Μαγειρική αρχαιολογία - Φτιάχνοντας ξανά συνταγές 4000 ετών

Μαγειρική αρχαιολογία - Φτιάχνοντας ξανά συνταγές 4000 ετών Facebook Twitter
Αρχαίες ταμπλέτες με σφηνοειδή γραφή κρύβουν μυστικά μαγειρικής 4000 ετών
0

Οι 4000 ετών οδηγίες για το βραστό αρνιού μοιάζουν κυρίως με λίστα των συστατικών παρά μια τυπική συνταγή, αλλά οι επιστήμονες αποκωδικοποιούν τα υλικά και είναι σε θέση να πλησιάσουν πολύ τις αρχαίες γεύσεις.

«Χρησιμοποιείτε κρέας. Ετοιμάζετε το νερό. Προσθέτετε αλάτι, αποξηραμένα κέικ κριθαριού, κρεμμύδι, περσική καρύδα και γάλα. Μπορείτε να να προσθέσετε πράσο και σκόρδο». Καθώς είναι αδύνατο να ζητήσει κανείς από τον σεφ να αποκαλύψει τα κομμάτια που λείπουν μετά από 4.000 χρόνια, μια ομάδα διεθνών επιστημόνων που μελετούν την μαγειρική ιστορία, τη χημεία τροφίμων και την σφηνοειδή γραφή (το Βαβυλωνιανό σύστημα γραφής που αναπτύχθηκε αρχικά από τους αρχαίους Σουμέριους της Μεσοποταμίας) εργάζονται για να αναδημιουργήσουν αυτό το πιάτο και τρεις άλλες από τις παλαιότερες γνωστές συνταγές του κόσμου.

Είναι ένα είδος μαγειρικής αρχαιολογίας που χρησιμοποιεί ταμπλέτες από τη Βαβυλωνιακή Συλλογή του Πανεπιστημίου Γέιλ για να αποκτήσει μια βαθύτερη κατανόηση αυτού του πολιτισμού υπό το πρίσμα της γεύσης.

«Είναι σαν να προσπαθείς να ανακατασκευάσεις ένα τραγούδι. Μια νότα μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά», δήλωσε ο Gojko Barjamovic, δείχνοντας τα δισκία με τις συνταγές στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Γέιλ. Ο εμπειρογνώμονας για την ιστορία των Ασσυρίων του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, επανεξέτασε τα δισκία και συνέταξε τη διεπιστημονική ομάδα που είχε επιφορτιστεί με το να ζωντανέψει ξανά τις αρχαίες συνταγές, μαγειρεύοντάς τες.

Τρεις από τις αρχαίες πέτρινες ταμπλέτες χρονολογούνται γύρω στο 1730 π.Χ. και η άλλη είναι περίπου 1.000 χρόνια νεότερη. Όλες προέρχονται από την περιοχή της Μεσοποταμίας, η οποία περιλαμβάνει τη Βαβυλώνα και την Ασσυρία, που είναι σήμερα οι περιοχές του Ιράκ νότια της Βαγδάτης και βόρεια της Βαγδάτης, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων της Συρίας και της Τουρκίας. Από τα παλαιότερα τρία δισκία, το πιο άθικτο είναι ένας κατάλογος συστατικών για 25 συνταγές βραστών και ζωμούς, τα άλλα δύο, που περιέχουν επιπλέον 10 συνταγές, προχωρούν περαιτέρω σε βάθος με οδηγίες μαγειρέματος και προτάσεις παρουσίασης, αλλά αυτές είναι σπασμένες και συνεπώς όχι τόσο ευανάγνωστες.

Μαγειρική αρχαιολογία - Φτιάχνοντας ξανά συνταγές 4000 ετών Facebook Twitter
Το βραστό αρνιού που με μικρή παραλλαγή φτιάχνεται και σήμερα

«Όλα τα υλικά σήμερα και πριν από 4.000 χρόνια είναι τα ίδια: ένα κομμάτι κρέατος είναι βασικά κομμάτι κρέατος. Από φυσική άποψη, η διαδικασία είναι η ίδια. Υπάρχει μια επιστήμη που είναι η ίδια σήμερα όπως ήταν πριν από 4.000 χρόνια», δήλωσε ο Jurado Gonzalez, ερευνητής της ομάδας. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν όσα γνωρίζουν για τις ανθρώπινες γευστικές προτιμήσεις, τα απαραίτητα για την προετοιμασία που δεν αλλάζουν δραστικά με την πάροδο του χρόνου και αυτά που υποθέτουν ότι μπορεί να είναι σωστές αναλογίες συστατικών για να πετύχουν την πλησιέστερη προσέγγιση μιας αυθεντικής συνταγής.

Αυτό που αποκάλυψαν οι ερευνητές δείχνει, εν μέρει, την εξέλιξη ενός βραστού με αρνί που εξακολουθεί να επικρατεί στο Ιράκ με μικρές παραλλαγές. Κάποια πιάτα θεωρείται πως έχουν επίσης μοναδικές ιδιότητες. Υπάρχει για παράδειγμα μια σούπα που μπορεί να κάνει καλό σε κάποιον που πάσχει από κρυολόγημα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το ότι υπάρχουν και υλικά τα οποία δεν υπήρχαν στην περιοχή και είναι ενδεικτικά της επαφής μεταξύ πολιτισμών.

Στην αρχαία αυτή μαγειρική υπάρχει επίσης ένα στοιχείο επιδεξιότητας και ικανότητας, όμοιο με των σεφ σήμερα. Ακριβώς όπως οι σημερινοί μοριακοί γαστρονόμοι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα πιάτο για να εντυπωσιάσουν αυτόν που το γευθεί, έτσι και οι σεφ της Μεσοποταμίας κατά την προετοιμασία περίπλοκων εορταστικών γευμάτων για την υψηλή κοινωνία δημιουργούσαν περίτεχνα πιάτα.

Ένα πιάτο μοιάζει με μια σύγχρονη πίτα κοτόπουλου, με στρώματα ζύμης και κομμάτια πουλερικών μέσα σε μια σάλτσα μπεσαμέλ της Βαβυλώνας, δήλωσε ο γαστρονομικός ιστορικός και εμπειρογνώμονας της ιρακινής κουζίνας Nawal Nasrallah, του οποίου η έρευνα για τα μεσαιωνικά αραβικά τρόφιμα συνέδεσε τις αρχαίες ταμπλέτες με ύστερες μαγειρικές τεχνικές από την ίδια περιοχή. Αυτή η εκλεπτυσμένη προετοιμασία στο Βαβυλωνιακό φαγητό περιλαμβάνει τη χρήση πολύχρωμων συστατικών όπως σαφράν ή κορίανδρο, μαϊντανό και σέσκουλο, ώστε τα πιάτα να είναι οπτικά εντυπωσιακά, καθώς και τη χρήση μιας σάλτσας ψαριών που προέρχεται από τα νερά των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη για να προσθέσει ένα στοιχείο umami στα πιάτα.

Οι επιστήμονες είναι έκπληκτοι με τη διαπίστωση πώς απλά πιάτα έχουν επιβιώσει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα αλλά και πως σε αυτές τις Βαβυλωνιακές συνταγές υπήρχε ήδη και ανεβασμένο επίπεδο στο περίτεχνο μαγείρεμα των πιάτων. 

Mε πληροφορίες από BBC

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Αντιγόνη δεν γερνάει ποτέ γιατί ο κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να της μοιάζει

Πολιτισμός / Η Αντιγόνη δεν γερνάει ποτέ γιατί ο κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να της μοιάζει

Με αφορμή τέσσερις νέες σκηνικές εκδοχές της μόνο στη Νέα Υόρκη μέσα στο 2026, η Αντιγόνη επιστρέφει ξανά στο τώρα ως το έργο που ξέρει καλύτερα από κάθε άλλο τι συμβαίνει όταν η εξουσία χάνει το όριό της και ο κόσμος βγαίνει από τη θέση του.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν πέφτει η φασαρία των Οσκαρ

Culture / Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν κοπάζει η φασαρία των Οσκαρ

Μετά την οσκαρική σεζόν, οι φωτογραφίες του Atsushi Nishijima από τα σετ του Marty Supreme, του Bugonia και άλλων ταινιών στρέφουν το βλέμμα όχι στη λάμψη της έτοιμης εικόνας αλλά στον κόσμο που τη χτίζει.
THE LIFO TEAM
Γιώργος Μαρίνος: η πιο άγρια ντροπή της πίστας

Γιώργος Μαρίνος / Γιώργος Μαρίνος: Είσαι μεγάλος σταρ, αγάπη μου!

Ο Πάνος Μιχαήλ γράφει για τον Γιώργο Μαρίνο ως τον άνθρωπο που ξεστόμισε «εγώ κύριε είμαι ομοφυλόφιλος» όταν η λέξη μπορούσε να σε τελειώσει. Η Ελλάδα τον έκανε θέαμα για να τον αντέξει. Εκείνος όμως ανέβηκε στην πίστα και δεν μίκρυνε.
THE LIFO TEAM
Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Culture / Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Παρότι εμφανίστηκε στην οθόνη για λιγότερο από τρία λεπτά, η ερμηνεία της Elsa Lanchester άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του κινηματογραφικού τρόμου, ενώ η ίδια έζησε μια αντισυμβατική, μποέμ ζωή στο Λονδίνο και το Χόλιγουντ του 20ού αιώνα.
THE LIFO TEAM
Σαν φίδι πάνω στο δέρμα σου/ Ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Σαν φίδι πάνω στο δέρμα σου/ Ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Η Robyn ανεβαίνει στη σκηνή σαν high priestess του heartbreak και μετατρέπει το τραύμα σε ρυθμό. Η Rosalía στήνει λειτουργία techno–φλαμένκο και χρησιμοποιεί τη μουσική σαν τελετουργία μετάβασης. Ο Rob Rausch ποζάρει σαν pin-up snake boy και αφήνει το reality φίδι να σχεδιάσει τα όρια της queer οικειότητας. Και ο Gus Van Sant, σαν ήσυχος collector αγγέλων, συλλέγει αγόρια σαν να φυλάσσει την πρώτη τους ανάσα.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Tι μένει όταν τελειώσει το ωραίο;/ ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Tι μένει όταν τελειώσει το ωραίο;/ ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Η Lana Del Rey κοιτάζει για πρώτη φορά το πρόσωπο πίσω από τη μελαγχολία, το All of Us Stars μοιάζει με queer séance από εποχή που κάηκε, και η Zendaya με τον Pattinson επιπλέουν μέσα σε μια εικόνα που δεν τους υπηρετεί πια.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Δεν περάσαμε και λίγες καταστροφές/ από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Δεν περάσαμε και λίγες καταστροφές/από τον Πάνο Μιχαήλ

Από το vertical ψηφιακό ορφανοτροφείο μέχρι το μεγάλο θέατρο του feed, από την εξάντληση των σωμάτων μέχρι την υπόγεια τέχνη που αρνείται να γίνει κεφάλαιο, το νέο πολυποστ της ΟΑΣΗΣ χαρτογραφεί το νέο queer τοπίο της μετα-πανδημικής ύπαρξης. Η ζωή δεν ζητά πια αφήγημα, ζητά αντοχή.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Ακόμη και το πιο σφοδρό ξυράφι υπήρξε κάποτε λουλούδι/ από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Ακόμη και το πιο σφοδρό ξυράφι υπήρξε κάποτε λουλούδι/ από τον Πάνο Μιχαήλ

Από το σοκ της Peaches μέχρι τη σιωπηρή δύναμη σωμάτων που άντεξαν χωρίς να εξηγηθούν, ο Πάνος Μιχαήλ εξερευνά τι σημαίνει να κατοικείς το σώμα σου χωρίς διαπραγμάτευση. Ένα πολυποστ της ΟΑΣΗΣ για την επιθυμία ως πολιτισμό και την αντοχή ως μορφή αλήθειας.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Το δέρμα που κατοικώ/από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Το δέρμα που κατοικώ/ από τον Πάνο Μιχαήλ

Σε αυτό το πολυποστ, ο Πάνος Μιχαήλ κοιτάζει τη σύγχρονη κουλτούρα μέσα από εκείνο το μικρό σκοτεινό διάκενο όπου κάτι λείπει και ακριβώς γι’ αυτό γίνεται ορατό. Από τη Charli XCX που παλεύει να ξαναβρεί το σώμα της μέσα στο ίδιο της το είδωλο, μέχρι τη Cindy Sherman που αποκάλυψε νωρίς τη βία της μίμησης· από τη σωματική ένταση του HYACYN μέχρι τη λαϊκή, ανθρώπινη ματιά του Martin Parr. Ένα queer πολυποστ για την επιμονή της παρουσίας σε μια εποχή που δεν αντέχει την ατέλεια.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Πόσο κοστίζει να βγαίνεις στην Αθήνα;

Culture / Πόσο κοστίζει να βγαίνεις στην Αθήνα;

Από τις θεατρικές σκηνές και τις σκοτεινές αίθουσες μέχρι τα μεγάλα dance events και τα πιο περιζήτητα τραπέζια της Αθήνας, πόσο κοστίζει πραγματικά η επαφή με όσα συμβαίνουν στην πόλη; Πού βρισκόμαστε σε σχέση με λίγα χρόνια πριν και πού σε σχέση με το εξωτερικό;
THE LIFO TEAM
Τα πρόσωπα που άλλαξαν κάτι στον πολιτισμό και υπόσχονται πολλά ακόμα για το μέλλον

Portraits 2025 / Τα πρόσωπα που άλλαξαν κάτι στον πολιτισμό και υπόσχονται πολλά ακόμα για το μέλλον

Kάποιοι το κάνουν για χρόνια, άλλοι εμφανίζονται πρώτη φορά ή είναι ακόμα στην αρχή της θαυμαστής τους πορείας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2024 έκαναν τη διαφορά και απ' ό,τι φαίνεται το 2025 θα συνεχίσουν ακάθεκτοι. Η ομάδα της LifΟ μίλησε μαζί τους.
THE LIFO TEAM
«Μυστήριο 188 ΤΟ ΦΩΣ»: Μια έκθεση για τον «Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ελευσίνος»

LiFO X 2023 ΕΛΕVΣΙΣ / «Μυστήριο 188 - ΤΟ ΦΩΣ»: Μια έκθεση για τον «Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ελευσίνος»

Ο Χρήστος Παρίδης συνομιλεί με έναν εκ των ιδρυτικών μελών της, τον Θανάση Λεβέντη, μια ξεχωριστή και πολύπλευρη προσωπικότητα, άρρηκτα συνδεδεμένη με την πόλη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γιατί παραιτήθηκε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου

Culture / Γιατί παραιτήθηκε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου;

Μια συνταρακτική υπόθεση συστηματικής κλοπής αρχαιοτήτων βρίσκεται μονάχα στην αρχή των αποκαλύψεων. Πώς έφτασαν να λείπουν μέχρι και 1,500 αντικείμενα από την συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, πώς μερικά από αυτά κατέληξαν στο eBay, και το παρασκήνιο μιας παραίτησης που κρύβει πολλά.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ