Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

O Charles Howard αφηγείται τη ζωή του στη LiFO

Μελετητής του ρεμπέτικου, ζωγράφος. Γεννήθηκε στο Λονδίνο, ζει επτά μήνες στην Κηφισιά και πέντε μήνες στην Κωνσταντινούπολη. Πιστεύει ότι στη ζωή είμαστε όλοι μουσαφίρηδες.
Αθήνα ή Πόλη; Και οι δύο είναι ωραίες πόλεις. Αλλά, σε τελευταία ανάλυση, είμαι μουσαφίρης και στις δύο. Στην Πόλη είμαι φιλοξενούμενος, αλλά, όπως λέει και ο Παμούκ, «Στην Πόλη είμαστε όλοι φιλοξενούμενοι». Αλλά, όταν γυρνάω στην Αθήνα, νιώθω ότι γύρισα στην Ευρώπη. Φωτο: Σπύρος Στάβερης/LIFO

Γεννήθηκα στο Λονδίνο. Κοντά στο Chelsea Bridge. Η μητέρα μου ήταν ηθοποιός και συγγραφέας. Ο πατέρας μου επίσης ηθοποιός, ο οποίος, όπως και ο παππούς μου, χόρευε κλακέτες σε μιούζικαλ. Κι εγώ ηθοποιός έγινα, αλλά έπαιξα λίγο. Τότε ήταν η εποχή που ίσχυε αυτό που έλεγε ο Χίτσκοκ: «O ηθοποιός είναι ένα βόδι. Κάνει ό,τι του λένε».

 

Εγώ ήθελα να κάνω κάτι με τα χέρια μου και γι' αυτό έγινα ζωγράφος. Μπορεί να είσαι πολύ καλός ηθοποιός και να περάσεις χρόνια χωρίς έναν καλό ρόλο. Με τη ζωγραφική νιώθω ότι έχω πετύχει κάτι. Τώρα, τις συλλογές τις κάνω από χόμπι και για χαρτζιλίκι.

 

• Ενδιαφερόμουν για την Ελλάδα. Είχα διαβάσει τον Κολοσσό του Αμαρουσίου του Χένρι Μίλερ και ήξερα πολλά γι' αυτήν, αλλά η ζωή μου ήταν ωραία στο Λονδίνο και δεν ήθελα να φύγω. Πρώτη φορά ήρθα το 1959, σε ηλικία 23 ετών. Δούλεψα με τον Μιχάλη Κακογιάννη στην ταινία Ερόικα. Έκατσα τρεις μήνες. Δεν ήθελα να έρθω καθόλου. Είχα άλλα ενδιαφέροντα πράγματα να κάνω στο Λονδίνο.

 

Αλλά ήξερα τον Κακογιάννη από μικρός, η μητέρα μου είχε γράψει μαζί του το σενάριο και με ήθελε να παίξω έναν ρόλο. Tο φιλμ όμως έκανε τέσσερα χρόνια να γίνει, εγώ μεγάλωσα και δεν έκανα πια για τον ρόλο και με πήρε για βοηθό. Θυμάμαι, την πρώτη νύχτα που έκανα μια βόλτα στο Σύνταγμα, ένιωσα αμέσως σαν στο σπίτι μου. Ήταν περίεργο.

 

• Με την ελληνική μουσική άρχισα να ασχολούμαι το 1963. Άκουσα αυτά που ονομάζουμε ρεμπέτικα σήμερα. Τότε δεν θυμάμαι πώς τα λέγανε. Η μόδα της εποχής ήταν ο Θεοδωράκης και ο Χατζιδάκις. Πήγα, λοιπόν, σε ένα δισκάδικο στη Σταδίου για να αγοράσω κάποιον δίσκο του Θεοδωράκη και μου είπε η κοπέλα ότι έχει κάτι πολύ καλύτερο και μου έδωσε το «Στα Τρίκαλα, στα δυο στενά» του Τσιτσάνη με τον Μπιθικώτση. Πήγα σπίτι και τρελάθηκα αμέσως. Από τότε, σιγά σιγά, ξεκίνησα να μαζεύω.

 

Λένε πως το ρεμπέτικο έχει κάποια σχέση με το μπλουζ. Είναι μια αλήθεια αυτό. Επίσης, είναι περιθωριακό. Έχει ένα βάθος. Δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω. Μίλησε σε μένα αμέσως. Θυμάμαι, πριν από αυτό, τα Χριστούγεννα του 1959, ήμασταν στο Ναύπλιο και κάτι παιδιά χόρεψαν ζεϊμπέκικο και μου έκανε τρομερή εντύπωση. Το πάθος τούς έκανε να αλλάξουν. Να γίνουν άλλοι άνθρωποι.

 

• Λένε πως το ρεμπέτικο έχει κάποια σχέση με το μπλουζ. Είναι μια αλήθεια αυτό. Επίσης, είναι περιθωριακό. Έχει ένα βάθος. Δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω. Μίλησε σε μένα αμέσως. Θυμάμαι, πριν από αυτό, τα Χριστούγεννα του 1959, ήμασταν στο Ναύπλιο και κάτι παιδιά χόρεψαν ζεϊμπέκικο και μου έκανε τρομερή εντύπωση. Το πάθος τούς έκανε να αλλάξουν. Να γίνουν άλλοι άνθρωποι. Μέτα γνώρισα στο Λονδίνο έναν ανταποκριτή στο BBC και μου έβαλε δυο-τρία τραγούδια του Βαμβακάρη και έπαθα σοκ. Πολύ μεγάλα κομμάτια.

 

• Δυσκολεύτηκα πολύ να μαζέψω τα τραγούδια του Βαμβακάρη από την περίοδο 1932-1937, την εποχή της λογοκρισίας. Όλα τα τραγούδια μπορούν να βρεθούν, όχι σε πολύ καλή ποιότητα όμως. Δεν υπάρχει συνθέτης ή περίοδος που να αγάπησα πιο πολύ. Όταν δουλεύεις πάνω σε κάτι είσαι τόσο αφοσιωμένος, εμπλέκεσαι τόσο πολύ με αυτό που δεν σε ενδιαφέρει τίποτα άλλο. Τώρα τελείωσα τον Χατζηχρήστο και όταν βγει η συλλογή δεν θα θέλω να τον ξανακούσω για καιρό.

 

 

• Το τραγούδι άλλαξε μέσα στον πόλεμο. Η Κατοχή και ο εμφύλιος πόλεμος έπαιξαν μεγάλο ρόλο. Δεν άλλαξε μόνο το στυλ, άλλαξε και το αίσθημα. Καλή μουσική, αλλά τελείως διαφορετική. Πριν από τον πόλεμο, παρόλα τα υπολείμματα της Μικρασιατικής Καταστροφής, δεν ήταν καταθλιπτική. Ο κόσμος υπέφερε τόσο πολύ στον πόλεμο και στον Εμφύλιο που άλλαξε και τη μουσική. Ο Καζαντζίδης που προέκυψε μετά είναι πολύ μεγάλος τραγουδιστής, αλλά δεν μου ταιριάζει.

 

 

• Δεν έχω δει ποτέ τον Τσιτσάνη. Κάτι μάγκες μου είχαν πει, όταν έπαιζε, να μην πάω. Ότι έχει γίνει εμπορικός, σαν νυχτερινό κλαμπ. Δεν το έχω μετανιώσει. Μου φαίνεται ότι μετά από κάποια στιγμή της ζωής του άλλαξε. Ήταν κάτι σαν σόου. Θυμάμαι έναν τύπο που πούλαγε δίσκους στην πλατεία Αβησσυνίας. Ένας γέρος, ο Βασίλης. Μια μέρα μου έβαλε έναν δίσκο. Το «Στα πέριξ» του Τσιτσάνη. Του λέω «πολύ ωραία τραγούδια». «Ξέρεις», μου λέει, «γιατί είναι ωραία; Γιατί τα έκαναν για δεκάρες». Τα έκαναν τζάμπα, ενώ στις πίστες έπαιζαν για τους πλούσιους που σκορπούσαν τα λεφτά τους. Έβγαινα σε ταβέρνες και κουτούκια, έβλεπα μουσικούς να παίζουν, αλλά τότε ούτε ήξερα ποιος είναι ποιος.

 

• Ίσως υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να πιστεύουν ότι δεν καταλαβαίνω τη μουσική επειδή είναι ελληνική. Με την ίδια λογική κάποιος πρέπει να είναι Βιεννέζος για να καταλάβει τον Μότσαρτ. Δεν δίνω δεκάρα γι' αυτούς. Όλα είναι τέχνη. Δεν πάει να είναι από τη Ρωσία, από το Τιμπουκτού ή από την Αγγλία.

 

Ίσως υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να πιστεύουν ότι δεν καταλαβαίνω τη μουσική επειδή είναι ελληνική. Με την ίδια λογική κάποιος πρέπει να είναι Βιεννέζος για να καταλάβει τον Μότσαρτ. Δεν δίνω δεκάρα γι' αυτούς. Όλα είναι τέχνη. Δεν πάει να είναι από τη Ρωσία, από το Τιμπουκτού ή από την Αγγλία.

 

• Δεν έχω μεγάλη συλλογή πια. Το 1981 κάηκε το σπίτι μου και μαζί έγινε στάχτη κι ό,τι είχα συλλέξει μέχρι τότε. Η ατυχία είναι ότι δεν τα είχα αντιγράψει σωστά, γιατί δεν είχα καλά μηχανήματα τότε. Τώρα έχω μαζέψει κομμάτια για τις είκοσι συλλογές που έχω φτιάξει. Είναι και ακριβά πια. Αγοράζω, τα γράφω κα μετά τα πουλάω.

 

• Σχεδόν πάντα έμενα στα βόρεια προάστια. Δεν ξέρω αν τα επέλεξα επειδή μοιάζουν πιο πολύ με την Αγγλία. Είναι ωραίο μέρος. Όταν ζούσα στο Λονδίνο, στο Τσέλσι, κατά τη διάρκεια του πολέμου, το σπίτι μου μπορούσε να εξαφανιστεί ξαφνικά από βόμβα. Μπορούσες να αγοράσεις ένα σπίτι εκεί με πενταροδεκάρες γιατί από στιγμή σε στιγμή μπορούσε να μην υπάρχει. Τώρα, όλες αυτές οι περιοχές είναι για τους πλούσιους, εξαιτίας του gentrification. Όπως κι εδώ.

 

Θυμάμαι, όταν ζούσα στο Κολωνάκι το 1963, πηγαίναμε στο καφενείο και ήταν εκεί ο Βάρναλης μαζί με στρατηγούς, εμπόρους ξύλου, τους πάντες. Μιλούσαν, έτρωγαν κι έπιναν όλοι μαζί. Όλα αυτά στο κέντρο του Κολωνακίου, που ήταν ένας τελείως διαφορετικός κόσμος. Δεν ήταν τόσο σνομπ, δεν ήταν μια περιοχή όπου έμενε αποκλειστικά μία τάξη. Υπήρχε χώρος για τους μποέμ. Όταν ήρθε η Θάτσερ στην εξουσία, πολλοί ένιωσαν πως δεν μπορούν να είναι φτωχοί πια. Το ίδιο έγινε κι εδώ από το 1980 κι έπειτα.

 

• Συμπαθώ πολύ τους Έλληνες. Γι' αυτό μένω στην Ελλάδα κι όχι επειδή έχει καλό καιρό. Εμένα δεν θα με πείραζε και αν έβρεχε. Επίσης, τα τελευταία χρόνια έχω και ένα σπίτι στην Κωνσταντινούπολη και περνάω εκεί πέντε μήνες τον χρόνο. Συμπαθώ, επίσης, τους Τούρκους. Είναι πολύ ευγενικοί άνθρωποι. Πολύ εξυπηρετικοί. Βέβαια, στην Ελλάδα το ανακουφιστικό είναι ότι μιλάω τη γλώσσα. Ο τρόπος ζωής σε Ελλάδα και Τουρκία μοιάζει πολύ. Απλώς, οι Τούρκοι αποδέχονται πιο εύκολα τα πράγματα. Το Ισλάμ σημαίνει αποδοχή, ακόμα και αν δεν είσαι θρησκευόμενο πρόσωπο.

 

• Αθήνα ή Πόλη; Και οι δύο είναι ωραίες πόλεις. Αλλά, σε τελευταία ανάλυση, είμαι μουσαφίρης και στις δύο. Στην Πόλη είμαι φιλοξενούμενος, αλλά, όπως λέει και ο Παμούκ, «Στην Πόλη είμαστε όλοι φιλοξενούμενοι». Είναι τόσο μεγάλη η ιστορία της που δεν ανήκει σε κανέναν. Αλλά, όταν γυρνάω στην Αθήνα, νιώθω ότι γύρισα στην Ευρώπη. Δεν ξέρω τι είναι πιο απελευθερωτικό: να είσαι φιλοξενούμενος ή ντόπιος; Εξάλλου, όλοι στη ζωή μουσαφίρηδες είμαστε.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μινόρε Μανές: ένα από τα πιο όμορφα τραγούδια που έχουν γραφτεί ποτέ
Ο ανατριχιαστικός αμανές του 1909 και οι δεκάδες εκδοχές του
Διονύσης Σαββόπουλος: Πώς έγραψα «Το Περιβόλι του Τρελλού»
Μια παλιότερη αφήγηση του Έλληνα τραγουδοποιού στη LIFO για όσα τον ενέπνευσαν σε ένα από τα πιο αγαπημένα άλμπουμ του
Μια κυρία στα μπουζούκια,  ένας μάγκας  στα σαλόνια: έμφυλες αναπαραστάσεις στο ελληνικό σινεμά
Μια σύντομη αναδρομή σε έμφυλες αναπαραστάσεις και queer προσδοκίες στο ελληνικό εμπορικό σινεμά και την τηλεόραση της περιόδου 1950-1980
Πέθανε ο Στέλιος Βαμβακάρης, δεξιοτέχνης του μπουζουκιού
Πέθανε σήμερα ο Στέλιος Βαμβακάρης, Έλληνας συνθέτης και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

O Στέφανος Τσιαλής αντιμετωπίζει το μέλλον της κλασικής μουσικής στη χώρα μας με αισιοδοξία
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, μιλά εφ' όλης της ύλης λίγο πριν διευθύνει την περίφημη Β' Πράξη από την όπερα Τριστάνος και Ιζόλδη του Ρίχαρντ Βάγκνερ.
Η αλληλογραφία ανάμεσα στον Γιάννη Χρήστου και τον T.S. Eliot, αναφορικά με το μουσικό έργο «Έξι Τραγούδια σε Ποίηση T.S. Eliot»
Ένα από τα πιο φημισμένα έργα του συνθέτη Γιάννη Χρήστου – με αφορμή τα 50 χρόνια από τον θάνατό του
Είδα τον Φώτη Παπαδόπουλο σε ένα «Όνειρο Φευγάτο»
Η κυκλοφορία σε cd-βιβλίο μιας ανθολογίας τραγουδιών του με τη συμμετοχή γνωστών ερμηνευτών (εκδόσεις Μετρονόμος) ξαναφέρνει στο προσκήνιο έναν ιδιαίτερο, πολυτάλαντο άνθρωπο δυόμιση χρόνια από τον πρόωρο χαμό του
Johnny Labelle: Ένας lo-fi crooner από το κέντρο της Αθήνας
Small talk με τον νεαρό μουσικό με αφορμή το νέο του άλμπουμ «Cold Fruit».
Πού στο καλό πήγε η νέα μουσική στην Ελλάδα;
Μια ματιά στα line up των επερχόμενων καλοκαιρινών μουσικών φεστιβάλ αποδεικνύει πως έχουμε καταντήσαμε το πιο συντηρητικό κοινό της Ευρώπης, που πάει να δει φανατικά ό,τι είναι παλιό και αγνοεί εντελώς το καινούργιο.
The Bug: Ο μάγος του dub έρχεται για μια βραδιά στην Αθήνα
Ο Kevin Martin μιλά στη LiFO ενόσω κάνει babysitting στην κόρη του στο Βερολίνο, δηλώνει ότι ντρέπεται που είναι Βρετανός και αποκαλύπτει ότι στο Ρομάντσο θα είναι μία από τις σπάνιες φορές που δεν θα φέρει κάποιον MC μαζί του.
Η Λιάνα Μαστάθη και ο Pepper 96.6 επιλέγουν το soundtrack του Σαββατοκύριακου
7 τραγούδια που αξίζει να ακούσετε αυτό το Σ/Κ
Hot Jazz στην Αθήνα: 9 αγαπημένα τζαζ κομμάτια που θα ακούσουμε απόψε στο Χοροστάσιο
Τρεις παραγωγοί διαλέγουν από τρία αγαπημένα κομμάτια που θα παίξουν σε μια βραδιά αφιερωμένη στην τζαζ.
Το φετινό Open Day της Στέγης αγκαλιάζει το περιβάλλον
Για μία ημέρα, όλοι οι χώροι της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση θα γεμίσουν με μουσικούς που θα ερμηνεύουν έργα σύγχρονων συνθετών, με στόχο την αφύπνιση του κοινού σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal
Μισός αιώνας ακριβώς συμπληρώθηκε από το ιστορικό ντεμπούτο ενός από τα πιο επιδραστικά ροκ συγκροτήματα σε ολόκληρο το ροκ φάσμα - άλμπουμ που προκαλεί ακόμα δέος, όπως και το απόκοσμο, εμβληματικό εξώφυλλό του.
Ρίχαρντ Βάγκνερ, ο Απόλυτος
Σαν σήμερα πεθαίνει ο χαρισματικός συνθέτης-φιλόσοφος που αποθέωσε τον γερμανικό ρομαντισμό και άλλαξε την πορεία της κλασικής μουσικής φτάνοντάς τη σε δυσθεώρητα «άκρα». Υπήρξε μια από τις πιο μεγαλοφυείς, επιδραστικές αλλά και αμφιλεγόμενες –κυρίως για τα αντισημιτικά του γραπτά– προσωπικότητες του 19ου αιώνα.
Movement (1920-2020): Ένα φεστιβάλ για τη μετανάστευση πληθυσμών έρχεται στη Στέγη
Ας φανταστούμε έναν κόσμο πέρα από συνοριακούς, φυλετικούς και έμφυλους διαχωρισμούς.
10 εξαιρετικά ελληνικά άλμπουμ από το 2019
Μια λίστα με τα καλύτερα της χρονιάς, που τώρα έχει μεγαλύτερο νόημα απ' ό,τι τον προηγούμενο Δεκέμβριο.
Πώς το «The Box» του Roddy Ricch έγινε η πιο μεγάλη επιτυχία αυτήν τη στιγμή στον κόσμο
Το κομμάτι του νεαρού ράπερ με τους μυστηριώδεις στίχους, που έχει γίνει το πιο μεγάλο viral στο ΥοuTube, κυριολεκτικά «σαρώνει».
Η όχι και τόσο θριαμβευτική επιστροφή των Pet Shop Boys
Οι Pet Shop Boys έβγαλαν πρόσφατα νέο άλμπουμ και η υποδοχή του ήταν ανάμεικτη ‒ αλλά δεν ήταν οι μόνοι "παλιοί" με νέα δουλειά.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή