπαθεί να ξεχωρίσει σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ανταγωνιστικό –με την επίδραση του Μιχαήλ Αγγέλου, έξι χρόνια μετά το θάνατό του, να είναι ιδιαίτερα ισχυρή. Επηρεασμένος από τον ιταλικό μανιερισμό δημιουργεί πολύπλοκους πίνακες με έντονα χρώματα, που ξεχωρίζουν για την λεπτομέρεια με την οποία αποδίδονται τα πρόσωπα και τα ενδύματα. Φεύγοντας από το Παλάτσο Φαρνέζε, ο ζωγράφος θα γραφτεί στην Ακαδημία του Ευαγγελιστή Λουκά, μια συντεχνία ζωγράφων, και θα ανοίξει το δικό του εργαστήριο. Οι σχέσεις του με τον Φαρνέζε έχουν ψυχρανθεί, εξαιτίας της αλαζονείας του. Υπερβολικά σίγουρος για τον εαυτό του, ο Θεοτοκόπουλος θα προτείνει να καταστρέψουν την εικονογράφηση της Καπέλα Σιξτίνα, η οποία είχε θεωρηθεί τολμηρή λόγω των γυμνών της, και να την ξαναζωγραφίσει ο ίδιος, καλύτερα από τον Μιχαήλ Άγγελο. Για τον μεγάλο ζωγράφο εξάλλου πίστευε ότι «ήταν καλός άνθρωπος, αλλά δεν ήξερε να ζωγραφίζει»! Το κλίμα στη Ρώμη για τον «ηλίθιο ξένο», όπως τον χαρακτηρίζει ο λόγιος Πιέτρο Λιγκόριο, αρχίζει σταδιακά να βαραίνει και ο ίδιος απομονώνεται από τους καλλιτεχνικούς κύκλους. Το 1577 αποφασίζει να εγκαταλείψει τη Ρώμη για τη Μαδρίτη –αν και ίσως στην απόφασή του αυτή να συνετέλεσε και η επιδημία πανώλης που είχε ξεσπάσει στην πόλη ήδη από το 1575.

 

Παιδί που φυσάει ένα αναμμένο δαυλί, 1570
Παιδί που φυσάει ένα αναμμένο δαυλί, 1570
Ελ Γκρέκο, Άποψη του Τολέδο, 1600
Ελ Γκρέκο, Άποψη του Τολέδο, 1600


Φτάνοντας στη Μαδρίτη, επιδιώκει να εργαστεί στην κατασκευή του Εσκοριάλ, του συγκροτήματος που είχε οραματιστεί ο Φίλιππος Β' της Ισπανίας. Ο βασιλιάς δεν εκτιμά ιδιαίτερα τη ζωγραφική του και ένα χρόνο αργότερα ο Θεοτοκόπουλος απογοητευμένος αποφασίζει να φύγει για το Τολέδο. Εκεί θα ζήσει μέχρι το θάνατό του και μέσα σε αυτά τα χρόνια η τέχνη του θα φτάσει στο αποκορύφωμά της. Ζωγραφίζει σπουδαίους πίνακες εμπνευσμένους από θρησκευτικά θέματα και καταφέρνει να συνδυάσει μοναδικά τον ισπανικό μανιερισμό με τη βυζαντινή ζωγραφική. Το Τολέδο αποτελεί θρησκευτικό κέντρο της Ισπανίας και ο Ελ Γκρέκο δέχεται πολλές παραγγελίες για μεγαλόπνοα έργα από εκκλησίες και ιδρύματα της πόλης. Το 1578 θα γεννηθεί ο καρπός του έρωτά του με τη δόνα Χερόνιμα ντε λας Κουέβας, ο γιος του Χόρχε Μανουέλ. Ο Ελ Γκρέκο θα αναγνωρίσει το παιδί και το ζευγάρι θα ζήσει μαζί, χωρίς ποτέ να παντρευτεί. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο ζωγράφος θα εργαστεί μαζί με τον γιο του, ο οποίος θα ακολουθήσει τα βήματά του.


Το 1606 ο Θεοτοκόπουλος θα αρνηθεί να πληρώσει φόρους, θεωρώντας πως ο ζωγράφος είναι ελεύθερο επάγγελμα, και θα γίνει ο πρώτος καλλιτέχνης στην Ισπανία που εξαιρείται από τη φορολογία. Ο τρόπος ζωής του συχνά σκανδαλίζει και ο Jose Martienez γράφει το 1675: «Ο Γκρέκο εισήγαγε ένα ύφος τόσο ιδιόρρυθμο, που θα έφερνε σε αμηχανία κάθε γνώστη και κριτή που επιθυμούσε να το εξηγήσει.  Όταν έφθασε σε αυτήν την πόλη, τον συνόδευσε μεγάλη φήμη, σε βαθμό που όλοι να πιστεύουν πως δεν υπήρχαν στο κόσμο έργα πιο θαυμαστά από τα δικά του. Πραγματικά, μερικά έργα του είναι τόσο άξια σεβασμού, που χωρίς δυσκολία τον κατατάσσουν στους μεγάλους καλλιτέχνες.  Δεν ξέρουμε αν ποτέ ζωγράφιζε με προσυμφωνημένη τιμή, γιατί έλεγε πάντα πως δεν υπήρχε ποσό αντάξιο των πινάκων του.  Κέρδιζε πολλά δουκάτα, αλλά ξόδευε και πολλά για την καλοπέραση του. Συντηρούσε μάλιστα και έμμισθους μουσικούς, ώστε να απολαμβάνει καλύτερα τα γεύματα του.  Απολάμβανε πάντα την εκτίμηση του κόσμου. Ήταν επίσης διάσημος αρχιτέκτονας και πολύ καλός ομιλητής. Είχε λίγους μαθητές γιατί κανείς δεν ήθελε να ακολουθήσει τους κανόνες του».

 

Πορτρέτο του γιου του Χόρχε Μανουέλ Θεοτοκόπουλου από τον ίδιο τον Ελ Γκρέκο, 1603
Πορτρέτο του γιου του Χόρχε Μανουέλ Θεοτοκόπουλου από τον ίδιο τον Ελ Γκρέκο, 1603
Προσκύνηση των ποιμένων, 1614
Προσκύνηση των ποιμένων, 1614


Όσο περνούν τα χρόνια, ο Θεοτοκόπουλος απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τον ρεαλισμό. Οι μορφές του μοιάζουν όλο και πιο ρευστές, εξαϋλωμένες, δραματικές. Εκτός από μεγάλα έργα φιλοτεχνεί και προσωπογραφίες, ενώ ζωγραφίζει «εξπρεσιονιστικά» το λατρεμένο του Τολέδο. Πεθαίνει στις 7 Απριλίου του 1614 σε ηλικία 73 ετών και θάβεται στον οικογενειακό τάφο στην εκκλησία Σάντο Ντομίνγκο ντε Αντίκγουο, κάτω από την «Προσκύνηση των ποιμένων», έργο το οποίο δούλευε μέχρι την ημέρα του θανάτου του. Η απογραφή που συντάσσει ο γιος του περιλαμβάνει σχεδόν 150 ολοκληρωμένα έργα, μαζί με γύψινα προπλάσματα, σχέδια και χαρακτικά. Πίσω του θα αφήσει και μια σπουδαία βιβλιοθήκη με βιβλία στα ελληνικά, τα ιταλικά και τα ισπανικά –ανάμεσά τους αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, δοκίμια ζωγραφικής, φιλοσοφίας, ιατρικής και αρχιτεκτονικής και το αγαπημένο του έργο: τα «Δέκα Βιβλία Αρχιτεκτονικής» του Βιτρούβιου, γεμάτα σημειώσεις.


Μετά το θάνατό του, εκτός από τον γιο του, δεν υπήρξαν συνεχιστές του έργου του και σταδιακά περιέπεσε στη λήθη. Ο ιδιόρρυθμος τρόπος με τον οποίο ζωγράφιζε αποδόθηκε από κάποιους σε υποτιθέμενα προβλήματα όρασης, ενώ η εκκεντρικότητά του έκανε άλλους να μιλήσουν ακόμα και για διανοητική διαταραχή. Θα χρειαστεί να φτάσουμε στην αυγή του εικοστού αιώνα και στην άνθιση του εξπρεσιονισμού για να πάρει τη θέση που του αξίζει στην ιστορία της τέχνης ο ζωγράφος που υπέγραφε τα έργα του με τη φράση «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος ο Κρης εποίει».

 

Η Πέμπτη Σφραγίδα της Αποκαλύψεως (1608-14) Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο. Ο Γκρέκο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τον πίνακα, που προοριζόταν για το νοσοκομείο Ταβέρα. Μοτίβα του έργου χρησιμοποιήθηκαν αργότερα από τον Πικάσο για τον πίνακα Δεσποινίδες της Αβινιόν.
Η Πέμπτη Σφραγίδα της Αποκαλύψεως (1608-14) Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο. Ο Γκρέκο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τον πίνακα, που προοριζόταν για το νοσοκομείο Ταβέρα. Μοτίβα του έργου χρησιμοποιήθηκαν αργότερα από τον Πικάσο για τον πίνακα Δεσποινίδες της Αβινιόν.

 

Ο Μυστικός Δείπνος, 1568
Ο Μυστικός Δείπνος, 1568

 

Λεπτομέρεια από τον πίνακα Αγ. Ανδρέας και Αγ. Φραγκίσκος (1595, λάδι σε μουσαμά, Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη), στην οποία φαίνεται η υπογραφή του ζωγράφου.
Λεπτομέρεια από τον πίνακα Αγ. Ανδρέας και Αγ. Φραγκίσκος (1595, λάδι σε μουσαμά, Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη), στην οποία φαίνεται η υπογραφή του ζωγράφου.

 

Η ταφή του κόμη του Οργάθ (1586-88), Λάδι σε μουσαμά, 480x360 εκ., Τολέδο, Άγιος Θωμάς.
O πίνακας έχει συντεθεί σε δύο επίπεδα. Στο κάτω μέρος της σύνθεσης απεικονίζεται η κηδεία του κόμη, ενώ στο άνω μέρος, που συμβολίζει τον παράδεισο, η ψυχή του, που έχει πάρει τη μορφή ενός παιδιού, μεταφέρεται από έναν άγγελο. Σύμφωνα με ένα θρύλο, τη στιγμή της ταφής τού κόμη εμφανίστηκαν Άγιος Στέφανος και ο Άγιος Αυγουστίνος. Έχει υποστηριχθεί πως ορισμένες μορφές του πίνακα απεικονίζουν επιφανείς προσωπικότητες του Τολέδου. Ειδικότερα, μία από τις μορφές στη δεξιά πλευρά του πίνακα ταυτίζεται με τον Αντόνιο δε Κοβαρούμπιας, αν συγκριθεί η μορφή αυτή με την προσωπογραφία του τελευταίου, την οποία φιλοτέχνησε ο Γκρέκο το 1600.
Η ταφή του κόμη του Οργάθ (1586-88), Λάδι σε μουσαμά, 480x360 εκ., Τολέδο, Άγιος Θωμάς. O πίνακας έχει συντεθεί σε δύο επίπεδα. Στο κάτω μέρος της σύνθεσης απεικονίζεται η κηδεία του κόμη, ενώ στο άνω μέρος, που συμβολίζει τον παράδεισο, η ψυχή του, που έχει πάρει τη μορφή ενός παιδιού, μεταφέρεται από έναν άγγελο. Σύμφωνα με ένα θρύλο, τη στιγμή της ταφής τού κόμη εμφανίστηκαν Άγιος Στέφανος και ο Άγιος Αυγουστίνος. Έχει υποστηριχθεί πως ορισμένες μορφές του πίνακα απεικονίζουν επιφανείς προσωπικότητες του Τολέδου. Ειδικότερα, μία από τις μορφές στη δεξιά πλευρά του πίνακα ταυτίζεται με τον Αντόνιο δε Κοβαρούμπιας, αν συγκριθεί η μορφή αυτή με την προσωπογραφία του τελευταίου, την οποία φιλοτέχνησε ο Γκρέκο το 1600.

 

Ο διαμερισμός των ιματίων του Χριστού, 1579
Ο διαμερισμός των ιματίων του Χριστού, 1579

 

H κυρία με τη γούνα
H κυρία με τη γούνα

 

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θεόφιλος, ο ζωγράφος της λαϊκής ρωμιοσύνης
Σαν σήμερα, στις 24 Μαρτίου του 1934, πεθαίνει στη Μυτιλήνη ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ ή Κεφαλάς, ο μεγαλύτερος Έλληνας λαϊκός ζωγράφος.
"Τι είμαι για τον περισσότερο κόσμο; Μια μηδαμινότητα ή ένας αλλόκοτος αντιπαθητικός άνθρωπος"
Σαν σήμερα, το 1890, πεθαίνει ο Βίνσεντ βαν Γκογκ. Aυτά είναι μερικά αποσπάσματα από τα σπαρακτικά γράμματα που έγραφε σε όλη του τη ζωή στον αδελφό του Τεό

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Όταν ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν επισκέφθηκε την Ελλάδα
Ο κορυφαίος παραμυθάς που γεννήθηκε σαν σήμερα το 1805 ανασυνθέτει τις μεθυστικές εντυπώσεις του από ένα ταξίδι του στη χώρα μας στο διήγημά του "Το σύμφωνο φιλίας".
Μάρθα Γκράχαμ: Η γυναίκα που άλλαξε για πάντα τον χορό
Ματιές στη ζωή της κορυφαίας χορογράφου και χορεύτριας που πέθανε σαν σήμερα, το 1991.
Ζιλ Ντασέν: Η ζωή και οι ταινίες του σκηνοθέτη του Ριφιφί και του Ποτέ την Κυριακή
Σαν σήμερα πεθαίνει το 2008 ο σημαντικός δημιουργός που αγάπησε την Ελλάδα όσο λίγοι
Μαρκ Σαγκάλ: Ο ανένταχτος ποιητής της μοντέρνας τέχνης
Σαν σήμερα, στις 28 Μαρτίου 1985, πεθαίνει σε ηλικία 98 ετών ο Ρώσος ζωγράφος εβραϊκής καταγωγής Μαρκ Σαγκάλ.
Θεόφιλος, ο ζωγράφος της λαϊκής ρωμιοσύνης
Σαν σήμερα, στις 24 Μαρτίου του 1934, πεθαίνει στη Μυτιλήνη ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ ή Κεφαλάς, ο μεγαλύτερος Έλληνας λαϊκός ζωγράφος.
Κλεοπάτρα: Η ιστορία πίσω από την ακριβότερη ταινία που γυρίστηκε ποτέ
Μια ταινία περισσότερο γνωστή για τα ευτράπελα των γυρισμάτων της παρά για την καλλιτεχνική της αξία.
 To 1910 γεννιέται στο Τόκιο ο Ακίρα Κουροσάβα
Κατηγορήθηκε για δυτικοκεντρισμό, όμως, τόλμησε να μεταφέρει στην οθόνη – και την ιαπωνική πραγματικότητα – Γκόρκι, Ντοστογιέφσκι, Σαίξπηρ
50 χρόνια από τον θάνατο του Μανώλη Χιώτη: Όταν ο μεγάλος λαϊκός συνθέτης συνεργάστηκε με τον Μίκη Θεοδωράκη
Λίγο πριν φύγει από τη ζωή, τον Μάρτιο του ’70, ο Μανώλης Χιώτης συμπαρίσταται στον κρατούμενο στον Ωρωπό Μίκη Θεοδωράκη μ’ έναν συνταρακτικό τρόπο.
Σαν σήμερα το 1900 πεθαίνει η Ελένη Μπούκουρα - Αλταμούρα
Ήταν η πρώτη ελληνίδα ζωγράφος που μεταμφιέστηκε σε άνδρα για να σπουδάσει στην Ιταλία
Οδυσσέας Ελύτης: Ο ποιητής της δικής μας μοίρας
24 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τον θάνατο του μεγάλου νομπελίστα μας που έζησε και δημιούργησε με τη δύναμη του φωτός και την ανοιχτοσύνη της θάλασσας.
Λουκίνο Βισκόντι: Ο κόμης του ιταλικού σινεμά είχε μια συναρπαστική ζωή και μια ανεπανάληπτη καριέρα
Σταθμοί στην πορεία του Ιταλού σκηνοθέτη των ταινιών «Γατόπαρδος» και «Θάνατος στη Βενετία», που πέθανε σαν σήμερα, το 1976.
Ποιος πραγματικά δολοφόνησε τον Ιουλίο Καίσαρα στις 15 Μαρτίου του 44 π.Χ.;
Σαν σήμερα, στις Ειδούς του Μαρτίου, ο Ιούλιος Καίσαρας πέφτει νεκρός από 23 μαχαιριές στη συνέλευση της Συγκλήτου, σε μια δολοφονία που άλλαξε τη ροή της ιστορίας.
Ποιος ήταν ο Καρλ Μαρξ;
Ο συγγραφέας του «Κεφαλαίου» και του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» που πέθανε σαν σήμερα το 1883 παραμένει εξαιρετικά επίκαιρος τόσο για τις αναλύσεις και τις προβλέψεις όσο και για τις αστοχίες του, ιδίως δε για το πάθος του να αλλάξει τον κόσμο.
Δόμνα Σαμίου: Η ζωή μου
H Δόμνα Σαμίου μέσα από τα δικά της λόγια
Τσαρλς Μπουκόβσκι: Ο παρίας που έγραφε για τη σκοτεινιά της ανθρώπινης ψυχής
Ολοένα και περισσότεροι αναγνώστες ανακαλύπτουν το αναρχικό χιούμορ του ποιητή που πέθανε σαν σήμερα.
5 σχόλια
Ταξινόμηση:
avatar σαλιγκάρι 7.4.2017 | 11:34
ωχ με τέτοιο τίτλο που βάλατε θα αρχίσουν οι κορώνες για το ελληνικό DNA που είναι φοβερό και υπέροχο και άλλο παρόμοιό του δεν έχει πουθενά στον κόσμο

(αντί να τονίζετε ότι ο άνθρωπος έφυγε για να ανασάνει και ότι διέπρεψε εκεί που πήγε γιατί ήταν μακρυά από την πατρίδα του)
Μπουχός Μπουχός 7.4.2017 | 16:43
Πατρίδα του ήταν η βενετοκρατούμενη Κρήτη και ο ίδιος ήταν από τους τυχερούς, αν πρόσεξες το βιογραφικό του: ευκατάστατη οικογένεια, καλή μόρφωση κτλ. Δεν νομίζω να πνιγόταν κιόλας πριν φύγει. Και έχει κάποια αξία το γεγονός ότι αυτός και η Μαρία Κάλλας, οι πιο "παγκόσμιοι" Έλληνες καλλιτέχνες μετά τους αρχαίους, είχαν αμφότεροι Έλληνες δασκάλους και πήγαν στο εξωτερικό πανέτοιμοι και με αυτοπεποίθηση.
avatar atman 7.4.2017 | 22:07
που να καταλαβεις τωρα οτι αυτα που εκανε τα εκανε και λογω της πολιτιστικης καταγωγης του, μονο τυφλος συγχωρειται να μην δει τις αποφασιστικες επιροες της ρωμεικης (βυζαντινης) ζωγραφικης.
avatar atman 7.4.2017 | 22:06
Τι μυθοι ειναι αυτο. Γιατι τον λενε Ελ Γκρεκο, ο Ελληνας αφου ο ορος Ελληνας εφευρεθηκε απο τον Κοραη και τους Γαλλους εγκυκλοπαιδιστες τον 18αι, κανα δυο αιωνες πιο μετα;;;
Δεν ξεραν μαλλον οι Ισπανοι και Βενετοι του 16αι τις τελευταιες επιστημονικες εξελιξεις του 20αι (δεν λεω για 21 γιατι ειναι ηδη ξεπερασμενες)
avatar Niki A 11.4.2017 | 02:52
Κάνε μου τη χάρη και άνοιξε έστω τη wikipedia:
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CF%81%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή