Μόνο 1,93 εκατομμύρια άνθρωποι παρακολούθησαν τα φετινά βραβεία του MTV. Ήταν η χαμηλότερη τηλεθέαση στην ιστορία τους. Αν κάτι γίνεται ξεκάθαρο είναι ότι έχει περάσει ανεπιστρεπτί η εποχή που καθόριζε τις τάσεις στη μουσική βιομηχανία.
Ήταν κάτι πρωτόγνωρο όταν εξέπεμψε για πρώτη φορά το 1981. Το MTV είχε κάνει τη μουσική, εικόνα. Καθώς όμως τα χρόνια περνούσαν, άρχισε να χάνει την ταυτότητά του. Λίγο πριν από τα '00s πούλησε την ψυχή του στον διάβολο και αντάλλαξε το μουσικό του περιεχόμενο με κιτς reality εκπομπές για εφήβους. Μπορεί να έφερε επανάσταση στα τηλεοπτικά δεδομένα με αυτόν τον τρόπο, όμως δεν κατάφερε να επαναλάβει την επιτυχία των Osbournes μπροστά στη reality αυτοκρατορία των Kardashians και παιχνιδιών τύπου «Survivor».
H νεαρή Ελλάδα ξενύχταγε, πάντως, συστηματικά μπροστά από την οθόνη από το 1989 (ή μήπως ήταν το 1990;) για να πετύχει αγαπημένες εκπομπές της ευρωπαϊκής εκδοχής του και τύπους σαν τον Paul King. Επίσημα στη χώρα ήρθε αρκετά αργοπορημένα, το 2008, όταν δεν υπήρχε κανένας λόγος πια, και κράτησε μέχρι το 2015.
Η Elliott διάλεξε να παρουσιάσει χαρακτηριστικές εικόνες από τα εμβληματικά βίντεο που σκηνοθέτησε γι' αυτήν ο Hype Williams κατά τη διάρκεια της καριέρας της. Και ήταν ένα μεγαλειώδες, τεχνικά άψογο υπερθέαμα-ύμνος στον ξέφρενο χορό, στο χιπ χοπ και στην αφροαμερικανική κουλτούρα, αντάξιο της φήμης της.
Αν κάτι παρέμεινε σταθερή αξία στο κανάλι, παρά την παρακμή του, ήταν τα βραβεία, όπου οι σταρ της μουσικής ξεσάλωναν με εξωφρενικές ερμηνείες που σου έμεναν για χρόνια στο μυαλό και ενίσχυαν τον μύθο τους. Τα τελευταία χρόνια, όμως, ξεπεράστηκαν κι αυτά. Φημίζονταν περισσότερο για την πασαρέλα διαφόρων δευτεροκλασάτων ονομάτων, παρά το εντυπωσιακό σόου που θαύμαζες σε παλιότερες εποχές. Τις αξέχαστες προκλητικές αβανγκάρντ περφόρμανς της Mαντόνα ή της Μπρίτνεϊ Σπίαρς αντικατέστησαν η βαρεμάρα και η φτήνια. Μοναδική «πρόσφατη» εξαίρεση ήταν η εμφάνιση της Lady Gaga to 2009 (τόσο πρόσφατη!), που λούστηκε στην κυριολεξία στο αίμα, ουρλιάζοντας μελοδραματικά και σαν να μην υπάρχει αύριο τους στίχους του «Paparazzi». Ήταν τόσο WTF αυτό που έκανε η Gaga τότε, που σε μια κορυφαία στιγμή η κάμερα έπιασε την αντίδραση του Sean Combs που έμοιαζε αποσβολωμένος απ' όσα έβλεπε να διαδραματίζονται επί σκηνής.
Πάντως, αν κάτι άξιζε τον χρόνο σου φέτος στα βραβεία, ήταν η Missy Elliott. Την τίμησαν με το Michael Jackson Video Vanguard για το συνολικό έργο της. Η Elliott διάλεξε να παρουσιάσει χαρακτηριστικές εικόνες από τα εμβληματικά βίντεο που σκηνοθέτησε γι' αυτήν ο Hype Williams κατά τη διάρκεια της καριέρας της. Και ήταν ένα μεγαλειώδες, τεχνικά άψογο υπερθέαμα-ύμνος στον ξέφρενο χορό, στο χιπ χοπ και στην αφροαμερικανική κουλτούρα, αντάξιο της φήμης της. Ήταν σαν να επανέφερε για λίγο τη χαμένη λάμψη τους και αμφιβάλλω αν θα δούμε κάτι παρόμοιο σύντομα, δηλαδή τα επόμενα χρόνια, σε ανάλογες τελετές. Το απόσπασμα που ανέβασε το MTV στο YouTube δικαίως το είδε συνολικά περισσότερος κόσμος στο Διαδίκτυο απ' ό,τι στην οθόνη της τηλεόρασης.
Η Elliott τιμήθηκε κάπως καθυστερημένα για την προσφορά της. Πάντα είχε μεγαλύτερη επαφή με το μέλλον παρά με την εποχή κατά την οποία δρούσε. Η βιομηχανία μπορεί να την ξέχασε, αλλά οι νεότερες γενιές συνεχίζουν να την ανακαλύπτουν και να επανεκτιμούν το έργο της. Οι παλιότερες απλώς δεν το ξεχνούν.
Η ίδια ήταν ανέκαθεν συνειδητοποιημένη ως προς αυτό που προσπαθούσε να πετύχει. Όταν κυκλοφορούσε το 1997 το ντεμπούτο της «Supa Dupa Fly», το οποίο έγραψε και ηχογράφησε με τον Timbaland σε λιγότερο από 10 ημέρες, δήλωνε ότι δεν κάνει μουσική για την εποχή της αλλά για τη νέα χιλιετία που πλησίαζε τότε. Η πραγματικότητα ξεπέρασε και τις πιο τρελές προσδοκίες της.
Σε μια εποχή που το ροκ μεσουρανούσε, ήταν σαν να προσγειώθηκε στον πλανήτη Γη από έναν μακρινό γαλαξία και μεταφορικά και κυριολεκτικά. Δεν ήταν η τυπική σταρ των '90s. Δεν ακουγόταν ούτε έμοιαζε με οτιδήποτε κυκλοφορούσε τότε ακόμα και στη σκηνή της, το χιπ-χοπ, που εκείνο το διάστημα είχε ψύχωση με το γκέτο και το gansta rap. Ακόμα και για γυναίκα ράπερ φάνταζε σαν μια ανωμαλία ανάμεσα στις υπερσεξουαλικές ντίβες της εποχής όπως η Lil Kim. Η Missy Elliott είχε παραπάνω κιλά, είχε κοντά, σχεδόν αγορίστικα μαλλιά και εξέφραζε τη σεξουαλικότητά της φορώντας φαρδιά αθλητικά ρούχα. Επιπλέον, δεν ράπαρε απλώς, τραγουδούσε παράλληλα. Σήμερα θεωρούμε δεδομένο ότι ένας MC μπορεί να τραγουδάει και να συνεχίζει να είναι ράπερ. Τη δεκαετία του '90 ήταν σχεδόν ανήκουστη η εικόνα ενός ράπερ - τραγουδιστή - περφόρμερ. Η Elliott συνδύαζε και τα τρία.
Τα βιντεοκλίπ της ξεχείλιζαν από ευρηματικότητα και αχαλίνωτη φαντασία. Το «Rain» π.χ. εντυπωσιάζει μέχρι και σήμερα με την ανεξάντλητη σημειολογία του. Η Elliott βγαίνει ντυμένη με ένα μαύρο δερμάτινο κουστούμι σαν μπαλόνι που λανσαρίστηκε λανθασμένα ως «σακούλα σκουπιδιών», ενώ η κάμερα μεγεθύνει υπερβολικά τα χαρακτηριστικά του προσώπου της. Βλέπεις να σχηματίζεται μπροστά σου η εικόνα μιας απόκοσμης, σχεδόν καρτουνίστικης φιγούρας που τραγουδάει ότι δεν αντέχει τη βροχή. Ήταν φουλ ταυτισμένη με έννοιες όπως το body positivity και ο αφροφουτουρισμός πολύ πριν μπουν στο λεξιλόγιο της ποπ κουλτούρας.
Στο χορευτικό ξέσπασμα του «Get ur freak on» του 2001 αναμειγνύει ήχους από την Ινδία και εικόνες από την Ιαπωνία που αγγίζει περισσότερο την μπασταρδεμένη μουσική της ψηφιακής εποχής η οποία δεν ανήκει πουθενά γεωγραφικά.
Missy Elliott - The Rain
Η καινοτομία της αγγίζει τα ύψη στο κομμάτι «Work It» από το άλμπουμ «Under Construction» του 2002. Οι σχεδόν πορνογραφικοί στίχοι του μετατρέπονται σε σουρεαλιστικό ντελίριο όταν τραγουδάει ανάποδα το «I put my thang down, flip it and reverse it» στο μεγαλύτερο μέρος του κομματιού. Η ακρόασή του από μόνη της αποτελεί αδιάσειστο τεκμήριο του ριζοσπαστικού τρόπου με τον οποίο έχτιζε τα τραγούδια της, μετατρέποντας τα λάθη στο στούντιο σε ηχητικές καινοτομίες.
Η δουλειά καλλιτεχνών όπως η M.I.A, o Tyler the Creator, η Grimes και η Janelle Monae ίσως να διέφερε ριζικά σήμερα αν η Missy «Misdemeanor» Elliott δεν άνοιγε τον δρόμο σε νέα, τολμηρά οπτικοακουστικά μονοπάτια. Μια ματιά στα αφροσουρεαλιστικά visual πρότζεκτ της Tierra Whack, που θεωρείται από τα ανερχόμενα ταλέντα στον χώρο του χιπ-χοπ, και σου έρχεται στον νου το όνομα της Missy.
Και μπορεί να συζητάμε και να αναλύουμε σχετικά για ώρες και πάλι να μην αρκεί, και να αγγίζουμε μόνο επιφανειακά όσα κατάφερε στα 9 χρόνια που ήταν ενεργή δισκογραφικά.
Μετά το «Cookbook» του 2005 αποτραβήχτηκε απότομα από τη δημοσιότητα. Η απουσία της ήταν αισθητή, αλλά δικαιολογημένη, αφού έπασχε από τη νόσο Γκρέιβς, όπως αποκάλυψε το 2011. Δεν εξαφανίστηκε εντελώς, απλώς τα τελευταία χρόνια προτίμησε να δουλεύει περισσότερο μέσα στα στούντιο ως παραγωγός. Έτσι, εξάλλου, ξεκίνησε την καριέρα της.
Η καινοτομία της αγγίζει τα ύψη στο κομμάτι "Work It" από το άλμπουμ "Under Construction" του 2002.
Το πραγματικό της όνομα είναι Melissa Arnette Elliott και γεννήθηκε τον Ιούλιο του 1971 στο Πόρτσμουθ της Βιρτζίνια. Η μητέρα της δούλευε ως ελέγκτρια κυκλοφορίας και ο πατέρας της ήταν πρώην πεζοναύτης. Η παιδική της ηλικία ήταν δύσκολη. Ένας ξάδερφός της την κακοποίησε σεξουαλικά σε ηλικία 8 ετών, ενώ ζούσε σε ένα περιβάλλον άγριας ενδοοικογενειακής βίας. Η μητέρα της θυμάται ότι της ζήταγε συνέχεια να της αγοράζει γραμματόσημα για να ταχυδρομεί τα γράμματα που έγραφε σε διάσημους μουσικούς, όπως ο Mάικλ και η Τζανέτ Τζάκσον, ζητώντας τους να τις σώσουν από τον βίαιο πατέρα της. Κατάφεραν να ξεφύγουν όταν έγινε 14 ετών.
Από τότε έχει στενή σχέση με τη μητέρα της. Από μικρή στο σχολείο, όταν οι δασκάλες της την ρωτούσαν τι ήθελε να γίνει, απαντούσε, προς έκπληξη και δυσπιστία όλων, «σούπερ σταρ». Έφτιαξε το πρώτο της συγκρότημα το 1989. Ήταν ένα R&B γκρουπ με το όνομα Fayze (αργότερα μετονομάστηκαν σε Sista). Ήταν μοιραίο που ένας από τους πιο χαρισματικούς παραγωγούς της γενιάς του, ο Timbaland, ήταν γείτονάς της. Η συνεργασία και η φιλία τους αποδείχτηκε μακροχρόνια και προσοδοφόρα. Προτού κυκλοφορήσει το «Supa Dupa Fly» είχε ήδη μια πετυχημένη καριέρα στην παραγωγή, συνθέτοντας τραγούδια για το δεύτερο άλμπουμ της τότε ανερχόμενης Aaliyah αλλά και για τις Destiny's Child.
Πριν από λίγους μήνες έγινε η πρώτη γυναίκα ράπερ που μπήκε στο Songwriters Hall of Fame, ενώ κυκλοφόρησε μετά από 14 χρόνια σιωπής το EP «Ιconology». Τα τέσσερα κομμάτια του μπορεί να μην προσθέτουν κάτι ουσιαστικότερο στη δισκογραφία της και, για να είμαστε ειλικρινείς, ακούγονται κάπως ξεπερασμένα, δεν απογοήτευσαν όμως όσους ανυπομονούσαν για την επιστροφή της.
Η Missy Elliott δεν άλλαξε μόνο τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το χιπ-χοπ σήμερα. Η συμβολή της ήταν καθοριστικής σημασίας για την ποπ μουσική του 21ου αιώνα, όπως έγραψαν στον «New Yorker». Και δεν είναι υπερβολικοί όταν το λένε αυτό. Σου αρέσει, δεν σου αρέσει, τα κατάφερε ολομόναχη, μια νέα γυναίκα κόντρα στα στερεότυπα της μουσικής βιομηχανίας και με ένα αρκετά τραυματικό παρελθόν, με μόνο σύμμαχό της μια ακλόνητη πίστη στο ιδιαίτερο όραμά της και στην παντοδυναμία του ρυθμού.
Η εμφάνιση της Missy Elliott στα φετινά MTV Awards
σχόλια