Από τις 28.06 έως τις 30.10.2023, το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου φιλοξενεί την έκθεση An Archaeology of Disability / Μια Αρχαιολογία της Αναπηρίας που επιχειρεί να προσεγγίσει ένα κομμάτι του αρχαίου παρελθόντος χωρίς τους διαχωρισμούς που θέτει η σύγχρονη αντίληψη περί αναπηρίας.
Η έκθεση επιχειρεί να προσεγγίσει την εμπειρία της ανάβασης στην Ακρόπολη των Αθηνών μέσα από το πρίσμα της σωματικής αναπηρίας και της πολυαισθητηριακότητας.
Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας το 2021 και εν συνεχεία στη Γυψοθήκη της Πίζας (2022). Είναι μια έκθεση που απευθύνεται στο ευρύ κοινό και ιδιαίτερα στις κοινότητες ατόμων με σωματικές αναπηρίες.
Δημιουργία ενός ιστορικού της αρχιτεκτονικής (Davis Gissen), μιας ιστορικού τέχνης (Jennifer Stager) και μιας κλασικής αρχαιολόγου και ιστορικού της αρχιτεκτονικής (Μάνθα Ζαρμακούπη), η έκθεση μας καλεί να αναλογιστούμε τη διαδικασία της ανάβασης στο λόφο της Ακρόπολης των Αθηνών ως μία συλλογική εμπειρία στην οποία συμμετείχαν όλα τα μέλη της αθηναϊκής κοινότητας ανεξαρτήτως σωματικής ικανότητας και χωρίς διαχωρισμούς, συχνά βοηθώντας ο ένας τον άλλον.
Η έκθεση χρησιμοποιεί μέσα επικοινωνίας που είναι προσιτά σε άτομα με αναπηρίες (απτικές αναπαραστάσεις, ηχητικές αφηγήσεις στα ελληνικά και αγγλικά, αφηγήσεις στην ελληνική και αμερικανική νοηματική) και επιχειρεί μια πρωτότυπη ανάγνωση της εισόδου της Ακρόπολης (των Προπυλαίων), που προσφέρει νέες δυνατότητες αισθητηριακής κατανόησης από όλους.
Παράλληλα, μας παρακινεί να παραβάλουμε την προσέγγιση αυτή με τη σύγχρονη λογική δημιουργίας προσβάσιμων αρχαιολογικών χώρων μέσω τεχνικών τροποποιήσεων, οι οποίες διευκολύνουν τα άτομα με αναπηρία κατευθύνοντάς τα σε ειδικά διαμορφωμένες διαδρομές και ξεναγήσεις.
Οι τρεις ερευνητές προτείνουν να χρησιμοποιήσουμε το συγκεκριμένο παράδειγμα της αρχαιότητας για να κατανοήσουμε τη σωματική αναπηρία ως έκφραση της ανθρώπινης διαφοράς και ποικιλομορφίας, παρά ως μια κατάσταση που δικαιολογεί κοινωνικούς διαχωρισμούς ή απομόνωση. Η έκθεση εντάσσεται στον ευρύτερο προβληματισμό περί αναπηρίας, που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια στο χώρο των μουσείων και έχει ως στόχο την ανάπτυξη νέων μορφών συμπερίληψης και ολιστικού σχεδιασμού.
Λίγα λόγια για τους ερευνητές
Ο David Gissen είναι συγγραφέας, σχεδιαστής και εκπαιδευτής από τη Νέα Υόρκη και ειδικεύεται στα πεδία της αρχιτεκτονικής, του τοπίου και του αστικού σχεδιασμού. Είναι Καθηγητής Αρχιτεκτονικής και Αστικής Ιστορίας στο Parsons School of Design/New School University. Το 2022 δημοσίευσε το βιβλίο AN ARCHITECTURE OF DISABILITY.
H Jennifer Stagger είναι συγγραφέας και ιστορικός τέχνης και ειδικεύεται στην τέχνη και την αρχιτεκτονική της αρχαίας Μεσογείου και τις μεταγενέστερες προσλήψεις τους. Είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο John Hopkins.
H Mάνθα Ζαρμακούπη είναι κλασική αρχαιολόγος και ιστορικός της αρχιτεκτονικής. Είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Ρωμαϊκής Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο της Pennsylvania.
Πληροφορίες:
H έκθεση - εγκατάσταση «An Archaeology of Disability / Μια Αρχαιολογία της Αναπηρίας» παρουσιάζεται στο Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου από τις 28/06 έως τις 30/10.
Θεωρίας 12, Πλάκα 105 55 Αθήνα / Τηλ. 210 3319300
Η έκθεση είναι προσβάσιμη σε άτομα με αναπηρίες. Για την ενημέρωση του κοινού έχει δημιουργηθεί προσβάσιμος ιστότοπος με πληροφορίες για την εγκατάσταση: anarchaeologyofdisability.com
Η είσοδος στην έκθεση γίνεται με το εισιτήριο του μουσείου (ολόκληρο 3€, μειωμένο 2 €, παιδιά και άτομα με αναπηρία ελεύθερη είσοδος).
Η έκθεση πλαισιώνεται από ξεναγήσεις στα ελληνικά και στην ελληνική νοηματική γλώσσα καθώς και από θεατρικό εργαστήρι για παιδιά. Η συμμετοχή είναι ελεύθερη αλλά χρειάζεται προκράτηση μέσω εφαρμογής eventbrite.
Οι ξεναγήσεις γίνονται από τον κ. Ορφέα Χατζηδημητρίου, με παράλληλη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα από τον κ. Γιώργο Στάθη (HandsUp). Eίναι διάρκειας περίπου 1 ώρας και ξεκινούν στις 10.30 π.μ. τις εξής ημερομηνίες: Τετάρτη 28.06, Σάββατο 01.07, Τετάρτη 05.07, Σάββατο 15.07, Τετάρτη 19.07, Σάββατο 29.07.
Το θεατρικό εργαστήρι με τίτλο «Θέατρο για Όλους» γίνεται από τον κ. Ορφέα Χατζηδημητρίου και απευθύνεται σε παιδιά όλων των ηλικιών με ή χωρίς αναπηρίες. Απαραίτητη η παρουσία συνοδού ή γονέα. Το εργαστήριο έχει διάρκεια περίπου 2 ωρών με 15’ διάλειμμα. Αρχίζει στις 10.30 π.μ. τις Παρασκευές 30.06, 07.07, 14.07, 21.07, 28.07.
