Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

O Φοίβος Δεληβοριάς γράφει για τον Τομ Γουέιτς

Γιατί τον αγαπήσαμε; ίσως επειδή κι εμείς κι αυτός, νοσταλγούσαμε κάτι που μόλις προλάβαμε να δούμε, ξέραμε όμως πως ήταν ήδη «πόλη-φάντασμα».
UPDATE

Ο  Τομ Γουέιτς περνούσε απ’ το δωμάτιό μου και δεν με άγγιζε γι’ αρκετό καιρό. Δεκατριών χρόνων, το ‘86, πήρα το «Heart of the Saturday night» από το Happening (γιατί τον είχα μόλις δει στην Παγίδα του Νόμου και διάβαζα γι’ αυτόν παντού), δεν κατάλαβα τίποτα όμως, δεν μ’ άρεσε. Τότε ήθελα να εμβαθύνω στην ποιητική του ροκ, με είλκυε η φαντασίωση του ‘60, κάποια εξουσία, κάπου, ήθελε και το δικό μου κακό, τα ηχειάκια μου έπρεπε να εκραγούν επάνω στον πατέρα μου. Πώς να αισθανθώ αυτό τον τύπο που τριγυρνούσε στη μετά το ‘60 ηλεκτρική (και ηλεκτρονική) αρένα, μεταμφιεσμένος «Αμερική του ‘40 και του ‘50»; Που έγραφε τραγούδια α λά Cole Porter, τραγουδούσε α λά Louis Armstrong και από πίσω οι μουσικοί μιμούνταν τους δίσκους του Mose Alison;

 

Μετά από κάνα δυο χρόνια που το ροκ με είχε μπουχτίσει, αποφάσισα ν’ ανακαλύψω τους γονείς μου. Οι δίσκοι του Χατζιδάκι, του Θεοδωράκη και του Σαββόπουλου, η ελληνική εκδοχή του ‘60, το αληθινό τραύμα που με γέννησε, εκλιπαρούσε το δικό μου βλέμμα, γιατί το ΠΑΣΟΚ το είχε αφήσει ανοιχτό και αθεράπευτο, το είχε εξοντώσει με την ικανοποίηση των αιτημάτων του. Πάλι κάπου συνάντησα τον Waits και πάλι δεν έκατσα μαζί του περισσότερο από ένα απόγευμα.

 

Ειδικά από το '83 και μετά, έπαψε να μιμείται τον ήχο μιας εποχής κι έφτιαξε -διαστρέφοντας ένα σωρό παλιά μουσικά υλικά- έναν ήχο μοναδικό, ενα κυβιστικό vintage, κάτι που δεν χρειαζόταν πια τα λόγια για ν' αναδείξει τόσο την αδιέξοδη αρρώστια της νοσταλγίας, όσο και την ανελευθερία των «μοντέρνων καιρών».

 

To 1993 ήρθε η εποχή που τον αγάπησα. Τότε δεν άκουγα πια μουσική ούτε για ν’ αντιτεθώ, ούτε για να κατανοήσω. Άκουγα για να δυναμώσω τον εαυτό μου που μόλις είχα βρει και που προσπαθούσα να σώσω από πραγματικές πλέον απειλές. Και όταν ένας φίλος μού έδωσε όλα τα βινύλια του Waits και κάθισα σε μια νύχτα να τα ακούσω με τη σειρά, τον εαυτό μου αισθάνθηκα πολύ βαθιά.   

 

Τώρα, τι ήταν αυτό που έκανε εμένα αλλά και χιλιάδες ακόμα Έλληνες συνομηλίκους μου ν’ αγαπήσουμε τόσο -και ιδιαίτερα- τον Tom Waits; Ίσως το ότι, όπως κι εκείνος 20 χρόνια πρωτύτερα, ζούσαμε στο μεταίχμιο μεταξύ της «εθνικής» και της «πολυεθνικής» εποχής. Νοσταλγούσαμε κάτι που μόλις προλάβαμε να δούμε, ξέραμε όμως πως ήταν ήδη «πόλη-φάντασμα», πως για τους επόμενους θα ήταν ένα ακατανόητο -και όχι ελκυστικό- παρελθόν.

 

Τα πρώτα χρόνια...
Τα πρώτα χρόνια...

 

Μεταμφιεζόμασταν, λοιπόν, «Ελλάδα του ‘50 και του ‘60», αποστηθίζαμε ατάκες από παλιές ταινίες, μιμούμασταν τις διφωνίες των λαϊκών τραγουδιών, ανακαλύπταμε τον Χατζή και τον Ιωάννου και ταυτοχρόνως συνδεόμασταν πρώτοι και βουλιμικά στο ίντερνετ, συχνάζαμε στα καινούργια εμπορικά κέντρα και τα multiplex, καίγαμε αυτοβιογραφικά CD με «θέματα» από τηλεοπτικές σειρές.

 

Κάπως έτσι φανταζόμουνα τον Waits στην Αμερική των corporations του ‘70. Να τριγυρνάει στο τοπίο που άλλαζε για πάντα και ν’ αποθησαυρίζει τελευταίος τη φωνή της πουτάνας από τη Μινεάπολη, του παγωτατζή, της σερβιτόρας του Schwab’s drug store, του φαντασιόπληκτου αλογομούρη. Και όλα αυτά, υιοθετώντας τον ήχο των πρώτων LP της δεκαετίας του ‘50, σαν ένας αργοπορημένος μουσικός υπαρξιστής, γέρνοντας όμως λίγο παραπάνω προς την πλευρά του αισθήματος.

 

 

To Down by law του Τζιμ Τζάρμους ήταν εν πολλοίς ένας προσωπικός θρίαμβος για τον Τομ Γουέιτς, ο οποίος είχε γράψει και τη μουσική

.................................................................................

 

Φυσικά, οι συγγένειες τελειώνουν εδώ. Μπορεί εμείς να τραβηχτήκαμε σ’ αυτόν από μια κοινωνιολογική σύμπτωση, εκείνος όμως είναι κάτι πολύ παραπάνω, είναι ένας μείζων καλλιτέχνης του τέλους μιας εποχής και ως τέτοιος μπορεί ν’ αφορά πολύ διαφορετικούς ανθρώπους, για πολύ διαφορετικούς λόγους. Ειδικά από το ‘83 και μετά, έπαψε να μιμείται τον ήχο μιας εποχής κι έφτιαξε -διαστρέφοντας ένα σωρό παλιά μουσικά υλικά- έναν ήχο μοναδικό, ενα κυβιστικό vintage, κάτι που δεν χρειαζόταν πια τα λόγια για ν’ αναδείξει τόσο την αδιέξοδη αρρώστια της νοσταλγίας, όσο και την ανελευθερία των «μοντέρνων καιρών».

 

Για το εξώφυλλο του καλύτερου LP  του χρησιμοποίησε την φωτογραφία του 1969 «Café Lehmitz στο Αμβούργο» του Σουηδού φωτογράφου Anders Petersen.
Για το εξώφυλλο του καλύτερου LP του χρησιμοποίησε την φωτογραφία του 1969 «Café Lehmitz στο Αμβούργο» του Σουηδού φωτογράφου Anders Petersen.

 

Στο «Rain Dogs», το αριστούργημα της δεύτερης περιόδου του, η μουσική τόλμη είναι τόσο ασταμάτητη, που ισχύει μέχρι σήμερα ως ένα σύνορο που δεν μπόρεσε να ξεπεραστεί ούτε απ’ τους underground συνεχιστές του ούτε απ’ τον ίδιο τον Waits. Σε όλους τους μεταγενέστερους δίσκους του μένει στατικός, λιγότερο ή περισσότερο, στο τοπίο που ο ίδιος ανακάλυψε. Και οι κριτικοί -τώρα που δεν τους χρειάζεται πλέον- τον αποθεώνουν.

 

 

 

Κάτι τέτοιο συμβαίνει με το «Bad as me». Η ηχογράφηση του Waits-ικού ήχου έχει αγγίξει πραγματικά την τελειότητα, οι στίχοι είναι εκείνοι ακριβώς που θα περιμέναμε, μην περιμένετε όμως κανένα σκίρτημα απ’ αυτά που πάνε τον εαυτό μας λίγο μακρύτερα. Και πάλι, όμως, δεν μπορούμε να μη χαρούμε που οι ήρωες της υπόγειας, παλιάς Αμερικής είναι ακόμη ζωντανοί μέσα του και σχολιάζουν το ανελέητο παρόν, όπως στο εναρκτήριο «Chicago» ή στο μελαγχολικό «Talking at the same time».

 

Δεν ξέρω πόσες γενιές ακόμα θ’ απασχολεί η Αμερική ως ένα βίαιο, αλκοοολικό κι εξαρτημένο από την τύχη και το χρήμα όνειρο. Κάθε μυθολογία κάνει τον κύκλο της κι έτσι και αυτή η συγκεκριμένη -σίγουρα όχι η πιο ενδιαφέρουσα που γέννησε ποτέ ο κόσμος- θα μας αποχαιρετήσει κάποια μέρα οριστικά. Όταν όμως κάποιος μελετητής θα γυρίζει το κεφάλι προς το μέρος της, στην πρώτη δεκάδα των αληθινών ποιητών που εκείνη γέννησε (μαζί με τον Ηopper, τον Κασσαβέτη, τον Τσάντλερ, τον Charlie Parker) θα συναντάει στο τελευταίο κάθισμα τον Waits, τον τελευταίο που πρόλαβε να φορέσει τη στολή της, να χαλάσει τη φωνή του απ’ τα τσιγάρα της, να χάσει και τα τελευταία του δολάρια στο πιο κουτσό της άλογo.

 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στη LIFO το 2011

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

50 χρόνια ECM Records – 50 τζαζ άλμπουμ, που σημάδεψαν τη μουσική ιστορία
Η γερμανική εταιρεία γιορτάζει μισό αιώνα ζωής, τυπώνοντας 50 CD από τον ιστορικό κατάλογό της
Ο Lil Barty φτιάχνει την πιο αλλόκοτη, ξεχωριστή ραπ στην Ελλάδα
Μέσα από τη μουσική του ο Θεσσαλονικιός ράπερ δεν κερδίζει μόνο αναγνωρισιμότητα αλλά και μια καλύτερη ζωή
Γιορτές Ρόκκας: μια συμφωνική ορχήστρα θα παίξει πάνω από ένα κρητικό φαράγγι απαράμιλλης ομορφιάς
Κι αυτή είναι μόνο μια από τις εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα σε δύο μικρά και σχεδόν εγκαταλειμμένα, ημιορεινά χωριά της Δυτικής Κρήτης, της Ρόκκας και της Κεράς.
Μια σύντομη αλλά περιεκτική ιστορία της ελληνικής τζαζ
Με αφορμή το 5 Πανόραμα Ελληνικής Τζαζ στη Στέγη Γραμμάτων &Τεχνών που ξεκινά στις 4/12, ανατρέχουμε σε πρόσωπα, δίσκους και καταστάσεις που ορίζουν τη νέα ελληνική τζαζ τα τελευταία 15 χρόνια.
Η Βαρβάρα Σαββίδη και ο Pepper 96.6 επιλέγουν το soundtrack του Σαββατοκύριακου
7 τραγούδια για το ζεστό τριήμερο του Ιουλίου
Κανείς δεν έμεινε απογοητευμένος από την εμφάνιση των Cure στην Αθήνα
Χιλιάδες φαν παρακολούθησαν το αγαπημένο γκρουπ σε ένα χορταστικό λάιβ-μαμούθ
Lee "Scratch" Perry: Η ιδιοφυία που ανέδειξε τον Bob Marley πρωτοπορεί εισάγοντας νέους ήχους στην ψηφιακή εποχή
Απίστευτη φιγούρα και θρυλική μορφή της ρέγκε ο 83χρονος σήμερα μουσικός εξακλουθεί να πειραματίζεται και να σπρώχνει τα όρια της μουσικής δημιουργίας
Armin Van Buuren: ένας σούπερ σταρ της ηλεκτρονικής μουσικής έρχεται στην Αθήνα
Ο Ολλανδός θρύλος της trance και βασικός headliner του UNITE with Tomorrowland μιλά στη LiFO λίγο πριν από την πολυαναμενόμενη διοργάνωση
Ο Timmy Regisford φέρνει για πρώτη φόρα στην Ελλάδα το θρυλικό Shelter party της Νέας Υόρκης
Ο θρύλος της dance σκηνής Timmy Regisford μιλά στη LiFO για τον λόγο που αποφάσισε μετά από 30 χρόνια να μεταφέρει το πιο διαχρονικό πάρτι της Νέας Υόρκης εκτός συνόρων, περνώντας από την Ελλάδα.
Όταν ο Ντίλαν εμφανίστηκε «καυτός» και μοιραίος σε διαφήμιση γυναικείων εσωρούχων
Πριν από δεκαπέντε χρόνια, ο μέγας ροκ βάρδος πρωταγωνίστησε σε διαφημιστικό φιλμάκι της φίρμας Victoria’s Secrets μαζί με το supermodel Αντριάνα Λίμα. Όπως πάντα, τα κίνητρά του παραμένουν άγνωστα.
Mathame: δυο αδέρφια που μεγάλωσαν σε μια πλαγιά της Αίτνας φτιάχνουν μελωδική techno
Από τα πιο ανερχόμενα ονόματα στον χώρο της χορευτικής μουσικής, οι Amedeo και Matteo Giovanelli θα δώσουν πολύ εντυπωσιακά δείγματα στο άμεσο μέλλον
Οι Slayer στην Αθήνα για έναν συγκινητικό αποχαιρετισμό (φωτογραφίες)
Το θρυλικό αμερικανικό thrash metal συγκρότημα ολοκληρώνει την πορεία του μετά από 38 χρόνια με μια κορυφαία εμφάνιση στο ΟΑΚΑ
Ο A.M. SNiPER θέλει όλος ο κόσμος να ξέρει ότι είναι Έλληνας
Η ιστορία του πιο διάσημου ράπερ με ελληνικό αίμα παγκοσμίως, που έκανε την Αγία Νάπα τον πιο δημοφιλή καλοκαιρινό προορισμό της Μεσογείου.
«Ραντεβού στον Ήλιο»: το τραγούδι του φετινού καλοκαιριού από το Ούζο Πλωμαρίου και την Πέννυ Μπαλτατζή
Επίδοξοι στιχουργοί δημιούργησαν από κοινού με την Πέννυ Μπαλτατζή το τραγούδι του καλοκαιρινού με τίτλο «Ραντεβού στον Ήλιο»
Pοp party κάτω απ' την πανσέληνο και κινηματογραφικές νύχτες ορχήστρας στην Τεχνόπολη
Τρεις νύχτες γεμάτες μουσική με ελεύθερη είσοδο, 17, 18 & 19 Ιουλίου.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή