Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

O Φοίβος Δεληβοριάς γράφει για τον Τομ Γουέιτς

Γιατί τον αγαπήσαμε; ίσως επειδή κι εμείς κι αυτός, νοσταλγούσαμε κάτι που μόλις προλάβαμε να δούμε, ξέραμε όμως πως ήταν ήδη «πόλη-φάντασμα».
UPDATE

Ο  Τομ Γουέιτς περνούσε απ’ το δωμάτιό μου και δεν με άγγιζε γι’ αρκετό καιρό. Δεκατριών χρόνων, το ‘86, πήρα το «Heart of the Saturday night» από το Happening (γιατί τον είχα μόλις δει στην Παγίδα του Νόμου και διάβαζα γι’ αυτόν παντού), δεν κατάλαβα τίποτα όμως, δεν μ’ άρεσε. Τότε ήθελα να εμβαθύνω στην ποιητική του ροκ, με είλκυε η φαντασίωση του ‘60, κάποια εξουσία, κάπου, ήθελε και το δικό μου κακό, τα ηχειάκια μου έπρεπε να εκραγούν επάνω στον πατέρα μου. Πώς να αισθανθώ αυτό τον τύπο που τριγυρνούσε στη μετά το ‘60 ηλεκτρική (και ηλεκτρονική) αρένα, μεταμφιεσμένος «Αμερική του ‘40 και του ‘50»; Που έγραφε τραγούδια α λά Cole Porter, τραγουδούσε α λά Louis Armstrong και από πίσω οι μουσικοί μιμούνταν τους δίσκους του Mose Alison;

 

Μετά από κάνα δυο χρόνια που το ροκ με είχε μπουχτίσει, αποφάσισα ν’ ανακαλύψω τους γονείς μου. Οι δίσκοι του Χατζιδάκι, του Θεοδωράκη και του Σαββόπουλου, η ελληνική εκδοχή του ‘60, το αληθινό τραύμα που με γέννησε, εκλιπαρούσε το δικό μου βλέμμα, γιατί το ΠΑΣΟΚ το είχε αφήσει ανοιχτό και αθεράπευτο, το είχε εξοντώσει με την ικανοποίηση των αιτημάτων του. Πάλι κάπου συνάντησα τον Waits και πάλι δεν έκατσα μαζί του περισσότερο από ένα απόγευμα.

 

Ειδικά από το '83 και μετά, έπαψε να μιμείται τον ήχο μιας εποχής κι έφτιαξε -διαστρέφοντας ένα σωρό παλιά μουσικά υλικά- έναν ήχο μοναδικό, ενα κυβιστικό vintage, κάτι που δεν χρειαζόταν πια τα λόγια για ν' αναδείξει τόσο την αδιέξοδη αρρώστια της νοσταλγίας, όσο και την ανελευθερία των «μοντέρνων καιρών».

 

To 1993 ήρθε η εποχή που τον αγάπησα. Τότε δεν άκουγα πια μουσική ούτε για ν’ αντιτεθώ, ούτε για να κατανοήσω. Άκουγα για να δυναμώσω τον εαυτό μου που μόλις είχα βρει και που προσπαθούσα να σώσω από πραγματικές πλέον απειλές. Και όταν ένας φίλος μού έδωσε όλα τα βινύλια του Waits και κάθισα σε μια νύχτα να τα ακούσω με τη σειρά, τον εαυτό μου αισθάνθηκα πολύ βαθιά.   

 

Τώρα, τι ήταν αυτό που έκανε εμένα αλλά και χιλιάδες ακόμα Έλληνες συνομηλίκους μου ν’ αγαπήσουμε τόσο -και ιδιαίτερα- τον Tom Waits; Ίσως το ότι, όπως κι εκείνος 20 χρόνια πρωτύτερα, ζούσαμε στο μεταίχμιο μεταξύ της «εθνικής» και της «πολυεθνικής» εποχής. Νοσταλγούσαμε κάτι που μόλις προλάβαμε να δούμε, ξέραμε όμως πως ήταν ήδη «πόλη-φάντασμα», πως για τους επόμενους θα ήταν ένα ακατανόητο -και όχι ελκυστικό- παρελθόν.

 

Τα πρώτα χρόνια...
Τα πρώτα χρόνια...

 

Μεταμφιεζόμασταν, λοιπόν, «Ελλάδα του ‘50 και του ‘60», αποστηθίζαμε ατάκες από παλιές ταινίες, μιμούμασταν τις διφωνίες των λαϊκών τραγουδιών, ανακαλύπταμε τον Χατζή και τον Ιωάννου και ταυτοχρόνως συνδεόμασταν πρώτοι και βουλιμικά στο ίντερνετ, συχνάζαμε στα καινούργια εμπορικά κέντρα και τα multiplex, καίγαμε αυτοβιογραφικά CD με «θέματα» από τηλεοπτικές σειρές.

 

Κάπως έτσι φανταζόμουνα τον Waits στην Αμερική των corporations του ‘70. Να τριγυρνάει στο τοπίο που άλλαζε για πάντα και ν’ αποθησαυρίζει τελευταίος τη φωνή της πουτάνας από τη Μινεάπολη, του παγωτατζή, της σερβιτόρας του Schwab’s drug store, του φαντασιόπληκτου αλογομούρη. Και όλα αυτά, υιοθετώντας τον ήχο των πρώτων LP της δεκαετίας του ‘50, σαν ένας αργοπορημένος μουσικός υπαρξιστής, γέρνοντας όμως λίγο παραπάνω προς την πλευρά του αισθήματος.

 

 

To Down by law του Τζιμ Τζάρμους ήταν εν πολλοίς ένας προσωπικός θρίαμβος για τον Τομ Γουέιτς, ο οποίος είχε γράψει και τη μουσική

.................................................................................

 

Φυσικά, οι συγγένειες τελειώνουν εδώ. Μπορεί εμείς να τραβηχτήκαμε σ’ αυτόν από μια κοινωνιολογική σύμπτωση, εκείνος όμως είναι κάτι πολύ παραπάνω, είναι ένας μείζων καλλιτέχνης του τέλους μιας εποχής και ως τέτοιος μπορεί ν’ αφορά πολύ διαφορετικούς ανθρώπους, για πολύ διαφορετικούς λόγους. Ειδικά από το ‘83 και μετά, έπαψε να μιμείται τον ήχο μιας εποχής κι έφτιαξε -διαστρέφοντας ένα σωρό παλιά μουσικά υλικά- έναν ήχο μοναδικό, ενα κυβιστικό vintage, κάτι που δεν χρειαζόταν πια τα λόγια για ν’ αναδείξει τόσο την αδιέξοδη αρρώστια της νοσταλγίας, όσο και την ανελευθερία των «μοντέρνων καιρών».

 

Για το εξώφυλλο του καλύτερου LP  του χρησιμοποίησε την φωτογραφία του 1969 «Café Lehmitz στο Αμβούργο» του Σουηδού φωτογράφου Anders Petersen.
Για το εξώφυλλο του καλύτερου LP του χρησιμοποίησε την φωτογραφία του 1969 «Café Lehmitz στο Αμβούργο» του Σουηδού φωτογράφου Anders Petersen.

 

Στο «Rain Dogs», το αριστούργημα της δεύτερης περιόδου του, η μουσική τόλμη είναι τόσο ασταμάτητη, που ισχύει μέχρι σήμερα ως ένα σύνορο που δεν μπόρεσε να ξεπεραστεί ούτε απ’ τους underground συνεχιστές του ούτε απ’ τον ίδιο τον Waits. Σε όλους τους μεταγενέστερους δίσκους του μένει στατικός, λιγότερο ή περισσότερο, στο τοπίο που ο ίδιος ανακάλυψε. Και οι κριτικοί -τώρα που δεν τους χρειάζεται πλέον- τον αποθεώνουν.

 

 

 

Κάτι τέτοιο συμβαίνει με το «Bad as me». Η ηχογράφηση του Waits-ικού ήχου έχει αγγίξει πραγματικά την τελειότητα, οι στίχοι είναι εκείνοι ακριβώς που θα περιμέναμε, μην περιμένετε όμως κανένα σκίρτημα απ’ αυτά που πάνε τον εαυτό μας λίγο μακρύτερα. Και πάλι, όμως, δεν μπορούμε να μη χαρούμε που οι ήρωες της υπόγειας, παλιάς Αμερικής είναι ακόμη ζωντανοί μέσα του και σχολιάζουν το ανελέητο παρόν, όπως στο εναρκτήριο «Chicago» ή στο μελαγχολικό «Talking at the same time».

 

Δεν ξέρω πόσες γενιές ακόμα θ’ απασχολεί η Αμερική ως ένα βίαιο, αλκοοολικό κι εξαρτημένο από την τύχη και το χρήμα όνειρο. Κάθε μυθολογία κάνει τον κύκλο της κι έτσι και αυτή η συγκεκριμένη -σίγουρα όχι η πιο ενδιαφέρουσα που γέννησε ποτέ ο κόσμος- θα μας αποχαιρετήσει κάποια μέρα οριστικά. Όταν όμως κάποιος μελετητής θα γυρίζει το κεφάλι προς το μέρος της, στην πρώτη δεκάδα των αληθινών ποιητών που εκείνη γέννησε (μαζί με τον Ηopper, τον Κασσαβέτη, τον Τσάντλερ, τον Charlie Parker) θα συναντάει στο τελευταίο κάθισμα τον Waits, τον τελευταίο που πρόλαβε να φορέσει τη στολή της, να χαλάσει τη φωνή του απ’ τα τσιγάρα της, να χάσει και τα τελευταία του δολάρια στο πιο κουτσό της άλογo.

 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στη LIFO το 2011

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σπέσιαλ Μποϊκοτάζ Γιουροβίζιον 2019
'Ολα τα τελευταία δημοσιεύματα
O DJ Snatch και ο Pepper 96.6 επιλέγουν το soundtrack του Σαββατοκύριακου
7 τραγούδια, ιδανικά για το πιο ωραίο 48ωρο της εβδομάδας
Ο Υποχθόνιος μιλά για το Mama, τον Τσίπρα και τη λέξη «πουτ@@@» στους στίχους
Για την απρόσμενη επιτυχία του Mama?, τη συνάντησή του με τον Αλέξη Τσίπρα και τη μουσική του φιλοσοφία, μίλησε ο ράπερ «Υποχθόνιος» που υπερασπίστηκε την αιχμηρή γλώσσα του είδους
10 πράγματα που πρέπει να ξέρεις για το ADD FESTIVAL
Ένα από τα μεγαλύτερα πάρτυ της χρονιάς έρχεται στο αεροδρόμιο του Ελληνικού
Pop Eleven: Πώς το δισκάδικο των αδερφών Φαληρέα άλλαξε τη μουσική στην Ελλάδα των '70s
Με αφορμή τον πρόσφατο θάνατο του Γρηγόρη Φαληρέα επιστρέφουμε στον χώρο που συνδέθηκε με τη σταδιακή καθιέρωση του rock στην Ελλάδα
40 τραγούδια αγαπημένων ελληνικών σειρών μέσα σε μόλις 9 λεπτά
Ο Νικόλας Ραπτάκης επιστρέφει στο πρότζεκτ των μουσικών mashups με ένα πρωτότυπο βίντεο που μας μεταφέρει στην ακμή της ελληνικής τηλεόρασης
Moby: «Έβαλα μια πλαστική σακούλα στο κεφάλι μου, την έσφιξα με τη ζώνη μου και έκλεισα τα μάτια επιζητώντας το τέλος»
Στην αυτοβιογραφία του που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες ο διάσημος σταρ της electronica καταγράφει γλαφυρά τα χρόνια της μεγάλης φήμης, όταν είχε πιάσει πάτο από τις ατέλειωτες καταχρήσεις και ήθελε να βάλει τέλος στη ζωή του
Η ιστορία μιας θρυλικής «μάζωξης» του Χατζιδάκι στα Ανώγεια, πριν από 40 χρόνια
Ο Μάνος Χατζιδάκις συγκέντρωσε το 1979 στα Ανώγεια της Κρήτης όλη την «αφρόκρεμα» του πολιτισμού και της διανόησης για έναν ξεχωριστό διάλογο
7 νέα ελληνικά άλμπουμ διαφορετικών ειδών αλλά της ίδιας υψηλής ποιότητας
Ακούσαμε τους δίσκους των Vassilikos, Σωκράτη Σινόπουλου, The Screaming Fly, Neoplatonic Trio, Οδυσσέα Τζιρίτα, Freedom Candlemaker και Γιώργου Σταυρακάκη
ΒΤS: ποιο είναι το κορεάτικο γκρουπ που σπάει όλα τα ρεκόρ στα charts
7 αγόρια κατάφεραν με την K-Pop μουσική τους να κάνουν μόδα την κορεατική κουλτούρα, ακόμα και να προτρέψουν τους δυτικούς να μάθουν κορεάτικα
Ο Ortiz φτιάχνει τον νέο ήχο της Θεσσαλονίκης
Ο νεαρός παραγωγός στην πρώτη του συνέντευξη μιλάει για τη φουτουριστική ποπ, τη μόδα και τη φοβισμένη παραγωγή της Ελλάδας.
H Λουκία Σούπουλη και ο Pepper 96.6 επιλέγουν το soundtrack του Σαββατοκύριακου
7 τραγούδια που αξίζει να ακούσετε
Shakespears Sister: 26 χρόνια είχαν να ανταλλάξουν κουβέντα αλλά υπεράνω όλων το reunion
Τα δύο μέλη του εμβληματικού γυναικείου ντουέτου των αρχών των ‘90s αποφάσισαν να δώσουν τέλος σε μια έριδα δεκαετιών και να προχωρήσουν στην επανασύνδεσή τους
Η «συναισθηματική techno» του Βραζιλιάνου Wehbba
Λίγο πριν εμφανιστεί στην Αθήνα, ο εντυπωσιακά ανερχόμενος παραγωγός και DJ εξηγεί πώς καταφέρνει να μεταφράζει το συναίσθημα σε ήχο
40 παραστάσεις, συναυλίες, ταινίες, εκθέσεις και άλμπουμ που έρχονται στην Αθήνα αυτό τον μήνα
Η δημοσιογραφική ομάδα της LiFO καταγράφει όλα όσα θα σε κρατήσουν εκτός σπιτιού τις επόμενες μέρες
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή