«ΤΡΩΩ ΤΗΓΑΝΗΤΕΣ ΠΑΤΑΤΕΣ, ΑΛΛΑ τις φτιάχνω σε φριτέζα αέρος». Τα τελευταία χρόνια η συσκευή αυτή εμφανίζεται σε προσφορές καταστημάτων ηλεκτρικών ειδών, σε τηλεοπτικές μαγειρικές εκπομπές, σε συνταγές και φυσικά στην κουζίνα μας. Κι αν το καλοσκεφτούμε, η υπόσχεση μιας φριτέζας αέρος είναι καταπληκτική: τηγανητό φαγητό με ελάχιστο λάδι, άρα και σημαντικά λιγότερες θερμίδες.
Τελικά όμως πόσο σωστή επιλογή είναι μια φριτέζα αέρος για την υγεία μας, τη ρύθμιση του βάρους μας και τι θέση πρέπει να έχει στη διατροφή μας;
Το πρόβλημα με το τηγανητό φαγητό
Για να το δούμε αυτό θα πρέπει να πάμε μερικά βήματα πίσω και να δούμε για αρχή τα προβλήματα με το τηγανητό φαγητό: ίσως από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνει κανείς όταν αρχίζει να ασχολείται με τη διατροφή του είναι πως οι θερμίδες των τηγανητών είναι εξαιρετικά υψηλές, δυσανάλογα υψηλότερες μάλιστα σε σχέση με άλλες μορφές μαγειρέματος όπως το ψήσιμο ή το βράσιμο.
Η φριτέζα αέρος είναι μια συσκευή που χρησιμοποιεί τον θερμαινόμενο αέρα για να μαγειρέψει το φαγητό με τρόπο που θυμίζει το τηγανητό, χωρίς να χρειάζεται τη χρήση λιπαρής ουσίας σε μεγάλη ποσότητα. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της λοιπόν είναι το χαμηλότερο θερμιδικό φορτίο που έχει, άρα είναι μια καλή λύση όταν το ζητούμενο είναι η ρύθμιση του σωματικού βάρους.
Οι περισσότεροι επίσης γνωρίζουμε ότι το τηγάνισμα συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη και αντίστασης στην ινσουλίνη, υψηλής χοληστερίνης και πίεσης, άρα είναι παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, ενώ είναι εξαιρετικά επιβαρυντικό για το γαστρεντερικό μας σύστημα. Φαίνεται επίσης πως τα τηγανητά επιδρούν πάνω στα επίπεδα ορμονών του σώματος που σχετίζονται με την πείνα, τον κορεσμό και την αποθήκευση λίπους.
Το πρόβλημα δυστυχώς δεν σταματά εκεί: τα τηγανητά φαγητά περιέχουν ακρυλαμίδιο, μια αρκετά τοξική για το σώμα μας ένωση, η οποία δημιουργείται όταν τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες και κυρίως τα άμυλα μαγειρεύονται σε υψηλές θερμοκρασίες, συνήθως άνω των 120 βαθμών, όπως συμβαίνει με το τηγάνισμα. Οι μεγαλύτερες ποσότητες ακρυλαμιδίου έχουν βρεθεί σε τρόφιμα όπως τα τσιπς, τα δημητριακά, τα μπισκότα, οι φρυγανιές και φυσικά οι αγαπημένες σε όλους τηγανητές πατάτες.
Στοιχεία από μελέτες έχουν συνδέσει την παρουσία του ακρυλαμιδίου με διάφορες μορφές καρκίνου και κυρίως των νεφρών, του ενδομητρίου και των ωοθηκών, καθώς και του οισοφάγου. Η ποσότητα του ακρυλαμιδίου στις τηγανητές πατάτες είναι σε άμεση συνάρτηση με τον χρόνο, καθώς και τη θερμοκρασία του τηγανίσματος.
Πώς λειτουργούν οι φριτέζες αέρος
Η φριτέζα αέρος είναι μια συσκευή που χρησιμοποιεί τον θερμαινόμενο αέρα για να μαγειρέψει το φαγητό με τρόπο που θυμίζει το τηγανητό, χωρίς να χρειάζεται τη χρήση λιπαρής ουσίας σε μεγάλη ποσότητα. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της λοιπόν είναι το χαμηλότερο θερμιδικό φορτίο που έχει, άρα είναι μια καλή λύση όταν το ζητούμενο είναι η ρύθμιση του σωματικού βάρους.
Πέραν όμως των θερμίδων, φαίνεται πως με τις φριτέζες αέρος μειώνεται και η δημιουργία του ακρυλαμιδίου, έως και 90% σύμφωνα με μια μελέτη. Άρα λοιπόν, με αυτά τα δυο δεδομένα φαίνεται πως πράγματι, οι φριτέζες αέρος είναι μια καλή λύση, αν φυσικά τις συγκρίνουμε με το τηγάνισμα είτε σε τηγάνι είτε σε απλή φριτέζα.
Αν ωστόσο τις συγκρίνουμε με το βράσιμο ή το ψήσιμο σε φούρνο, εδώ τα πράγματα περιπλέκονται. Ο λόγος είναι πως ναι μεν μειώνεται το ακρυλαμίδιο, αλλά διάφορα άλλα πολύ τοξικά για το σώμα σύμπλοκα, όπως οι ετεροκυκλικές αμίνες και οι γλυκοτοξίνες (AGEs) συνεχίζουν να δημιουργούνται, ειδικά όταν τηγανίζουμε ζωικές πρωτεΐνες, όπως το κοτόπουλο, ακόμη κι αν η συσκευή είναι η φριτέζα αέρος.
Επιπλέον, αν με μια φριτέζα αέρος καταφεύγουμε συνεχώς σε μια πιο υγιεινή εκδοχή της τηγανητής πατάτας, μειώνοντας τα υπόλοιπα λαχανικά, σε βάθος χρόνου καταλήγουμε σε μια λιγότερο καλή λύση για τη διατροφή και την υγεία μας.
Εν κατακλείδι, έχει θέση μια φριτέζα αέρος στην κουζίνα μας; Ναι, εφόσον το τηγάνισμα, έστω και σε αέρα, γίνεται σποραδικά και δεν γίνεται εις βάρος άλλων λαχανικών ή άλλων τρόπων μαγειρέματος!
