Τα παιδιά κινδυνεύουν λιγότερο από σοβαρές πνευμονίες μετά τη μόλυνση με κορωνοϊό σε σύγκριση με τους ενήλικες, έχουν όμως αυξημένο κίνδυνο για αυτοάνοσα σύνδρομα, όπως εξηγεί η παιδο-πνευμονολόγος και Σύμβουλος Ιατρικής Ύπνου Σοφία Κωνσταντινοπούλου, η οποία έχει ειδικευτεί στις παιδιατρικές αυτοάνοσες διαταραχές κατά την εκπαίδευσή της στο Πανεπιστήμιο Penn των ΗΠΑ.
Παιδο-πνευμονολόγος και Σύμβουλος Ιατρικής Ύπνου
Τα δύο γνωστότερα αυτοάνοσα νοσήματα που μπορεί να προκληθούν από τον κορωνοϊό στα παιδιά είναι το πολυσυστημικό φλεγμονώδες σύνδρομο (MISC) και το σύνδρομο Long Covid. Και τα δύο τούς προκαλούν μεγάλο άγχος, καθώς μειώνουν τη δυνατότητά τους να χαίρονται κάθε στιγμή της ζωής τους, όπως παλιά.
Η λοίμωξη Covid μπορεί να λειτουργήσει ως άμεσος πυροδότης αυτοάνοσων ή και φλεγμονωδών καταστάσεων ή να οδηγήσει σε απορρύθμιση το ανοσοποιητικό σύστημα ατόμων με υπάρχουσα προδιάθεση στην εκδήλωση αυτοάνοσων νοσημάτων.
Τα παιδιά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για φλεγμονώδεις καταστάσεις και αυτοάνοσα νοσήματα που συνδέονται με τον ιό. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις παιδιών που παρουσιάζουν μια ευτυχώς σπάνια, αλλά ιδιαίτερα σοβαρή κατάσταση που ονομάζεται πολυσυστηματικό φλεγμονώδες σύνδρομο των παιδιών (ΜIS-C).
Η συμπτωματολογία του μοιάζει με τη νόσο Kawasaki και το σύνδρομο τοξικού σοκ (TSS). Τα παιδιά που νοσούν με MIS-C εμφανίζουν πυρετό και πολυοργανική δυσλειτουργία που εκδηλώνεται συνήθως 2-6 εβδομάδες μετά την οξεία λοίμωξη.
Άλλα συμπτώματα στα παιδιά και τους εφήβους είναι η εμφάνιση δερματικών εξανθημάτων, οι διαταραχές του πεπτικού συστήματος (ναυτία, εμετός, διάρροιες κ.ά.), οι διαταραχές της ηπατικής λειτουργίας, που μπορούν να οδηγήσουν σε ηπατική ανεπάρκεια και διαταραχές της πήξης του αίματος (π.χ. υπερβολική αιμορραγία).
Άλλες σοβαρές εκδηλώσεις της νόσου αποτελούν οι διαταραχές της νεφρικής και της καρδιακής λειτουργίας (μυοκαρδίτιδα, θρομβοεμβολικά επεισόδια). Ορισμένα συμπτώματα MIS-C εξελίσσονται γρήγορα, οδηγώντας παιδιά και εφήβους σε πολυοργανική ανεπάρκεια. Σε αυτή την περίπτωση απαραίτητη κρίνεται η εισαγωγή σε νοσοκομείο τριτοβάθμιας περίθαλψης που διαθέτει μονάδα εντατικής θεραπείας, με βάση τις οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Παιδιατρικής.
Από την άλλη, τα συμπτώματα των ασθενών με σύνδρομο Long Covid μπορεί να διαρκέσουν από μερικές εβδομάδες μέχρι και μήνες μετά τη λοίμωξη. Τα συχνότερα συμπτώματα στα παιδιά είναι αδυναμία ή κόπωση που παρεμποδίζει τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, πυρετός, βήχας, πόνος στο στήθος, αίσθημα παλμών, δυσκολία στη σκέψη ή στη συγκέντρωση (που αναφέρεται ως «ομίχλη εγκεφάλου»), πονοκέφαλος, διαταραχές ύπνου, ζάλη κατά την έγερση σε όρθια θέση, αίσθηση «μυρμηγκιάσματος» στα άκρα, διαταραχές στην όσφρηση ή στη γεύση, κατάθλιψη ή άγχος, αρθραλγίες ή μυαλγίες και δερματικά εξανθήματα.
Η συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου Long Covid φτάνει το 10% και αφορά έως και 1,4 εκατομμύρια παιδιά μόνο στις ΗΠΑ. Μια πρόσφατη έκθεση που δημοσίευσε το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Λοιμωδών Νοσημάτων (CDC) έδειξε ότι τα παιδιά κάτω των 18 ετών που είχαν νοσήσει με Covid-19 διέτρεχαν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν κόπωση, δύσπνοια, ανοσμία, αλλά και σοβαρότερα συμπτώματα, όπως η διαταραχή της καρδιακής λειτουργίας και τα θρομβοεμβολικά επεισόδια, σε σύγκριση με εκείνα που δεν είχαν νοσήσει προηγουμένως. Αυτό σημαίνει πως είναι πολύ σημαντική η παρακολούθηση των παιδιών μετά τη λοίμωξη Covid.
Με το σύνδρομο Long Covid πολλοί γονείς θα διαπιστώσουν ότι τα παιδιά τους δεν μπορούν να συμβαδίσουν με τις σχολικές εργασίες ή τα αθλήματα και πολλές φορές αρνούνται να συμμετέχουν σε αυτές τις δραστηριότητες. Άλλα παιδιά νιώθουν διαρκώς κουρασμένα ή έχουν πόνους στους μυς ή ζαλάδες αλλά και μια σειρά από άλλα ενοχλητικά συμπτώματα. Ένα από τα πιο ανησυχητικά χαρακτηριστικά της Covid-19 είναι η διαταραχή της καρδιακής λειτουργίας.
Οι γονείς θα πρέπει να ανησυχούν όταν υπάρχουν επίμονα ή σοβαρά συμπτώματα, όπως η ταχυκαρδία, το αίσθημα παλμών αλλά και η δύσπνοια μετά την καταβολή ελάχιστης σωματικής δραστηριότητας. Με προσοχή πρέπει να αντιμετωπίζεται και το στρες που δημιουργείται στα παιδιά αφού νοσήσουν, λόγω των συνεπειών.
Για παράδειγμα, όσα έχουν ανοσμία ή αγευσία νιώθουν άγχος γιατί δεν μπορούν πλέον να απολαύσουν το αγαπημένο τους φαγητό. Άλλα μπορεί να απογοητευτούν επειδή δεν μπορούν να κάνουν πλέον τις σχολικές εργασίες ή τις αθλητικές δραστηριότητες που τους ήταν εύκολες πριν από τη νόσηση.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Παιδιατρικής, όσα παιδιά έχουν διαγνωστεί με Covid-19 θα πρέπει να επισκεφθούν τουλάχιστον μια φορά τον παιδίατρo μετά την αποδρομή της. Tα παιδιά με ιστορικό MIS-C μπορούν να κάνουν το εμβόλιο για τον κορωνοϊό αφού αναρρώσουν και ομαλοποιηθεί η καρδιακή τους λειτουργία και εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον 90 ημέρες από τη διάγνωση του MIS-C.
Ο εμβολιασμός κατά του κορωνοϊού συνιστάται για όσα παιδιά δεν έχουν αντενδείξεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν ιστορικό προηγούμενης λοίμωξης. Τα παιδιά και οι έφηβοι που είχαν μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα Long Covid σε διάστημα έξι μηνών από τη νόσηση χρήζουν πλήρους καρδιολογικής εκτίμησης πριν από την επάνοδό τους στις αθλητικές δραστηριότητες.
