Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Αρχαιολογία & Ιστορία

Η σύγκρουση για τις αρχαιότητες στο μετρό της Θεσσαλονίκης: Ποιες είναι, τι λένε οι εμπλεκόμενοι

Τι λένε στη LiFO η αρχαιολόγος και πρώην γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού Μαρία Βλαζάκη και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας

Η κατασκευή του μετρό στη Θεσσαλονίκη, εκτός του ότι ανέδειξε τον σημαντικό πολιτιστικό πλούτο της πόλης του Θερμαϊκού, έθεσε για μεγάλο χρονικό διάστημα στη συμπρωτεύουσα το δίλημμα «αρχαία ή μετρό». Τις τελευταίες μέρες η συζήτηση αναζωπυρώθηκε λόγω της εκτεταμένης αναφοράς που έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, στην οποία ανακοίνωσε πως επιλογή της κυβέρνησης είναι το έργο να λειτουργήσει ενιαίο, κάτι που σημαίνει ότι θα εξυπηρετεί τους πολίτες από τον Απρίλιο του 2023.


«Τέλος τα μεγάλα λόγια, οι υπεκφυγές, οι εντυπώσεις, τα ψεύτικα εγκαίνια και οι βαμμένοι μουσαμάδες. Καθαρές κουβέντες: Με τα σημερινά δεδομένα η λειτουργία του μετρό θα άρχιζε χωρίς τον σταθμό Βενιζέλου, τέλη του 2022. Αλλά αυτό θα σήμαινε ένα έργο "κολοβό"» είπε ο πρωθυπουργός.


Και συμπλήρωσε: «Είναι αρκετά καθαρό ότι η λύση που είχε δρομολογηθεί ήταν "μη λύση". Δεν ήταν κοστολογημένη, ήταν εξαιρετικά αβέβαιο αν ήταν τεχνικά εφικτή, θα οδηγούσε σε ένα "κολοβό" μετρό χωρίς τη Βενιζέλου. Προφανώς θα υπάρξουν διαφωνίες και σέβομαι την άποψη του κ. Μπουτάρη, αλλά προχωράμε σε αυτή την κίνηση με τη στήριξη των φορέων της πόλης».

 

Δεν είναι τυχαίο το ότι απ' όλες τις αρχαιότητες που ήρθαν στο φως κατά τις ανασκαφές για την κατασκευή του μετρό και αποδομήθηκαν για τις ανάγκες του μεγάλου τεχνικού έργου ή σε ελάχιστες περιπτώσεις αποσπάστηκαν, το μνημειακό σύνολο του σταθμού Βενιζέλου ξεσήκωσε τέτοια θύελλα αντιδράσεων. 

 

«Επιστρέφουμε, λοιπόν, στην αρχική λύση για τον σταθμό, με απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιολογικών ευρημάτων» τόνισε, δημιουργώντας έντονες αντιδράσεις από τον Σύλλογο των Ελλήνων Αρχαιολόγων, τον Γιάννη Μπουτάρη και τον ΣΥΡΙΖΑ.

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO


«Η εξαγγελία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες ή την πρόοδο του τεχνικού έργου και δείχνει να υπαγορεύεται από εμμονή συγκεκριμένων κύκλων για απόσπαση ή και "εξαφάνιση" των αρχαιοτήτων από το μετρό της Θεσσαλονίκης, αντίληψη αναχρονιστική και εν τέλει παρωχημένη. Ο πλούσιος επιστημονικός διάλογος που αναπτύχθηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια απέδειξε ότι η συνύπαρξη είναι όχι μόνο τεχνικά εφικτή αλλά και επιβεβλημένη, εφόσον προβάλλει ένα μοναδικό μνημειακό σύνολο που υπογραμμίζει το βυζαντινό παρελθόν της Θεσσαλονίκης, το οποίο αγκάλιασαν οι Θεσσαλονικείς, οι φορείς της πόλης και η διεθνής κοινότητα» υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων.


Από την πλευρά του ο πρώην δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης, πέραν της δημιουργίας της Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, απέστειλε κείμενο στον πρωθυπουργό, ζητώντας του να αναθεωρήσει. «Η χρονοκαθυστέρηση, οι οικονομικές απώλειες και οι ανεπανόρθωτες βλάβες του μνημειακού συνόλου στη λύση της απόσπασης και επανατοποθέτησης στερεί το μοναδικό παγκόσμια πολιτιστικό κεφάλαιο της πόλης της Θεσσαλονίκης από την αυθεντικότητά του, κοστίζει πανάκριβα και, φυσικά, βάζει την πόλη σε νέες περιπέτειες» σημείωσε.


Ποιες είναι οι αρχαιότητες

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

 

Η LiFO είχε ξεναγηθεί πέρσι στους σταθμούς Βενιζέλου και Αγίας Σοφίας και η τότε προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, είχε δηλώσει ότι η Αττικό Μετρό πραγματοποίησε τις απαραίτητες αλλαγές στον τεχνικό σχεδιασμό του μετρό της Θεσσαλονίκης και πλέον, στη νέα μελέτη του έργου, βύθισε τις σήραγγες σε βάθος πολύ χαμηλότερο από αυτό των αρχαιολογικών στρωμάτων. Μάλιστα, η αρχική εκτίμηση προέβλεπε βάθος 7-9 μέτρων, ενώ το βάθος των σηράγγων θα κυμαινόταν από -14 έως -31 μέτρα, προκειμένου να αποφεύγονταν δυσάρεστες επιπλοκές κατά τη διάρκεια της κατασκευής.


Επίσης, όπως προέβλεπε ο σχεδιασμός, οι συγκεκριμένοι σταθμοί θα μετατρέπονταν σε αρχαιολογικούς χώρους οι οποίοι θα ήταν προσβάσιμοι στο κοινό, είτε με ξεχωριστή είσοδο είτε μέσω της πεζογέφυρας. Μάλιστα, καθώς προχωρούσαμε κατά μήκος του σταθμού Βενιζέλου και πλησιάζοντας τους αρχαιολογικούς θησαυρούς, η κ. Βελένη, όπως και οι υπόλοιποι αρχαιολόγοι που μας ενημέρωναν, είχε μιλήσει αναλυτικά γι' αυτούς:

 

«Πρόκειται για τον κεντρικό οδικό άξονα της βυζαντινής πόλης, ο οποίος ήταν στρωμένος με χωμάτινα και χαλικόστρωτα καταστρώματα. Είναι ενδεικτικό ότι γύρω από τους δρόμους εκτείνονται πυκνοδομημένα οικοδομικά τετράγωνα, τα οποία συνιστούν γειτονιές της βυζαντινής αγοράς της πόλης. Καταστήματα και εργαστήρια προσανατολίζονται σε ανοιχτούς προς τον δρόμο χώρους για την έκθεση των προς πώληση προϊόντων. Πληθώρα μικροαντικειμένων και κοσμημάτων, όπως επιστήθιοι σταυροί, γυάλινα και χάλκινα βραχιόλια, χάλκινα κυρίως και σπανιότερα ασημένια δαχτυλίδια, μαρτυρούν τον διαχρονικά εμπορικό χαρακτήρα της περιοχής, με έμφαση κυρίως στον τομέα της αργυροχρυσοχοΐας.

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO


Τα ευρήματα αυτά σκιαγραφούν την πολεοδομική οργάνωση του αστικού χώρου της Θεσσαλονίκης, το πώς σχεδιάστηκε η πόλη στα πεδινά της τμήματα με το ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα. Δρόμοι κάθετοι μεταξύ τους διαμορφώνουν οικοδομικές νησίδες με κτίσματα οικιστικής και εργαστηριακής χρήσης. Ο ίδιος σχεδιασμός διατηρείται και στους ρωμαϊκούς χρόνους, με μετασκευές μικρής κλίμακας στην κάτοψη των κτισμάτων. Τον 4ο αι. μ.Χ. οι μαρμαρόστρωτοι πλέον δρόμοι πλαισιώνονται από κιονοστήρικτες στοές και εκατέρωθεν αυτών ανεγείρονται μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα με πολυτελή ψηφιδωτά δάπεδα, εντοίχιο γραπτό διάκοσμο, ορθομαρμαρώσεις και opus sectile».

 

Πράγματι, η ανασκαφική έρευνα στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης αποκάλυψε τμήματα της βυζαντινής αγοράς κατά μήκος της κεντρικής οδού, της λεγόμενης «λεωφόρου» ή «μέσης» των Βυζαντινών. Επίσης, αποκαλύφθηκε η κεντρική χαλικόστρωτη οδός των βυζαντινών χρόνων στο ίχνος του παλαιότερου decumanus maximus με μέσο πλάτος 5,5-6,5 μ. Νέοι δρόμοι με ευθύγραμμη, ελικοειδή και διαγώνια πορεία χαράσσονται ή υφιστάμενοι αλλάζουν πορεία, ορίζοντας παράλληλα και την έκταση των οικοδομικών νησίδων. Οι νησίδες από λασπόκτιστα κτίρια κατέλαβαν τον δημόσιο χώρο, τα πεζοδρόμια και τις στοές της ύστερης αρχαιότητας. Πρόκειται για εργαστήρια και καταστήματα μιας αγοράς όπου παράγονταν κοσμήματα, είδη μεταλλοτεχνίας, υαλουργίας και κεραμικά. Πλινθόκτιστες κατασκευές, κλίβανοι, πάγκοι εργασίας, μαζί με εργαλεία, μήτρες κατασκευής κοσμημάτων, ημιτελή κεραμικά και τριποδίσκους πιστοποιούν την παραγωγική χρήση των χώρων σε όλη τη διάρκεια της βυζαντινής περιόδου.


Τι λένε στη LiFO οι πρωταγωνιστές

Μαρία Βλαζάκη

Πρώην γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού - αρχαιολόγος

 

«Μόλις άρχισαν οι πρώτες συζητήσεις και ενέργειες για τη διέλευση μητροπολιτικού σιδηροδρόμου από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, τα στελέχη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποίησαν ότι αυτό σημαίνει καταστροφή του θαμμένου αρχαίου κέντρου της πόλης, ζητώντας τη μετατόπιση της χάραξης. Δυστυχώς, δεν εισακούστηκαν και οι αποφάσεις πάρθηκαν.


Δεν είναι τυχαίο το ότι απ' όλες τις αρχαιότητες που ήρθαν στο φως κατά τις ανασκαφές για την κατασκευή του μετρό και αποδομήθηκαν για τις ανάγκες του μεγάλου τεχνικού έργου ή σε ελάχιστες περιπτώσεις αποσπάστηκαν, το μνημειακό σύνολο του σταθμού Βενιζέλου ξεσήκωσε τέτοια θύελλα αντιδράσεων. Γιατί το 2013 στον συγκεκριμένο χώρο ήρθε στο φως ένα εντυπωσιακό σύνολο που περιλαμβάνει το καλύτερα σωζόμενο τμήμα των κύριων οδών της αρχαίας Θεσσαλονίκης, μαζί με το τετράπυλο, στοές, μια μαρμαρόστρωτη πλατεία, όψεις παράπλευρων κτιρίων και υπόγεια δίκτυα.


Και ενώ μέχρι τότε όλοι, αρχαιολόγοι, μηχανικοί, πανεπιστημιακοί και ο κόσμος της Θεσσαλονίκης, παρακολουθούσαν στωικά το ξήλωμα και την αποκαθήλωση της αρχαίας ιστορίας και του πολιτισμού της πόλης απ' όποιο σημείο περνούσε το μετρό, το μέγεθος και η έκταση που καταλάμβανε το μνημειακό σύνολο του σταθμού Βενιζέλου, σε συνδυασμό με τη σημασία του, δεν επέτρεψε την ίδια αντιμετώπιση. Η αντίδραση στην απόφαση της μετακίνησης του 2014 ήταν τόσο ισχυρή, που ο δήμος ζήτησε αναθεώρηση με συγκεκριμένη πρόταση για ανάδειξη του μνημείου στη θέση του. Έτσι, όλοι μαζί, δήμος Θεσσαλονίκης, Αττικό Μετρό Α.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, υπουργείο Πολιτισμού, υπουργείο Υποδομών και Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, συνεργάστηκαν προς την κατεύθυνση αυτή.


Η λύση βρέθηκε. Το 2015 εγκρίθηκε η πρόταση του δήμου για την κατά χώρα διατήρηση των αρχαιοτήτων, η οποία κρίθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ως «αναγκαία για λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος που συνίστανται στη διαφύλαξη και προστασία της αυθεντικότητας του μοναδικού αυτού μνημειακού συνόλου για την παγκόσμια κληρονομιά». Η τεχνική λύση αποτυπώθηκε σε αρχιτεκτονική μελέτη και από το 2017 άρχισε η υλοποίησή της. Όλα έγιναν σύμφωνα με τις επιταγές του αρχαιολογικού νόμου, ο οποίος χαρακτηριστικά προβλέπει μετακίνηση κατ' εξαίρεση και μόνο: "Η μετακίνηση μνημείου λόγω τεχνικού έργου εξετάζεται μόνον όταν μετά από σχετικό επιστημονικό έλεγχο αποκλείεται κάθε δυνατότητα διατήρησής του στο περιβάλλον του".

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO


Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που προβάλλεται ως επιχείρημα για τη μετακίνηση αναφέρεται στην υπόθεση πριν ακόμα βρεθεί τεχνική λύση και είναι άκαιρη, ενώ η περίπτωση των αρχαιοτήτων του σταθμού της Αγίας Σοφίας, που επίσης προβάλλεται ως επιχείρημα, είναι εντελώς διαφορετική.


Θέμα εξυπηρέτησης δημοσίου συμφέροντος δεν τίθεται σήμερα ως προς την αναγκαιότητα υλοποίησης του τεχνικού έργου κατασκευής του σταθμού, καθώς η υπόθεση έχει πάρει τον δρόμο της, οι αρχαιότητες διατηρούνται στο περιβάλλον τους και η τεχνική λύση διατήρησης των αρχαιοτήτων κατά χώρα και παράλληλης κατασκευής του σταθμού ήδη υλοποιείται. Θέμα δημοσίου συμφέροντος θα προκύψει αν μετακινηθούν οι αρχαιότητες και εμποδιστεί το σημερινό έργο, διότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί σκοπό υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος.


Σήμερα, λοιπόν, είναι αδιανόητη η επιστροφή στη λύση του 2014 για απόσπαση και επανατοποθέτηση του μνημειακού συνόλου που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας και της ταυτότητας της Θεσσαλονίκης αλλά και της παγκόσμιας κληρονομιάς. Η τεχνική λύση που βρέθηκε διασφαλίζει την αυθεντικότητα του μνημείου και τη δημιουργία ενός ανοιχτού αρχαιολογικού χώρου εντός του κελύφους του υπόγειου σταθμού. Η ολοκλήρωση της υλοποίησης της λύσης αυτής συνιστά υποχρέωση του κράτους προς την πολιτιστική κληρονομιά και προς τους πολίτες της Θεσσαλονίκης».

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

 

Κωνσταντίνος Ζέρβας

Δήμαρχος Θεσσαλονίκης

 

«Μετά από 14 χρόνια από την έναρξη του έργου, μετά από 6 χρόνια συζητήσεων για τον σταθμό Βενιζέλου, όπου έχουν ακουστεί κι έχουν γραφτεί επαρκώς όλες οι απόψεις (και των αρχαιολόγων, των εργολάβων, της Αττικό Μετρό κ.ά.), είναι ώρα πλέον να ληφθεί μια πολιτική απόφαση.

 

Προσωπικά έχω εκφράσει τη θέση μου για τον σταθμό Βενιζέλου από το 2013, ως πολιτικός μηχανικός και μέλος του Δ.Σ. της Αττικό Μετρό, επομένως έχοντας ιδία αντίληψη για τα πράγματα. Σήμερα, μετά την κυβερνητική αλλαγή, κλήθηκα να εκφράσω για μία ακόμη φορά την άποψή μου και αυτό έκανα. Είναι σταθερά ίδια. Τώρα κάποιοι παραδέχονται ότι είχα δίκιο τότε, αλλά ακολουθήθηκε άλλος δρόμος. Όμως, είμαι δήμαρχος της πόλης, γι' αυτό και αμέσως μετά την εκλογή μου είπα ότι δεν θα εμμείνω στην άποψή μου, αλλά εκείνο που με ενδιαφέρει είναι η πιο σύντομη και η πιο οικονομική λύση.

 

Είμαι δήμαρχος της πόλης γι' αυτό και προέταξα την ολοκλήρωση του έργου. Δεν είμαι δήμαρχος των "εργολάβων του διχασμού" της πόλης. Όλοι όσοι έχουν αντίθετη άποψη από τη δική μου δεν είναι "επαγγελματίες ευαίσθητοι" και λυπάμαι που κάποιοι το χρησιμοποίησαν αρνητικά. Επαγγελματίες ευαίσθητοι είναι αυτοί που θεωρούν ότι έχουν το μονοπώλιο του ενδιαφέροντος για την πολιτιστική κληρονομιά. Επαγγελματίες ευαίσθητοι είναι αυτοί που στηρίζουν την πολιτική τους ύπαρξη και καριέρα στο να θέτουν εμπόδια. Το έκαναν και πριν από 30 χρόνια, το κάνουν και σήμερα. Η Θεσσαλονίκη έχει ταλαιπωρηθεί στο παρελθόν πάρα πολύ από ανθρώπους οι οποίοι έκαναν ακτιβισμό πίσω και γύρω από τα μεγάλα έργα. Πολλά έργα της πόλης, αν είχε ακολουθηθεί η άποψη συγκεκριμένων ανθρώπων, δεν θα είχαν γίνει ποτέ.

 

Κανείς δεν μίλησε για καταστροφή των αρχαιοτήτων, κανένα σχέδιο δεν μιλά για καταστροφή ή διαμελισμό τους. Προσωπικά, λέω "ναι" στο μετρό, "ναι" και στον σεβασμό της πολιτιστικής κληρονομιάς. Είναι ψευδοδίλημμα το "ή αρχαία ή μετρό". Θα υπάρχουν και αρχαία και μετρό. Το σημαντικό είναι να έχουμε το συντομότερο δυνατό μετρό με το μικρότερο δυνατό κόστος και με τη μικρότερη ενόχληση για τους κατοίκους της πόλης

 

Η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται διχασμούς και ολιγωρίες, έχει ανάγκη από έργα και αποτελεσματικότητα. Το έργο αυτό, ουσιαστικό για τη λειτουργία της πόλης, δεν πρέπει να εμπλακεί σε πολιτικά και κομματικά παίγνια, δεν πρέπει να γίνει αφορμή για νέο διχασμό.

 

Η πόλη δεν θα διχαστεί, θα βρει την καλύτερη λύση. Την πιο άμεση και οικονομική. Και εγώ ως δήμαρχος Θεσσαλονίκης θα είμαι αυτός που θα φροντίσει ούτως ώστε το μετρό να γίνει με το καλύτερο τρόπο. Οι Θεσσαλονικείς θέλουν να ζήσουν σε μία πόλη λειτουργική, αισθητικά όμορφη, που θα σέβεται την πολιτιστική κληρονομιά αλλά και θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες και τις ανάγκες μιας ευρωπαϊκής μητρόπολης».

Δημοσιογράφος. Σπούδασε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστήμιου ([email protected])

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συνάντηση Τσίπρα - Ζέρβα στη Θεσσαλονίκη: Τι είπαν για το μετρό
Συνάντηση στο Μέγαρο Μουσικής στη Θεσσαλονίκη είχαν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ
Μπουτάρης: «Τεράστιο έγκλημα» η απομάκρυνση των αρχαίων του μετρό
«Τεράστιο έγκλημα» χαρακτήρισε ο Γιάννης Μπουτάρης την απόφαση για απομάκρυνση των αρχαίων ευρημάτων από τον σταθμό «Βενιζέλου» του μετρό Θεσσαλονίκης
Έκκληση της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας στον πρωθυπουργό για τα αρχαία του μετρό Θεσσαλονίκης
« Η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού είναι τεράστια» σημειώνει μεταξύ άλλων το ψήφισμα της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας προς τον πρωθυπουργό για τα αρχαία της Βενιζέλου
Θεσσαλονίκη: 4.000 υπογραφές σε δύο μέρες για την παραμονή των αρχαίων στον σταθμό του μετρό
Τέσσερις χιλιάδες υπογραφές για την παραμονή των αρχαιολογικών ευρημάτων στον σταθμό συγκεντρώθηκαν μέσα σε δύο μέρες
Αντιδράσεις για την απόσπαση των αρχαίων του Μετρό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη
Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ΣΥΡΙΖΑ ανάμεσα σε όσους αντιδρούν για την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων από το σταθμό Βενιζέλου του Μετρό
Μητσοτάκης για Μετρό Θεσσαλονίκης: Θα λειτουργήσει τον Απρίλιο του 2023 - Τι είπε για τον σταθμό «Βενιζέλος»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε εκτεταμένη αναφορά στην κατασκευή και το χρονοδιάγραμμα των έργων του Μετρό Θεσσαλονίκης, κατά την ομιλία του στη φετινή ΔΕΘ.
Επιστολή Μπουτάρη στον Μητσοτάκη για τα αρχαία του Μετρό Θεσσαλονίκης
O Μπουτάρης δημιουργεί μη κερδοσκοπική εταιρεία για τη διάσωση των αρχαίων του Μετρό Θεσσαλονίκης
Ο Γιάννης Μπουτάρης συστήνει μη κερδοσκοπική εταιρεία για την υπεράσπιση των αρχαίων στο σταθμό Βενιζέλου
Μετρό Θεσσαλονίκης: Τεχνικά αδύνατη η λειτουργία το 2020, λέει η κοινοπραξία κατασκευής
Επιστολή στην οποία κάνει λόγο για ανατροπή του χρονοδιαγράμματος των έργων στο Μετρό Θεσσαλονίκης έστειλε η κοινοπραξία κατασκευής

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Εφτά μέρες χωρίς κυβέρνηση
Την είπαν αναίμακτη Απελευθέρωση. Και ήταν. Μάλλον η μόνη στην Ευρώπη.
Η Απελευθέρωση της Αθήνας: 7 ημέρες βίας & ελευθερίας
Οι Γερμανοί αποχωρούν και τους εορτασμούς διαδέχονται oι συγκρούσεις.
Μπετόβεν και Μότσαρτ: οι ιδιοφυείς μουσικοί είχαν καταπιεστικούς, χειριστικούς πατέρες
Μικρή αναδρομή στα δύσκολα παιδικά χρόνια των Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ
Σελίδες από τα ημερολόγια των Αμερικανών αρχαιολόγων που έσκαψαν στην Κόρινθο
Μέσα στις σελίδες των ημερολογίων κρύβεται ένας θησαυρός από σκίτσα, περιγραφές και καταχωρήσεις που ψηφιοποιούνται για πρώτη φορά.
Ο άλυτος γρίφος της Ιερουσαλήμ
Η απροσδόκητη κατάκτησή της από τους Ισραηλινούς στον πόλεμο των έξι ημερών. Ο Νταγιάν, ο Σαρόν και ο Χουσέιν της Ιορδανίας. Η Ιντιφάντα, ο PLO και η συντριβή τους. Το Τείχος, το Ορος του Ναού και οι υπόγειες σήραγγες. Μια συναρπαστική σύνοψη της ιστορίας μιας εκρηκτικής πόλης από τον Σάιμον Σίμπαγκ Μοντεφιόρε.
Αρχαίες κατάρες για να πεθάνουν οι εχθροί σου (και μάγια για να κερδίσεις τον άντρα που αγαπάς)
Αρχαίοι κατάδεσμοι, κατάρες και μαγικοί χρησμοί συνιστούν το θέμα μιας συναρπαστικής δημοσίευσης του Ά. Χανιώτη
20 συγκλονιστικές μαρτυρίες από τον ξεριζωμό και την καταστροφή της Σμύρνης
Ένα μεγάλο ανάγνωσμα, σε επιμέλεια του M.Hulot, με αφηγήσεις όσων έζησαν την Ελληνική προσφυγιά
18 φωτοχρωμίες από την Κωνσταντινούπολη του 1890
Οι ημέρες παρακμής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Εμφύλιο τραύμα
Στην εποχή μας η έννοια της πατρίδας έχει πλέον εγκαταλειφθεί στον υπόκοσμο της ακροδεξιάς. Και μοιραία ο πατριωτισμός στην Ελλάδα ταυτίστηκε με τους κάλπηδες, τους σιχαμερούς και τους ανεγκέφαλους.
Ιστορία και αυταπάτες
Πάνω στο θυμό του, ο δεξιός λόγος μπορεί με αυτοϋποτιμητική έξαρση, να φωνάξει πως είμαστε ένα τίποτα ― μια φωλιά απατεώνων στη σκιά της Δύσης!
Η πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα: Ναμίμπια 1904
Δεκάδες χιλιάδες μέλη των φυλών Χερέρο και Νάμα της αφρικανικής χώρας εξοντώθηκαν με μεθόδους που αργότερα θα γίνονταν προσφιλείς στο ναζιστικό καθεστώς
Οι τσατσάρες έξω από το Εθνικό Αρχαιολογικό  Μουσείο
Και ο πυλώνας του ελληνικού πολιτισμού ... χτενίζεται, με αυτό το εξωφρενικό σύγχρονο γλυπτό στην είσοδό του
Δεσποτικό Κυκλάδων: Το ιερό με τους ανεξάντλητους αρχαιολογικούς θησαυρούς
Έπειτα από περίπου 20 χρόνια συστηματικών ερευνών οι ανασκαφές στο ακατοίκητο νησάκι του Δεσποτικού εξακολουθούν να φέρνουν στο φως σπουδαία ευρήματα.
Μύθοι και αλήθειες για τους πρόσφυγες του 1922
Ο ξεριζωμός και η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών. Γεγονότα τραυματικά γεννούν ποικιλία μύθων.
Οι θησαυροί της Έπαυλης των Παπύρων σε μια μεγαλειώδη έκθεση στο Μουσείο Getty
Σημαντικά ευρήματα από την Έπαυλη της Πομπηίας αλλά και ακριβείς ψηφιακές απεικονίσεις του απίθανου κτιρίου που θάφτηκε στις στάχτες του Βεζούβιου
15 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
WLGFQ WLGFQ 15.9.2019 | 12:43
Από τις αρχαιότητες δεν πρέπει να μετακινηθεί ΤΙΠΟΤΕ για χάρη ΔΗΘΕΝ του μετρό.
Είναι μια μοναδική ευκαιρία η Θεσσαλονίκη να αποκτήσει ένα έργο υποδομής κόσμημα, από τα πλέον ιδιαίτερα στον κόσμο, αξιοθέατο de facto, μαγνήτη για όλους κι όχι μόνο για τους τουρίστες.
Όλα τα λοιπά είναι μικρόνοες πίπες ανάξιες λόγου.
Είναι να απορείς με την ηλιθιότητα μερικών – μερικών και με το θράσος τους να προσπαθούν να κομματικοποιήσουν κάτι τέτοιο.
Ο Μπουτάρης ήταν ο πρώτος δήμαρχος αυτής της πόλης που είχε πραγματικά όραμα γι'αυτήν.
Τείνω λοιπόν να υιοθετώ την γνώμη του, πόσο μάλλον που υποστηρίζεται και από την Ένωση Αρχαιολόγων.
Θα ήθελα όμως αυτό το ρεπορτάζ να έχει διερευνήσει αναλυτικά και μια άλλη παράμετρο του ζητήματος: αληθεύει ή όχι η άποψη ότι η λύση που έχει επιλεγεί από την κυβέρνηση και τον νέο δήμαρχο εξυπηρετεί κατά κύριο λόγο τον εργολάβο ;
whatyouseeiswhatyouget whatyouseeiswhatyouget 15.9.2019 | 17:01
Η απόσπαση αρχαίων και η επανατοποθέτησή τους το 2019 φαντάζει γελοία και παρωχημένη. Ο αρχαίος πλούτος της πόλης ήταν γνωστός και το μετρό σχεδιάστηκε με αυτό ως γνώμονα. Ότι θα ήταν δηλαδή μια εξαιρετική ευκαιρία για ένα σύγχρονο έργο που θα δημιουργούσε ένα υπόγειο μουσείο "κατά χώραν" αρχαιοτήτων εξαιρετικής πολιτιστικής αξίας. Απόσπαση και επανατοποθέτηση αρχαιοτήτων θα γινόταν και στο σταθμό Αγίας Σοφίας αλλά ξαφνικά τα μισά αρχαία δεν χωράνε, οπότε θα μείνουν στις αποθήκες.

Είναι αστείο ότι διάφοροι συντηρητικοί κύκλοι κόπτονται για τη βυζαντινή κληρονομιά της πόλης επιλεκτικά. Έτσι κι αλλιώς, για να γίνει η απόσπαση θα πρέπει να δεσμευτούν νέα κονδύλια, να γίνουν νέες μελέτες, γνωστοί μηχανικοί ήδη τρίβουν τα χέρια τους.

Η Θεσσαλονίκη έχει υποφέρει αρκετά με αυτό το έργο. Αν είναι να ολοκληρωθεί, ας ολοκληρωθεί σωστά με σεβασμό στο παρελθόν, να μείνει τουλάχιστον κάτι από τον υπόγειο κόσμο της πόλης. Και για τις επιχειρήσεις που κλείσανε στη Βενιζέλου, στη Δελφών, για την καθημερινή πολύχρονη ταλαιπωρία του κόσμου και για τις ατελείωτες λαμαρίνες που βλέπουν τα μάτια μας τόσα χρόνια, είναι αργά.
Να γίνει το μετρό με τα αρχαία εκεί όπου ανήκουν.
avatar billSKP 15.9.2019 | 17:47
15 χρόνια για να φτιάξουν μια γραμμγ μετρό. Δλδ στην Αθηνα δεν βρηκαν αρχαια. Αυτα γινονται οταν απευθυνονται σε πολιτες προβατα, εχει ρημαξει το κέντρο με τα δήθεν έργα του μετρό.
annibas annibas 15.9.2019 | 18:20
Όλα τα αρχαία σταματούν στο Μετρό.Στη Γούναρη, στην Ικτίνου, στην Αγίας Σοφίας με όλα αυτά τα θηρία που έχουν χτίσει δεν είχε τίποτα από κάτω. Και ένας πολιτικός μηχανικός Δήμαρχος πάλι θα δώσει την "πιο σύντομη και οικονομική λύση". για ποιους;Για την εργολαβία.
Citellus citellus Citellus citellus 15.9.2019 | 19:08
Σιγά τη σύγκρουση. Είπε μια ανοησία ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (γνωστές οι πολιτικές-κομματικες συγγένειες αυτού του οργάνου) και κάτι τρέχει. Κουβέντα να γίνεται δηλαδή τώρα που μας τελείωσαν οι Σκουριές και το Ελληνικό, ξύνουν τον πάτο του βαρελιού.
VASILY ZAITSEV VASILY ZAITSEV 15.9.2019 | 22:45
"Είπε μια ανοησία ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (γνωστές οι πολιτικές-κομματικες συγγένειες αυτού του οργάνου) και κάτι τρέχει Πηγή: www.lifo.gr

1. O ΣΕΑ (Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων) μάλλον έχει επιρροές απο ΑΝΤΑΡΣΥΑ παρά από ΣΥΡΙΖΑ.

2.Η Μακεδονία είναι Ελληνική ΑΛΛΛΑ τα αρχαία της Θεσσαλονίκης (και ειδικά αυτά για τα οποία ο λόγος - που είναι ΜΟΝΑΔΙΚΑ) θα πρέπει να γίνουν σκόνη και θρύψαλα. Σαν υποκρισία "μακεδονικού" τύπου μου ακούγεται!
Citellus citellus Citellus citellus 16.9.2019 | 00:19
Το πρώτο φαντάζομαι το αναφέρεις για να ενισχύσεις αυτό που υποστηρίζω: ο σύλλογος Ελλήνων αρχαιολόγων δεν είναι ένα ουδέτερο επιστημονικό/συνδικαλιστικό όργανο αλλά έχει σαφή ακροαριστερη/αντικαπιταλιστική κατεύθυνση. Τώρα για το δεύτερο, αυτό πάει και ανάποδα: οι Συριζαιοι που σταμάτησαν από ιδεοληψία τις ανασκαφές στην Αμφίπολη και πολεμούσαν με μένος οποιαδήποτε προσπάθεια σύνδεσης των κατοίκων αυτής της χώρας με το παρελθόν τους, είναι αστείο να παριστάνουν ότι κοπτονται για τα αρχαία. Η λύση που προτείνεται, απόσπαση και επανατοποθέτηση, έχει εφαρμοστεί με επιτυχία και σε άλλους σταθμούς του μετρό Θεσσαλονίκης και εγγυάται απόλυτα τη προστασία των αρχαιοτήτων. Οι μόνοι που δεν θέλουν αυτήν τη λύση είναι αυτοί που βάζουν την ιδεοληψία τους πάνω από τα αρχαία αλλά και από τα "νέα".
VASILY ZAITSEV VASILY ZAITSEV 16.9.2019 | 07:50
"Το πρώτο φαντάζομαι το αναφέρεις για να ενισχύσεις αυτό που υποστηρίζω: ο σύλλογος Ελλήνων αρχαιολόγων δεν είναι ένα ουδέτερο επιστημονικό/συνδικαλιστικό όργανο αλλά έχει σαφή ακροαριστερη/αντικαπιταλιστική κατεύθυνση Πηγή: www.lifo.gr"

Και απο πότε κάποιος με αυτά τα χαρακτηριστικά έχει εξ' ορισμού άδικο;
Ειδικά μάλιστα όταν ο ίδιος ο Κυριάκος (και οι άλλοι "υπέρμαχοι" της λύσης της απόσπασης- επανατοποθέτησης αφενός παραδέχονται δια της "λύσεως" ότι επηρεάζονται τα μνημεία;)

"Η λύση που προτείνεται, απόσπαση και επανατοποθέτηση, έχει εφαρμοστεί με επιτυχία και σε άλλους σταθμούς του μετρό Πηγή: www.lifo.gr"

Ισως ... αλλά με πολύ πολύ πολύ μικρότερης κλίμακας ευρήματα! Δεν είναι λύση δια πάσαν νόσον. Και επειδή άκουσα και κάτι και για το μετρό της Αθήνας , δες σε τι ΒΑΘΟΣ περνάει το μετρό της Αθήνας κάτω από το Μουσείο της Ακρόπολης στα υπόγεια του οποίου προσφάτως δημιουργήθηκε επισκέψιμος χώρος με κατ'αναλογία ομοίου τύπου ευρήματα της Αρχ. Πόλης της Αθήνας.


"αυτό πάει και ανάποδα: οι Συριζαιοι που σταμάτησαν από ιδεοληψία τις ανασκαφές στην Αμφίπολη και πολεμούσαν με μένος οποιαδήποτε προσπάθεια σύνδεσης των κατοίκων αυτής της χώρας με το παρελθόν τους Πηγή: www.lifo.gr"

1. Ήταν φυσικό να γίνει μια φαινομενική "κοιλιά" αφού πρέπει πριν καθοριστεί μια πορεία να τεκμηριωθεί μέσω αντίστοιχων μελετών ο ασφαλής τρόπος ανάδειξης!
2. Και σπουδαιότερο ... Πόσο καθυστέρησε η Περ. Κεντρ. Μακεδονίας να εντάξει το έργο στο ΕΣΠΑ (επί ΣΥΡΙΖΑ αυτό) με προφάσεις ΑΜΙΓΩΣ γραφειοκρατικού τύπου;;;

Πόσο τυχαίο είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των επιστημονικών φορέων της Θεσ/νικης αντιδρούν; Φοβάμαι πως ο ΣΕΑ έχει απόλυτο δίκιο και εύχομαι, ο "le plus καλά πγοετοιμασμένός πγωθυπουγ-γος" (κορδωτή κίνηση με τους αντίχοιρες στη μασχάλη),μετά το παραλίγο έγκλημα του "δανεισμού" των μαρμάρων της Ακρόπολης, να μην κάνει κάτι πολύ πολύ χειρότερο!
Citellus citellus Citellus citellus 16.9.2019 | 15:52
Βασίλη, ο μόνο τρόπος να μην επηρεαστούν τα μνημεία είναι να μην γίνει καθόλου το μετρό. Όλες οι άλλες λύσεις προυποθέτουν συμβιβασμό μεταξύ της ανάγκης προστασιας τους και την ανάγκη ολοκλήρωσης του έργου. Τη χρυσή τομή καλούνται να την βρούν οι ειδικοί, και έργο που καταστρέφει αλόγιστα αρχαιότητες στην Ελλάδα, ακόμα και με "εντολή πρωθυπουργού", είναι απλά αδύνατο να εγκριθεί. Ειδικοί σίγουρα δεν είναι ο σύλλογος Ελλήνων αρχαιολόγων, που είναι γενικά και αόριστα κατά οποιουδήποτε έργου δεν είναι 100% κρατικό (αλλά και μερικών που είναι). Τώρα το να θέτουμε θέμα ποιος από τους πολίτες νοιάζεται περισσότερο για τα αρχαία είναι κατά τη γνώμη μου λάθος αλλά το να διεκδικεί ο ΣΥΡΙΖΑ αρχαιολατρικές δάφνες είναι, όπως και να το κάνουμε, γελοίο.
VASILY ZAITSEV VASILY ZAITSEV 16.9.2019 | 23:25
@ citelius citelius 15:52

Καμία σχέση ... Επιχειρείται μία ανατροπή σύμβασης επειδή το τιμολόγιο του έργου δεν "βολεύει" τον ανάδοχο.Αυτά είναι γνωστά κόλπα, δοκιμασμένα πολλές φορές ... ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ όμως ανώτατος κρατικός αξιωματούχος κάνει τέτοια αβάντα, επιχειρώντας να φορτώσει τους προηγούμενους.

ΠΡΟΦΑΝΩΣ και ΔΕΝ ισχύει το "ο μόνο τρόπος να μην επηρεαστούν τα μνημεία είναι να μην γίνει καθόλου το μετρό. " Λύσεις υπάρχουν και είναι 1000% εφικτές .. στο λέω με την πείρα 25 ετών μάχιμου μηχανικού .(Ήδη προσπάθησα εντελώς επιγραμματικά να σου πω δύο πράγματα στο προηγούμενο σχόλιό μου που "ρίχνεις στην εξέδρα"

Και οι αρχαιολόγοι σε αυτό το σημείο είτε το θέλεις είτε όχι έχουν το λόγο που τους αναλογεί.

"Τώρα το να θέτουμε θέμα ποιος από τους πολίτες νοιάζεται περισσότερο για τα αρχαία είναι κατά τη γνώμη μου λάθος αλλά το να διεκδικεί ο ΣΥΡΙΖΑ (Προσθέτω εγώ και οιΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ γενικότερα) αρχαιολατρικές δάφνες είναι, όπως και να το κάνουμε, γελοίο. Πηγή: www.lifo.gr"

Ενώ οι "άλλοι" που δεν είναι ΣΥΡΙΖΑ ή και Αριστεροί "δικαιούνται αρχαιολατρικών δαφνών" τόσο πολύ που μπορούν να κάνουν τα μνημεία σκόνη και θρύψαλα. Στον επόμενο τόνο γράψε μου και εσύ για τα "αμπέχονα" όπως η γνωστή κυρία-δημοσιογράφος με το λευκό τσουλούφι στην κόμη της. ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΑΙ στο "υποκρισία Μακεδονικού τύπου.-
"Είπε μια ανοησία ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων"

Συριζαίος δηλαδή και ο Μπουτάρης!
Αν και δεν με θεωρώ άσχετο με τα πολιτικά τεκταινόμενα σε αυτή τη χώρα, αυτό μου είχε εντελώς διαφύγει.
Μήπως γνωρίζεις και σε ποια τάση του Σύριζα ήταν ;
Citellus citellus Citellus citellus 16.9.2019 | 15:43
Γάτε, δεν περίμενα από εσένα να μου βάζεις λόγια στο στόμα και δεν είναι σωστό. Ο Μπουτάρης είχε μια θετική κατά τη γνώμη μου πορεία ως δήμαρχος, έκανε μερικά καλά στην πόλη, έκανε και μερικά σφάλματα, δεν έκανε κάποια άλλα αναγκαία, αλλά το τι λέει ο Μπουτάρης πλέον είναι εξίσου ενδιαφέρον με αυτό που λέει κάθε άλλος πολίτης και αν είναι να σχολιάζουμε την άποψη του κάθε πολίτη χωριστά καήκαμε. Εξάλλου αυτό δεν είναι επιχείρημα για τίποτα, ούτε είμαι γνωστός οπαδός του για να μην δικαιούμαι να έχω αντίθετη άποψη. Απορώ μόνο γιατί δε με ρωτησες αν τον θεωρώ και αρχαιολόγο και σε πιο είδος αρχαιολογίας ειδικεύεται.
Riemann Riemann 17.9.2019 | 01:01
Αν τις στελναμε στο Βρεττανικο Μουσειο; Αυτοι αξιοποιουν οτιδηποτε
avatar Leontios 9.10.2019 | 10:22
Αναλώνεστε όλοι στην ανόητη συζήτηση περί του αν πρέπει να επιλεχθεί η μία λύση ή η άλλη.
Κατ εμέ (19 χρόνια πολ. μηχανικός - 6 λιγότερα από τον παραπάνω Βασιλη Λαγό), όλοι οι υπεύθυνοι έχουν χάσει την (επαγγελματική) αξιοπιστία τους στο απλό και μόνο γεγονός ότι επί ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ δεν εστρωσαν τον κώλο τους να συντάξουν μια ΠΛΗΡΗ ΜΕΛΕΤΗ (όχι μόνο "αρχιτεκτονική", που από μόνη της είναι άχρηστη) για τα συγκεκριμένα σημεία. Αντ΄αυτού, ανάλωσαν τα ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΠΟΣΑ των απολογιστικών του έργου σε "μεροκάματα" μοιρασμένα μεταξύ τους ενώ αναλώθηκαν επι δεκαετιίες και οι ίδιοι σε αχρηστες συζητήσεις, συνέδρια και ανακοινώσεις για το τι έπρεπε και τι δεν έπρεπε να γίνει. Η μπακαλοσύνη τους που -χωρίς να το καταλαβαίνουν μάλλον οι ιδιοι- ευτελίζει στον μέγιστο βαθμό την επιστημονική τους ιδιότητα, έφτασε στο σημείο να τοποθετούνται δημοσίως, ακόμη και περί του αν είναι καν σκόπιμη και αναγκαία η κατασκευή και λειτουργία του μετρό στην πόλη (για το οποίο είναι αναρμόδιος να απάντησει ακόμα και συνάδελφος μηχανικός που δεν έχει ασχοληθεί με ανάλογες μελέτες).
Είναι βέβαια γνωστό τοις πάσι, ότι οι συγκεκριμένοι είναι
α) παντελως ανίκανοι σε θέματα τεχνικής φύσεως (ώστε να προχωρήσουν οι ίδιοι στην σύνταξη μιας οποιασδήποτε μελέτης)
και ΚΥΡΙΩΣ
β) παντελώς ΑΠΡΟΘΥΜΟΙ να ζορίσουν τον δημοσιο-πληρωμενο εαυτούλη τους προς την εξευρεση μιας λύσης.
Αποδείχτηκαν όμως "μανούλες" στο να λένε "όχι" και "δεν γίνεται" και να κατονομάζουν ως και "εγκληματική" κάθε προσπάθεια ανεύρεσης λύσης (ίσως όντως να έχει και πολιτικές καταβολές αυτό, όπως σημειώνει παραπάνω και συνσχολιαστής), μέχρι που ήρθε ο... φωστήρας Μυλόπουλος (που μαζί με τον επίσης απερίγραπτο Σπρίτζη αποτελούν καρικατούρες του τεχνικού κόσμου της χώρας) -ω του θαύματος- κατάφερε να βρεθεί "λύση" με μια "αρχιτεκτονική μελέτη".
Γελούσαν και οι... λίθοι...
Αν βέβαια υπηρχε θεσμοθέτημένη απόδοση ευθύνης για το κόστος με το οποίο επιβαρύνθηκε ο πολίτης (και δη ο κάτοικος/επαγγελματίας των πληγέντων περιοχών) το σκηνικό θα ήταν πολύ διαφορετικό...
ΥΓ: Ελπίζω να γίνεται κατανοητό ποιοι ήταν και είναι κατά τον νόμο οι "υπευθυνοι" που αναφέρω παραπάνω για τα θέματα των αρχαιολογικών του μετρό.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή