Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Όλος ο Φασμπίντερ που θέλατε να δείτε μέσα από ένα υπερπλήρες αφιέρωμα

Η φιλμογραφία του κορυφαίου σκηνοθέτη, καθώς και ταινίες του που προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μέσα από το αφιέρωμα που επιμελήθηκαν το Goethe, οι Νύχτες Πρεμιέρας και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος και ξεκινά στις 8 Δεκεμβρίου
M. HULOT
Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ φωτογραφημένος το 1970 από τον Peter Gauhe.

Κάποτε ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ (Rainer Werner Fassbinder) είπε το περίφημο "προσπαθώ να κατασκευάσω ένα σπίτι με τις ταινίες μου, κάτι που είναι σκληρή δουλειά", γράφει ο Kent Jones, εξωτερικός συνεργάτης του περιοδικού «Film Comment» στο box για την τριλογία BRD της Criterion. «Πολλοί κινηματογραφιστές έχουν αφήσει τα σπίτια τους μισοτελειωμένα. Αλλά με τις πιθανές εξαιρέσεις του Γιασουχίρο Όζου και του Τζον Φορντ, ο Φασμπίντερ ήταν ο μοναδικός που άφησε όμορφα, κατοικήσιμα σπίτια, στα οποία οι άλλοι ίσως μπουν και εμπνευστούν για να χτίσουν τα δικά τους. Εάν είχε ζήσει, σίγουρα θα είχε κάνει τροποποιήσεις και θα είχε χτίσει προεκτάσεις, αλλά το γεγονός ότι μας άφησε ένα τελειωμένο προϊόν είναι από μόνο του εκπληκτικό, αν λάβεις υπόψη το σύντομο διάστημα που είχε για να το ολοκληρώσει. Δεν είναι κάθε μέρος του σπιτιού το ίδιο ενδιαφέρον – σκέψου το Satan's Brew (1976) σαν τα υδραυλικά και το Chinese Roulette (1976) σαν τα ηλεκτρικά. Και οι τρεις ταινίες που αποτελούν την περίφημη BRD τριλογία, όπως έγινε γνωστή [Ο γάμος της Μαρία Μπράουν (1979), Λόλα (1981) και Βερόνικα Φος (1982)], είναι τα στέρεα θεμέλια ή ίσως η κεντρική σκάλα. Ο Φασμπίντερ κατάλαβε ότι έπρεπε να χτίσει το σπίτι του γρήγορα για να έχει κάποιο νόημα, που σημαίνει ότι έκανε κάτι σχεδόν αδύνατο: έδρασε με την ταχύτητα των συναισθημάτων και των σκέψεών του. Ήθελε, και κατάφερε, να πετύχει μια άμεση συσχέτιση ανάμεσα στη ζωή του και στη μυθοπλασία. "Θα πρέπει να περιμένεις μέχρι κάτι να γίνει παράδοση", είπε κάποτε, "ή να γυρίσεις τα μανίκια σου και να στρωθείς στη δουλειά για να δημιουργήσεις τη δική σου;"


Αντίθετα με το τι πιστεύουν μερικοί, ο Φασμπίντερ δεν έκανε βάναυσες ταινίες. Οι δραματικά ωμές ιστορίες του μιλούν για τις Μαρίες Μπράουν, τις Βερόνικες και τις Λόλες αυτού του κόσμου. Κατά μία έννοια, οι ταινίες του είναι αιχμηρά εργαλεία, αλλά αυτό που είναι πιο σημαντικό είναι ότι δίνει στις συνηθισμένες ψυχές τη φροντίδα και την προσοχή που τους αξίζουν. Ο Φασμπίντερ προστατεύει τους χαρακτήρες του από τις μεταδοτικές ασθένειες του ιδεαλισμού και της κλάψας. Υπάρχουν μόνο ανθρώπινες σχέσεις, δοσμένες με μια εντυπωσιακή ένταση, ανύψωση και πλούτο. Κανείς δεν απολαμβάνει μια κατάσταση χάριτος, όλοι είναι εξευγενισμένοι».

 

Ο Φασμπίντερ προστατεύει τους χαρακτήρες του από τις μεταδοτικές ασθένειες του ιδεαλισμού και της κλάψας. Υπάρχουν μόνο ανθρώπινες σχέσεις, δοσμένες με μια εντυπωσιακή ένταση, ανύψωση και πλούτο.

 

Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ ήταν Γερμανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός. Γεννήθηκε το 1945 στο Μόναχο. Η ζωή του ήταν σύντομη, αλλά ταραχώδης, καθώς η ροπή του στα ναρκωτικά και η δυσκολία αποδοχής της σεξουαλικής του ταυτότητας ήταν παράγοντες που του προκάλεσαν διαταραχές και δυστυχία. Πέθανε από υπερβολική δόση το 1982 στο Μόναχο και δίπλα του βρέθηκε το σενάριο με θέμα τη ζωή της Ρόζας Λούξεμπουργκ, που προόριζε για τη Ρόμι Σνάιντερ. Είναι ο πιο παραγωγικός σκηνοθέτης στην ιστορία του κινηματογράφου, καθώς μέσα σε 13 χρόνια κατάφερε να δημιουργήσει 41 ταινίες μεγάλου μήκους. Στα έργα του πραγματευόταν ζητήματα όπως η ηθική κατάπτωση της μεταπολεμικής Γερμανίας, η βία, οι διαπροσωπικές σχέσεις, τα ναρκωτικά, η ομοφυλοφιλία, η προδοσία και η ζωή στο περιθώριο. Πολλοί άσκησαν κριτική στις ταινίες του και τον κατηγόρησαν για αντισημιτισμό, αντικομμουνισμό και μισογυνισμό. To 1982 κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο για την ταινία Βερόνικα Φος. Θεωρείται ένας από τους εκπροσώπους του ρεύματος του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου.

 

Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ, 1972
Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ, 1972

 

Στο αφιέρωμα που ξεκινάει στις 8 του μήνα στο Ινστιτούτο Goethe και στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος η νέα γενιά κινηματογραφόφιλων θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τον σπουδαίο σκηνοθέτη και 23 κορυφαίες δημιουργίες της φιλμογραφίας του, οι οποίες θα προβληθούν για πρώτη φορά σε μεγάλη οθόνη, έπειτα από πολλά χρόνια, ψηφιακά αποκατεστημένες και σε σπάνιες κόπιες αρχείου 35 mm. Τρεις από τις ταινίες αυτές (ο Ενσύρματος Κόσμος και τα αποκαλυπτικά ντοκιμαντέρ Ο Άλι στον Παράδεισο και Φασμπίντερ) θα προβληθούν σε πανελλήνια πρεμιέρα, ενώ ανάμεσα στα φιλμ που φιλοξενεί το αφιέρωμα βρίσκεται και το σχεδόν 15ωρο έπος Βερολίνο Αλεξάντερπλατς, για πολλούς η καλλιτεχνική κορωνίδα του σκηνοθέτη. Σε όλη τη μέχρι τώρα ιστορία του σινεμά δεν έχει υπάρξει άλλος σκηνοθέτης σαν τον Φασμπίντερ. Μέσα σε 15 μόλις χρόνια, και μέχρι τον πρόωρο θάνατό του, ο ασταμάτητα παραγωγικός δημιουργός κατόρθωσε να γυρίσει 41 μεγάλου μήκους ταινίες, 3 μικρού μήκους και 3 τηλεοπτικές σειρές, δουλεύοντας παράλληλα ως θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης, ηθοποιός, παραγωγός, οπερατέρ, συνθέτης, μοντέρ και σκηνογράφος, αφήνοντας πίσω του ένα έργο πολυσχιδές, θαρραλέο και ολότελα μοντέρνο.


Το έργο του Φασμπίντερ είναι πλούσιο, σύνθετο και γεμάτο αντιφάσεις και δεν μοιάζει με κανένα άλλο στα χρονικά του παγκόσμιου κινηματογράφου. Κατόρθωσε να μεταμορφώσει τα ανοιχτά τραύματα της μεταπολεμικής Γερμανίας και ολόκληρης της Ευρώπης σε μερικές από τις πιο συνταρακτικές και ανθρώπινες κινηματογραφικές αφηγήσεις, να εισχωρήσει βαθιά στον ψυχισμό μιας χώρας και να ενώσει εκπληκτικά τη συλλογική Ιστορία με τις αφοπλιστικές ιστορίες μιας χούφτας απλών και καθημερινών ηρώων, έτσι απεγνωσμένα όπως ζητούν μια θέση σε έναν σκληρό και ελάχιστα φιλόξενο κόσμο. «Ο Φασμπίντερ κατάλαβε ότι ως Γερμανός στα '70s έπρεπε να κάνει πραγματικά ιστορική δουλειά», γράφει ο Kent Jones, «να αναδημιουργήσει όχι μόνο τις εικόνες αλλά και το πνευματικό πλαίσιο του παρελθόντος». Ήταν ιδιοφυΐα όσον αφορά τον ρυθμό και σε κάθε ταινία του υπάρχουν κομμάτια τρομερής δύναμης και έντασης. Όλες οι ταινίες του έχουν μια τρυφερότητα, ακόμα κι όταν γίνονται σκληρές και προκλητικές. Ο Φασμπίντερ, όπως και ο Ντάγκλας Σερκ, που τον επηρέασε βαθιά, αγαπούσε πολύ τους ήρωες και τις ηρωίδες του.

 

Berlin Alexanderplatz,
Berlin Alexanderplatz,


Πριν από κάθε προβολή ένας επώνυμος (και συχνά απρόσμενος) καλεσμένος, που έχει μια ιδιαίτερη σχέση με το έργο του Φασμπίντερ, θα αναλάβει να ταξιδέψει το κοινό στο μοναδικό σύμπαν του σκηνοθέτη, ενώ το αφιέρωμα θα τιμήσουν με την παρουσία τους και δύο από τις πιο εμβληματικές φιγούρες των ταινιών του: ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Χάρι Μπέαρ, συνάδελφος του Φασμπίντερ από το ξεκίνημα της καριέρας του μέχρι το τέλος της, και η Μάργκιτ Κάρστενσεν, η θρυλική πρωταγωνίστρια της ταινίας Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει συζήτηση αφιερωμένη στην καλλιτεχνική κληρονομιά και στον αντίκτυπο που άφησε πίσω του ο Γερμανός σκηνοθέτης, στο πάνελ της οποίας θα συμμετάσχουν όχι μόνο οι πρωταγωνιστές του, αλλά και πανεπιστημιακοί, κριτικοί κινηματογράφου και σκηνοθέτες.


«Κάθε σκηνοθέτης ασχολείται με ένα και μόνο θέμα και γυρίζει την ίδια ταινία ξανά και ξανά», είχε δηλώσει κάποτε σε συνέντευξή του ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ. «Το δικό μου είναι η εκμετάλλευση των συναισθημάτων, όποιος και αν είναι ο δυνάστης. Δεν τελειώνει ποτέ η εκμετάλλευση. Είτε πρόκειται για το κράτος που επικαλείται τον πατριωτισμό είτε πρόκειται για ένα ζευγάρι, ο ένας άνθρωπος μπορεί να καταστρέψει τον άλλο». Αυτά τα λόγια συμπυκνώνουν με κάποιον τρόπο την αξία της κληρονομιάς του Φασμπίντερ και εξηγούν γιατί ένα αναδρομικό αφιέρωμα στο έργο του, στην Ελλάδα του 2016, μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ.

 

H αγάπη είναι πιο κρύα από τον θάνατο: Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ με τη Χάνα Σιγκούλα.
H αγάπη είναι πιο κρύα από τον θάνατο: Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ με τη Χάνα Σιγκούλα.


Οι ταινίες του αφιερώματος:

Η αγάπη είναι πιο κρύα από τον θάνατο (Liebe ist kälter als der Τod, 1969), Ο Έλληνας γείτονας (Katzelmacher, 1969), Οι θεοί της πανούκλας (Götter der Ρest, 1970), Ο έμπορος των τεσσάρων εποχών (Händler der vier Jahreszeiten, 1971), Φυλαχτείτε από την ιερή πόρνη (Warnung von einen heiligen Νutte, 1971), Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ (Die bitteren tränen der Petra von Kant, 1972), Ενσύρματος Κόσμος (Welt am Dracht, 1973)*, Έφι Μπριστ (Fontane Effi Briest, 1974), Ο φόβος τρώει τα σωθικά (Angst essen Seele auf, 1974), Μάρθα (Martha, 1974), Το παιχνίδι της τύχης (Fraustrecht der Freiheit, 1975), Η Μάνα Κιούστερς ανεβαίνει στον ουρανό (Mutter Küsters fahrt zum Ηimmel, 1975), Το μόνο που θέλω είναι να με αγαπάτε (Ich will doch nur, dass ihr mich liebt, 1976), Κινέζικη Ρουλέτα (Chinesisches Roulette, 1976), Η χρονιά με τα 13 φεγγάρια (In einem Jahr mit 13 Monden, 1978), Απόγνωση (Despair, 1978), Η τρίτη γενιά (Die dritte Generation, 1979), Ο γάμος της Μαρία Μπράουν (Die Ehe der Maria Braun, 1979), Βερολίνο Αλεξάντερπλατς (Berlin Alexanderplatz, 1980), Λόλα (Lola, 1981), Ο καβγατζής (Querelle, 1982), Ο Άλι στον παράδεισο (Ali im Paradies, 2011)*, Φασμπίντερ (Fassbinder, 2015)*.

 

* Οι ταινίες με αστερίσκο προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

 

ΙNFO
Το Ινστιτούτο Goethe της Αθήνας, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας - Νύχτες Πρεμιέρας και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος παρουσιάζουν:

Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και ξερό ψωμί!

08 -21 Δεκεμβρίου 2016

Ταινιοθήκη της Ελλάδος & Ινστιτούτο Goethe

Δείτε το πλήρες πρόγραμμα του αφιερώματος εδώ.

O M.Hulot είναι διευθυντής της έντυπης LIFO και δουλεύει σε αυτήν από το πρώτο φύλλο της

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το σινεμά στην τηλεόραση: Δέκα ταινίες που θα δούμε προσεχώς σε streaming
Η πανδημία μεταφέρει το σινεμά στο σπίτι μας.
O γύρος του σινεμά σε 1000 λέξεις: Πώς να πιάσουμε τον παγκόσμιο κλασικό κινηματογράφο από την αρχή
Ας κάνουμε μια παρένθεση στο binge watching και στο κυνήγι της επόμενης εθιστικής τηλεοπτικής σειράς.
10 σινεφίλ ταινίες και αφιερώματα που αξίζει να δούμε online
Από το «Δικό μου Αϊντάχο» στο Netflix μέχρι το ψηφιακό για φέτος 33ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, υπάρχουν ευκαιρίες να δούμε κάτι καλύτερο από ένα ακόμα blockbuster.
61ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Ένας οδηγός για την πρώτη ψηφιακή εκδοχή του
Για πρώτη φορά στην ιστορία του, ο σημαντικότερος κινηματογραφικός θεσμός της Ελλάδας πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου ψηφιακά, με 177 ταινίες απ’ όλο τον κόσμο να είναι διαθέσιμες από τις 5 έως τις 15/11 στις οθόνες του σπιτιού μας.
H αντεργκράουντ σκηνή της Αθήνας σε ένα ατμοσφαιρικό ντοκιμαντέρ
Το «Sweat» της Βέρας Χοτζόγλου που παίχτηκε στις Νύχτες Πρεμιέρας έγινε δίχως σενάριο, σκηνοθεσία και μπάτζετ, αλλά είναι ένα δυνατό κινηματογραφικό τριπάκι στην ρέιβ σκηνή της Αθήνας.
10 ταινίες που θα δούμε στις αίθουσες αυτό το φθινόπωρο
Από τη νέα ταινία του Γούντι Άλεν σε ένα συγκινητικό ντοκιμαντέρ για τον Ταρκόφσκι
Τι θα γίνει με το σινεμά το φθινόπωρο;
Μια πρώτη εκτίμηση για την πιο αβέβαιη κινηματογραφική σεζόν
Motorway 65: Ο αυτοκινητόδρομος που οδηγεί την Εύη Καλογηροπούλου στο Φεστιβάλ των Καννών
Η εικαστικός και κινηματογραφίστρια διαγωνίζεται για τον Χρυσό Φοίνικα με μια ταινία μικρού μήκους που μιλά γι’ αυτά που ενώνουν και χωρίζουν τους κατοίκους της Ελευσίνας.
5ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλόριζου: Μια γιορτή του πολιτισμού στην εσχατιά της Ευρώπης
Φέτος, στον απόηχο της καραντίνας και του εγκλεισμού, θα προβληθούν 24 ντοκιμαντέρ από 18 διαφορετικές χώρες.
To «Pari» του Σιαμάκ Ετεμάντι έχει για σκηνικό τα Εξάρχεια και την Ομόνοια
Ο «Εξαρχειώτης» Ελληνο-ιρανός σκηνοθέτης μιλάει για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του και την εμπειρία του με την Ελλάδα.
Αγαπημένες κλασικές ταινίες στα θερινά σινεμά
Επανεκδόσεις, φεστιβάλ και θεματικές βραδιές θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον των σινεφίλ φέτος το καλοκαίρι.
Η «Περιφρόνηση» ξανά στα θερινά σινεμά
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το αριστούργημα του Γκοντάρ.
Τα αγαπημένα μας θερινά σινεμά
10 κριτικοί κινηματογράφου και δημοσιογράφοι επιλέγουν την αγαπημένη τους θερινή αίθουσα και μοιράζονται με τη LiFO τις αναμνήσεις τους.
Επιστροφή στο μέλλον: Η Αθήνα υποδέχεται drive-in κινηματογράφους
Η καταπράσινη έκταση του Γκολφ Γλυφάδας και ακόμα μία, μυστική προς το παρόν, τοποθεσία της Αθήνας ετοιμάζουν προβολές drive-in για φέτος το καλοκαίρι.
Oι ταινίες που θα δούμε φέτος το καλοκαίρι
Τα θερινά σινεμά επιτέλους ανοίγουν την 1η Ιουνίου και τους επόμενους μήνες θα προβάλλουν πολλές ενδιαφέρουσες νέες κυκλοφορίες και επανεκδόσεις.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή