Οι προληπτικοί εμβολιασμοί είναι μία από τις πιο επιτυχημένες και οικονομικά αποδοτικές παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας για τη μείωση του φορτίου των μολυσματικών ασθενειών και η δεύτερη πιο αποτελεσματική μετά το καθαρό νερό.
Εκτιμάται πως αν αυξανόταν το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης έναντι της γρίπης στο 75% μεταξύ των ηλικιωμένων και των ευπαθών, κάτι που αποτελεί στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα οφέλη στη δημόσια υγεία και την οικονομία θα ήταν σημαντικά, καθώς θα μειώνονταν δραστικά οι δαπάνες για τη δημόσια υγεία με 31.400 λιγότερες νοσηλείες, 1.015.100 λιγότερες εργάσιμες ημέρες να χάνονται ετησίως, 1,7 εκατομμύρια λιγότερα συμβάντα σχετικά με γρίπη, 767.800 λιγότερες επισκέψεις σε γιατρούς και 14.300 λιγότερους θανάτους. Επίσης, έρευνα έδειξε ότι, εάν επιτυγχανόταν ποσοστό κάλυψης 100% έναντι της γρίπης σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα εξοικονομούνταν 1,59 δισεκατομμύρια ευρώ από τη μείωση των νοσηλειών και 39,45 εκατομμύρια ευρώ λόγω μειωμένων ιατρικών επισκέψεων.
Και όμως παρά την αδιαμφισβήτητη αξία του προληπτικού εμβολιασμού, δεκάδες ασθένειες που μπορούν να προληφθούν, όπως η γρίπη, ο πνευμονιόκοκκος, η ιλαρά και εσχάτως ο κορωνοϊός, εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και πρόωρων θανάτων μεταξύ των ενηλίκων. Ο εμβολιασμός κατά του SARS-CoV-2 καταγράφει ευτυχώς αυξητική τάση, με μεγάλες όμως αποκλίσεις μεταξύ των χωρών και μεταξύ των περιφερειών μιας χώρας.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας παρατηρήθηκε μείωση της εμβολιαστικής κάλυψης σε όλες τις ηλικίες με τα εμβόλια ρουτίνας, όπως ενάντια στον πνευμονιόκοκκο και στον μηνιγγιτιδόκοκκο κ.λπ. Γιατί; Είτε γιατί ο κόσμος έμεινε μακριά από γιατρούς και δομές υγείας, είτε επειδή προκλήθηκε σύγχυση σχετικά με τη δυνατότητα συγχορήγησης αυτών των εμβολίων με το εμβόλιο του κορωνοϊού. Για να διαλυθεί η σύγχυση, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών έδωσε οδηγίες για τον χρόνο πραγματοποίησης των εμβολιασμών ρουτίνας σε σχέση με τον εμβολιασμό κατά της Covid-19. Ειδικότερα αναφέρεται πως τα εμβόλια Covid-19 τεχνολογίας mRNA συστήνεται να χορηγούνται με μεσοδιάστημα 7-14 ημερών από τα άλλα εμβόλια. Ωστόσο, εάν ο γιατρός θεωρήσει σκόπιμο να διενεργηθούν άμεσα οι εμβολιασμοί ρουτίνας, τότε αυτοί διενεργούνται κανονικά, χωρίς καθυστέρηση. Ειδικότερα ο εμβολιασμός ενάντια στον πνευμονιόκοκκο είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την πρόληψη της πνευμονίας και αποζημιώνεται για όλα τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Το 13δύναμο εμβόλιο γίνεται άπαξ και δεν επαναλαμβάνεται. Ας έχουμε κατά νου πως ο αντι-πνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός δεν έχει εποχικότητα, όπως ο αντιγριπικός, και ότι κάλλιστα μπορεί να διενεργηθεί σε ευάλωτες ομάδες ασθενών την άνοιξη και το καλοκαίρι, ώστε να αποφεύγεται και ο συνωστισμός των ευπαθών ατόμων τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες. Ένα παράπλευρο όφελος από τον εμβολιασμό ενάντια στον πνευμονιόκοκκο είναι πως συμβάλλει στη μείωση της μικροβιακής αντοχής που ειδικά στα νοσοκομεία αποτελεί μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας.
Οι προληπτικοί εμβολιασμοί δεν πρέπει να καθυστερούν και το παράδειγμα της Συρίας, όπου την εποχή του πολέμου επανεμφανίστηκε η πολιομυελίτιδα γιατί μειώθηκε δραματικά η εμβολιαστική κάλυψη έναντι της νόσου, αποδεικνύει ότι τα εμβόλια όχι μόνο δεν πρέπει να αμελούνται αλλά πρέπει να έχουν απόλυτη προτεραιότητα στη χάραξη πολιτικών υγείας.
