WEEKEND

Μπορεί μια ομάδα νέων ανθρώπων να επαναπροσδιορίσει τη Δημοκρατία;

Μπορεί μια ομάδα νέων ανθρώπων να επαναπροσδιορίσει τη Δημοκρατία; Facebook Twitter
Εβίκα Καραμαγκιώλη, μέλος της ομάδας Πολιτεία 2.0.
0

Καταρχάς, πείτε μας τι είναι η Πολιτεία 2.0;
Η Πολιτεία 2.0 (πολιτεία «δεύτερης γενιάς») είναι μια πλατφόρμα δικτύωσης ομάδων και δράσεων για την πολιτική καινοτομία. Στοχεύοντας στον επαναπροσδιορισμό της δημοκρατίας, διερευνούμε νέους τρόπους διακυβέρνησης που βασίζονται στην ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό και τη λήψη πολιτικών αποφάσεων.

Τα κλειστά δίκτυα ισχύος επικρατούν σε κρίσιμες αποφάσεις σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, ενώ οι δυνατότητες δημιουργικότητας και καινοτομίας, καθετί που διαφοροποιείται ή τολμάει κάτι νέο, εκτοπίζεται εφόσον απειλεί το status quo.

Τι δράσεις αναπτύσσετε;
Από το 2012, που η Πολιτεία 2.0 απέσπασε Ευρωπαϊκό Βραβείο Κοινωνικής Καινοτομίας, αναπτύσσονται παράλληλα δράσεις στους τομείς της επιστήμης, του πολιτισμού και του σχεδιασμού θεσμών. Aυτή την περίοδο υλοποιούμε εκπαιδευτικά προγράμματα πάνω σε σύγχρονα εργαλεία συμμετοχικού σχεδιασμού και διαβούλευσης σε τέσσερις ελληνικές πόλεις. Διοργανώνουμε εργαστήρια πολιτών για συμμετοχική λήψη αποφάσεων για θέματα τοπικής και εθνικής εμβέλειας. Oι πιλοτικές εφαρμογές αφορούν α) την ανάπλαση στην πλατείας Βαρβακείου στην Αθήνα (Πεδίο_Αγορά) και β) τη δημιουργία ενός νέου Συντάγματος για την Ελλάδα, απ' τους πολίτες για τους πολίτες (Σύνταγμα 2.0). Παράλληλα, δημιουργούμε εφαρμογές και δράσεις διάχυσης νέας γνώσης και πληροφορίας για το έλλειμμα δημοκρατίας στην Ελλάδα αλλά και για τις δυνατότητες δημοκρατικών και συνεργατικών εφαρμογών τη σύγχρονη εποχή. Τέλος, αναπτύσσουμε «ανοιχτά» τεχνολογικά εργαλεία συνεργασίας και συμμετοχής πολιτών και συλλογικοτήτων. Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη τoυ εγχειρήματος Πολιτεία 2.0 συντελείται από οριζόντιες και ανοιχτές ομάδες εργασίας εθελοντών, καθώς και συμπράξεις μη κερδοσκοπικών, μη κυβερνητικών οργανισμών, όπως η Placeidentity, η CulturePolis, η SciFy. Πέρα από τις δωρεές μελών του δικτύου, οι δράσεις αυτή την περίοδο συγχρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Eίμαστε όλοι πολίτες» του ΕΟΧ.

Μπορεί μια ομάδα νέων ανθρώπων να επαναπροσδιορίσει τη Δημοκρατία; Facebook Twitter
Η Πολιτεία 2.0 (πολιτεία «δεύτερης γενιάς») είναι μια πλατφόρμα δικτύωσης ομάδων και δράσεων για την πολιτική καινοτομία...

Πού βάζετε τον πήχη στη συμμετοχή των πολιτών;
Η συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων αξίζει να είναι στάση ζωής καθώς και δικαίωμα όλων των πολιτών, που θα πρέπει να αναγνωρίζεται θεσμικά. Οι νομοθετικές πρωτοβουλίες πολιτών, οι πρωτοβουλίες δημοψηφισμάτων και άλλα πολιτικά δικαιώματα είναι τα μόνα που μπορούν να διασφαλίσουν τον ρόλο του ενεργού και υπευθύνου πολίτη. Άρα, οι πολιτικές ελευθερίες αυτές πρέπει πρώτα να διασφαλιστούν και εν συνεχεία οι ίδιοι οι πολίτες να μπορούν να βάζουν τον πήχη όπου επιθυμούν. Το πολιτικό σύστημα, καθώς αποσυνδέεται από τους πολίτες, αναπόφευκτα αποσυνδέεται και από τον πολιτισμό και την ουσία της πολιτικής.

Στην εποχή μας, με τις δεδομένες κοινωνικές και τεχνολογικές εξελίξεις, διευκολύνεται η συμμετοχή του απλού πολίτη στα κοινά;
H χρήση του Διαδικτύου και άλλων κοινωνικών τεχνολογιών επιτρέπουν σε κοινωνικές συλλογικότητες, πολίτες και εκπροσώπους των θεσμών της χώρας να συνεργαστούν, να συν-διαμορφώσουν και να συναποφασίσουν για θέματα κοινού ενδιαφέροντος σε τοπικό και εθνικό επίπεδο και αυτό αποδεικνύεται πλέον καθημερινά μέσα από την υλοποίηση σειράς εγχειρημάτων σε ολόκληρο τον κόσμο (π.χ. εργαστήρια πολιτών, δημοψηφίσματα, διαβουλεύσεις, ηλεκτρονικές ψηφοφορίες, δράσεις συμμετοχικού προϋπολογισμού). Ουσιαστική προϋπόθεση, όμως, για να διασφαλιστεί η αξιοποίηση της συνεισφοράς των πολιτών είναι η πολιτική βούληση και οι ξεκάθαροι θεσμικές οδοί για την άμεση δημοκρατική παρέμβασή τους.

Μπορεί μια ομάδα νέων ανθρώπων να επαναπροσδιορίσει τη Δημοκρατία; Facebook Twitter
Διοργανώνουμε εργαστήρια πολιτών για συμμετοχική λήψη αποφάσεων για θέματα τοπικής και εθνικής εμβέλειας...

Πώς μπορεί να οργανωθεί αυτή η θέληση για συμμετοχή, ώστε να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα;
Απαιτούνται συνθήκες και όροι που επιτρέπουν διαδραστικές μορφές διακυβέρνησης, γεγονός του φέρνει στην επιφάνεια θέματα όπως η διαφάνεια στη δράση των οργάνων της πολιτείας, η λογοδοσία, η δυνατότητα ενημέρωσης και παρέμβασης των πολιτών στις διαδικασίες για τη διαμόρφωση προγραμμάτων και των κανονιστικών ρυθμίσεων, αλλά και ο έλεγχος της νομιμότητας της δράσης των δημόσιων Αρχών.

Πολλοί όμως κατηγορούν ομάδες της Κοινωνίας των Πολιτών ότι προσπαθούν να αντικαταστήσουν θεσμούς του κράτους, ανοίγοντας την πόρτα στην ιδιωτική πρωτοβουλία.
Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών σε ιδανικές συνθήκες θα μπορούσε να είναι αυτός του εμπνευστή και παρακινητή της κοινωνίας, όπως επίσης και του «άγρυπνο ματιού» της κοινωνίας, με θεσμοθετημένο εποπτικό ρόλο επί των κρατικών Αρχών. Οι ομάδες της Κοινωνίας των Πολιτών που δρουν αυθεντικά βάσει των αξιών τους (και δεν είναι υποκινούμενες) μπορούν να ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία, τον διάλογο και τη συνεργασία όλων των εκφάνσεων της ελληνικής κοινωνίας σε όλα τα κοινωνικά ζητήματα. Το γεγονός ότι την τρέχουσα περίοδο η Κοινωνία των Πολιτών καλείται να καλύψει ελλείψεις και κενά της δημόσιας διοίκησης και των κρατικών θεσμών στην υλοποίηση βασικών υποχρεώσεων απέναντι στους πολίτες της χώρας είναι μάλλον μια λανθάνουσα κατάσταση που οφείλουμε να αναστρέψουμε. Αντί να αφορίζουμε την ιδιωτική πρωτοβουλία ή την κρατική παρέμβαση, οφείλουμε να διερευνήσουμε πεδία έξω από τα όρια που συνηθίσαμε, να συνθέσουμε, να επαναπροσδιορίσουμε, να βρούμε νέες μορφές συνεργασίας και δράσης πιο αποτελεσματικές, κοινωνικά υπεύθυνες και αειφόρες.

Μπορεί μια ομάδα νέων ανθρώπων να επαναπροσδιορίσει τη Δημοκρατία; Facebook Twitter
Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη τoυ εγχειρήματος Πολιτεία 2.0 συντελείται από οριζόντιες και ανοιχτές ομάδες εργασίας εθελοντών, καθώς και συμπράξεις μη κερδοσκοπικών, μη κυβερνητικών οργανισμών, όπως η Placeidentity, η CulturePolis, η SciFy...

Πού χωλαίνει το μοντέλο της δυτικής δημοκρατίας;
Στην πολλή δημοκρατικοφάνεια! Στα νοήματα που δεν περνάνε στην πράξη. Στη σύγχυση και ακύρωση εννοιών. Όταν λέμε ότι έχουμε αντιπροσωπευτική δημοκρατία, αλλά οι αντιπρόσωποί μας δεν έχουν καμία θεσμική δέσμευση να μας αντιπροσωπεύσουν, όταν η κομματική γραμμή αλλάζει ανά πάσα στιγμή, έχουμε δημοκρατία ή κομματοκρατία;

Πιστεύετε ότι υπάρχει έλλειμμα δημοκρατίας στην Ελλάδα σήμερα;
Η δημοκρατία, πριν από την αρχή της πλειοψηφίας, είχε την αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Στην Ελλάδα, η νομοθετική, η εκτελεστική και η δικαστική λειτουργία δεν διαχωρίζονται ποιοτικά. Η συμμετοχή των πολιτών περιορίζεται μόνο στην εκλογή αντιπροσώπων, τους οποίους δεν μπορούν να ελέγξουν ξανά. Δεν διασφαλίζεται η διαφάνεια οργάνωσης και οικονομικής λειτουργίας των κομμάτων. Τα κλειστά δίκτυα ισχύος επικρατούν σε κρίσιμες αποφάσεις σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, ενώ οι δυνατότητες δημιουργικότητας και καινοτομίας, καθετί που διαφοροποιείται ή τολμάει κάτι νέο, εκτοπίζεται εφόσον απειλεί το status quo. Από την άλλη, τα ποικίλα συμμετοχικά εγχειρήματα που αναπτύσσονται στην Κοινωνία Πολιτών, σε πανεπιστήμια αλλά και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση παραπέμπουν σε ένα αίτημα συλλογικό, από τη βάση, το οποίο απαιτεί θεσμική απάντηση. Όπως είδαμε και το Σάββατο στη σχετική Διεθνή Συνάντηση που διοργανώσαμε, η ενδυνάμωση του τρόπου άμεσης εμπλοκής των πολιτών στις δημόσιες διαδικασίες αποτελεί μονόδρομο για την επίλυση των σύνθετων προβλημάτων της σύγχρονης εποχής και εξελίσσεται δυναμικά σε αντικείμενο διεθνούς έρευνας, πειραματισμού και διαλόγου.

Μιλήστε μου για μερικά εγχειρήματα που συζητήθηκαν στη διεθνή συνάντηση που διοργανώσατε και σας έκαναν εντύπωση.
Παρουσιάστηκαν εγχειρήματα από ακτιβιστές και ερευνητές που καινοτομούν, αναπτύσσοντας νέες διαδικασίες συμμετοχής πολιτών στη λήψη αποφάσεων «από την πλατεία της γειτονιάς, έως το Σύνταγμα της χώρας». Αίσθηση προκάλεσαν οι εμπειρίες των Ισλανδών Margrét Tryggvadóttir και Bjarni Jonsson που συμμετείχαν στη δημιουργία ενός νέου Συντάγματος για την Ισλανδία από τους πολίτες. H οικονομική κατάρρευση και τα πολιτικά αδιέξοδα που περιέγραψαν θυμίζουν έντονα δικές μας εμπειρίες, ενώ η στρατηγική που ακολούθησαν έχει πολλά να μας διδάξει τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Ο Daniel Reagan από το London School of Economics παρουσίασε το έργο Crowdsourcing, το Σύνταγμα του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο βασίζεται κυρίως σε ψηφιακά μέσα διαβούλευσης, ενώ η Alia Mossalan από την Αίγυπτο παρουσίασε δημιουργικές συνταγματικές πρωτοβουλίες πολιτών την περίοδο της Αραβικής Άνοιξης. Κοινή συνισταμένη όλων των εγχειρημάτων είναι η παραδοχή ότι βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής που κάνει επιτακτική τη διερεύνηση νέων τρόπων διακυβέρνησης και την «αναβάθμιση του λογισμικού» της δημοκρατίας, αξιοποιώντας τη συλλογική νοημοσύνη. Συζητήθηκαν διλήμματα όπως το «Ανοιχτότητα ή/και Αποτελεσματικότητα», και δόθηκε έμφαση στον οραματισμό ως αφετηρία κάθε διαδικασίας συμμετοχικού σχεδιασμού. Οι ξένοι ομιλητές δήλωσαν ιδιαίτερα εντυπωσιασμένοι από τη μεθοδολογία «Σύνταγμα 2.0» για τον σχεδιασμό ενός νέου Συντάγματος για την Ελλάδα από τους πολίτες, καθώς έδωσαν το «παρών» την επόμενη μέρα στο 2ο Εργαστήριο Πολιτών που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Σμύρνη. Η συμβουλή τους; Να κυνηγήσουμε το όραμά μας, εστιάζοντας σε δράσεις μικρής κλίμακας: «Τhink big. Act small».


Μπορεί μια ομάδα νέων ανθρώπων να επαναπροσδιορίσει τη Δημοκρατία; Facebook Twitter
Η δημοκρατία, πριν από την αρχή της πλειοψηφίας, είχε την αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Στην Ελλάδα, η νομοθετική, η εκτελεστική και η δικαστική λειτουργία δεν διαχωρίζονται ποιοτικά...

Συνεντεύξεις
0

WEEKEND

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μαρία Στρατηγάκη: «Ο όρος γυναικοκτονία πρέπει να εξεταστεί υπερκομματικά»

Κοινωνική Πολιτική / Μαρία Στρατηγάκη: «Ο όρος γυναικοκτονία πρέπει να εξεταστεί υπερκομματικά»

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου μιλά στη LIFO για την αναβάθμιση των Σπουδών Φύλου στο ελληνικό πανεπιστήμιο και απαντά στα φλέγοντα έμφυλα ζητήματα των καιρών.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Άννα Φραγκουδάκη: «Έλληνες γινόμαστε, δεν γεννιόμαστε»

Βιβλίο / Άννα Φραγκουδάκη: «Έλληνες γινόμαστε, δεν γεννιόμαστε»

Η ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέας μιλά, με αφορμή το νέο της βιβλίο, για τον «ορατό και αόρατο ρατσισμό», τους βολικούς εθνικούς μύθους αλλά και τον «ακροδεξιό ανδρισμό από ατσάλι».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ουρανία Κάππου: Μια ξεχωριστή δασκάλα στην άκρη του Αιγαίου

Θέματα / Ουρανία Κάππου: Μια ξεχωριστή δασκάλα στην άκρη του Αιγαίου

Η βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών εκπαιδευτικός μιλά για την εμπειρία της ως δασκάλα στο δημοτικό σχολείο της Θύμαινας, και περιγράφει τις δυσκολίες και τις πολύτιμες στιγμές της ζωής στην παραμεθόριο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μια δικαίωση που άργησε αλλά που ήταν και παραμένει μονόδρομος για τον Μανώλη Κυπραίο

Συνέντευξη / Μια δικαίωση που άργησε για τον Μανώλη Κυπραίο

Ο δημοσιογράφος που έχασε την ακοή του από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης των ΜΑΤ το 2011 στο Σύνταγμα, και ζει πλέον με αναπηρική σύνταξη, κέρδισε την έφεση που άσκησε το ελληνικό Δημόσιο κατά της πρωτόδικης απόφασης που τον δικαίωνε.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Πίτερ Τάτσελ

Lgbtqi+ / Πίτερ Τάτσελ: «Ήρθε καιρός να αμφισβητήσουμε τα έμφυλα στερεότυπα»

Λίγο καιρό μετά την εντυπωσιακή διαμαρτυρία του στην Ντόχα, πρωτεύουσα του μουντιαλικού Κατάρ, ο περιώνυμος ακτιβιστής μιλά στη LiFO γι’ αυτήν τη συνωμοτική επιχείρηση-αστραπή, για την προσωπική του πορεία και για την εξέλιξη του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ

Συνεντεύξεις / «Πόθεν έσχες; Το σύστημα είναι τρύπιο!»

Η Δέσποινα Χαραλαμπίδου μιλά στη LiFO για την εμπειρία της ως πρoέδρου της Επιτροπής Ελέγχου Περιουσιακών Δηλώσεων της Βουλής το καλοκαίρι του 2015 και για τις πιέσεις που δέχτηκε τότε, αλλά δεν ενέδωσε.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Νίκη Λυμπεράκη: Πάντα έχω στον νου μου ότι με ακούει μια γυναίκα που κακοποιείται

Συνεντεύξεις / Νίκη Λυμπεράκη: «Πάντα έχω στον νου μου ότι με ακούει μια γυναίκα που κακοποιείται»

Η δημοσιογράφος μιλά στη Χριστίνα Γαλανοπούλου για την προβληματική δημοσιογραφική γλώσσα, όταν αυτή περιγράφει έμφυλα εγκλήματα, για όσα μπορούν να αλλάξουν και για την εκπομπή της «Μεγάλη Εικόνα».
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Κώστας Χατζής

Οι Αθηναίοι / Κώστας Χατζής: «Ο Χατζιδάκις ήταν ο πιο λεβέντης απ' όλους»

Πάντα προσηνής και ακμαιότατος στα 86 του, ο αγαπητός καλλιτέχνης μάς αφηγήθηκε τις στιγμές που σημάδεψαν την πολυκύμαντη ζωή του και την περιπετειώδη πορεία του στην ελληνική μουσική σκηνή.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Αρτούρο Ροντρίγκεζ: «Ελπίδα αλλά και δοκιμασία για τη Βραζιλία και την Αριστερά η εκλογή Λούλα»

Διεθνή / Οι ελπίδες και οι φόβοι από την εκλογή Λούλα

Ο Αρτούρο Ροντρίγκεζ, ένας ελληνόφωνος Ισπανός ακαδημαϊκός που διδάσκει σε Πανεπιστήμιο της Βραζιλίας, σχολιάζει τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών, την κατάσταση στη χώρα και τους δύο υποψήφιους που διεκδίκησαν την προεδρία της τρίτης μεγαλύτερης δημοκρατίας του κόσμου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Στέλλα Κάσδαγλη: Το μοίρασμα των υποχρεώσεων μέσα στην οικογένεια ξεκινά από νωρίς - ampa

Συνεντεύξεις / Στέλλα Κάσδαγλη: Το μοίρασμα των υποχρεώσεων μέσα στην οικογένεια ξεκινά από νωρίς

Η συγγραφέας και συνιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Women On Top μιλά για το φαινόμενο της "2ης βάρδιας" και προσεγγίζει λύσεις που βοηθούν τις γυναίκες
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΕΜΠΤΗ Ντέιμον Γκάλγκουτ: «Το βιβλίο μου ήταν ένα είδος εξορκισμού και ψυχοθεραπείας για μένα»

Βιβλίο / Ντέιμον Γκάλγκουτ: «Η λευκή Νότια Αφρική δεν φαντάζεται ποτέ τη ζωή των μαύρων συμπολιτών της»

Ο Νοτιοαφρικανός νικητής του περσινού βραβείου Booker επισκέφθηκε την Αθήνα και μίλησε στη LiFO για τις αντιφάσεις της χώρας του και για τα βιώματα που τον εμπνέουν και ξεπηδούν στο πλούσιο συγγραφικό του έργο.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ