Το "σύμπτωμα της πρώτης νύχτας" είναι ένα φαινόμενο πολύ γνωστό ιδιαίτερα σε ανθρώπους που ταξιδεύουν πολύ για λόγους δουλειάς. Ωστόσο, ακόμη κι αν δεν πρόκειται για την συγκεκριμένη κατηγορία, το να κοιμάται κανείς σε ένα ξένο κρεβάτι πολύ συχνά κάθε άλλο παρά ξεκούραση μπορεί να χαρακτηριστεί, καθώς ο μισός εγκέφαλος είναι "σε επιφυλακή", υποστηρίζει νέα έρευνα του Brown University στις ΗΠΑ.
Οι ερευνητές θέλησαν να απαντήσουν στο γιατί οι άνθρωποι τείνουν να κάνουν πολύ κακό ύπνο την πρώτη νύχτα που κοιμούνται σε ένα ξένο μέρος, αλλού δηλαδή από το σπίτι τους όπου το περιβάλλον είναι οικείο. Χρησιμοποιώντας τεχνικές σκαναρίσματος του εγκεφάλου ήρθαν τελικά μπροστά σε μια εκπληκτική ανακάλυψη- την πρώτη νύχτα, και μόνο τότε, το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου παραμένει πιο "ξύπνιο" από το δεξιό.
Το φαινόμενο εντοπίζεται κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου βραδέων κυμάτων (slow wave sleep, SWS) και κάνει το αριστερό ημισφαίριο ιδιαιτέρως ευαίσθητο σε θορύβους. Σαν αποτέλεσμα, οποιοσδήποτε ξαφνικός ήχος είναι πολύ πιθανό να μας ξυπνήσει. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως σε ένα ξένο και δυνητικά εχθρικό περιβάλλον, το επαγρυπνόν μυαλό μας διασφαλίζει έτσι το να παραμένουμε τουλάχιστον εν μέρει σε εγρήγορση στη διάρκεια της νύχτας.
Η λύση που προτείνουν είναι να ταξιδεύουμε παίρνοντας μαζί μας το δικό μας μαξιλάρι κι αυτό γιατί έτσι "νανουρίζουμε" τον εγκέφαλο και τον "παραμυθιάζουμε" με μια αίσθηση ασφάλειας που θα φέρει μετά έναν πολύ καλύτερο νυχτερινό ύπνο.
"Στην Ιαπωνία λένε 'αν αλλάξεις το μαξιλάρι σου δεν μπορείς να κοιμηθείς'. Δεν κοιμάσαι πολύ καλά σε ένα ξένο μέρος. Όλοι το ξέρουν αυτό" λέει η ψυχολόγος Dr Yuka Sasaki, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν διαφορετικές μεθόδους για να μετρήσουν την δραστηριότητα του εγκεφάλου από 35 εθελοντές που κλήθηκαν να περάσουν δύο νύχτες στο εργαστήριο, με απόσταση μιας εβδομάδας. Διαπίστωσαν πως την πρώτη νύχτα, το αριστερό ημισφαίριο των συμμετεχόντων παρέμενε πιο ενεργό από το δεξί. Πρακτικά, το να διεγείρουν το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου εκπέμποντας διάφορους ήχους στο δεξί αυτί ήταν πιο πιθανό να τους ξυπνήσει συγκριτικά με το να κάνουν το ίδιο ακριβώς με το αριστερό αυτί κι άρα την δεξιά πλευρά του εγκεφάλου.
Οι φάλαινες και τα δελφίνια κοιμούνται επίσης με την μισή πλευρά του εγκεφάλου "ξύπνια", ενδεχομένως σύμφωνα με τους επιστήμονες, επειδή χρειάζεται να αναδύονται συχνά ώστε να αναπνέουν, ακόμη κι όταν κοιμούνται. Ωστόσο λένε πως η συγκεκριμένη συμπεριφορά πρώτη φορά εντοπίζεται σε ανθρώπους. Σε κάθε περίπτωση διευκρινίζουν πως τα αποτελέσματα της έρευνας δεν απαντούν στο αν το αριστερό ημισφαίριο επαγρυπνά όλη νύχτα ή κάνει "βάρδιες" με το δεξί.
