Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter

Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα

0

Τον 19ο αιώνα τα καλύμματα των βιβλίων ήταν απλά προστατευτικά χαρτιά περιτυλίγματος που πετιόντουσαν αμέσως μετά την αγορά του βιβλίου. Η αξία του εξωφύλλου βρισκόταν στο δέρμα που βρισκόταν κάτω απ' αυτά και παρόλο που μερικά απ' αυτά τα προστατευτικά χαρτιά είχαν κομψά σχέδια σπανίως σχετιζόταν με το περιεχόμενο του βιβλίου. Το The Illustrated Dust Jacket, 1920-1970 του Martin Salisbury που εκδόθηκε πρόσφατα από τον οίκο των Thames & Hudson, καταγράφει το πώς αυτό το αντικείμενο μίας χρήσης εξελίχθηκε σε μια σημαντική δημιουργική δύναμη στον χώρο των εκδόσεων. 

«Είναι ειρωνικό αν σκεφτεί κανείς ότι αυτό που ξεκίνησε ως ένα απλό προστατευτικό κάλυμμα που πετιόταν εξελίχθηκε σε αναπόσπαστο μέρος του βιβλίου και της ταυτότητάς του και ότι οι συλλέκτες το θεωρούν πλέον πολύ σημαντικό για την αξία του» γράφει ο Salisbury στον πρόλογο του βιβλίο του το οποίο επικεντρώνεται στον 20ό αιώνα, όταν οι καλλιτέχνες πειραματίζονται με τις τεχνικές εκτύπωσης και απεικόνισης και οι εκδότες χρησιμοποιούσαν τις ξεχωριστές καλλιτεχνικές αποδόσεις τους ως εργαλείο μάρκετινγκ καθώς προσέλκυαν τα βλέμματα των επίδοξων αγοραστών.  Αν και η πρώτη γνωστή εικονογραφημένη επένδυση βιβλίου χρονολογείται από τη δεκαετία του 1830, ήταν στον 20ο αιώνα που η σχεδίασή τους έγινε πιο συστηματική και ταυτιζόταν με τις μεταβαλλόμενες οπτικές και τα μοτίβα του αιώνα ξεκινώντας από την εποχή του αρτ ντεκό και συνεχίζοντας μέσω του μοντερνισμού, του νεορομαντισμού πριν και μετά τον πόλεμο, του ρεαλισμού και της ποπ τέχνης στην δεκαετία του '60.

«Είναι ειρωνικό αν σκεφτεί κανείς ότι αυτό που ξεκίνησε ως ένα απλό προστατευτικό κάλυμμα που πετιόταν εξελίχθηκε σε αναπόσπαστο μέρος του βιβλίου και της ταυτότητάς του και ότι οι συλλέκτες το θεωρούν πλέον πολύ σημαντικό για την αξία του»

Ο Salisbury έχει εντοπίσει πολυάριθμους εικονογράφους βιβλίων αλλά οι περισσότερες από τις εικονογραφημένες επενδύσεις είναι ανυπόγραφες και οι δημιουργοί τους παραμένουν ανώνυμοι. Και όπως επισημαίνει ο ίδιος, ακόμη και οι επιτυχημένοι καλλιτέχνες όπως ο Edward McKnight Kauffer, γνωστός για τη χαρακτηριστική γεωμετρική αίσθηση της φόρμας σε εικονογραφήσεις του  όπως για το The Invisible Man (1952) και το Intruder in the Dust (1948), δεν εκτιμήθηκε όσο έπρεπε στην εποχή του. Πάντως το The Illustrated Dust Jacket, 1920-1970 τιμά τόσο τον σχεδιασμό και την τέχνη των καλυμμάτων όσο και τους ίδιους , τους συχνά παραγνωρισμένους δημιουργούς τους.

Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Aubrey Hammond για το Metropolis της Thea von Harbou (εκδόσεις Readers Library, 1927). Η εικονογράφηση του Hammond συνδυάζει την χρωματική αρμονία με ένα δυστοπικό όραμα. Από τη συλλογή Mark Terry/Facsimile Dust Jackets L.L.C.
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Edward Bawden για το βιβλίο The Hammering του Hal Martin (εκδόσεις Faber and Faber, 1960). Ο Edward χρησιμοποιούσε μια γραμμικη τεχνική για να διαχωρίσει τα χρώματά του ενώ συχνά χάραζε τις μαύρες γραμμές του για να δώσει την αίσθηση της διαφορετικής υφής. © The Estate of Edward Bawden
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Ancona για το The Night Flower του Walter C. Butler (εκδόσεις he Macaulay Company, Νέα Υόρκη, 1936). Ο Ancona, aka Edward D’Ancona, χρησιμοποίησε δραματικές αντιθέσεις φωτός και σκιάς για αυτό το μυθιστόρημα μυστηρίου (που έγραψε με ψευδώνυμο ο Frederick Faust) και αντηχεί τις επιρροές του από τις ταινίες νουάρ της εποχής. © “Ancona” (Edward D’Ancona), από τη συλλογή του Martin Salisbury. Φωτογραφία: Simon Pask
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Edward McKnight Kauffer για το Let It Come Down του Paul Bowles (εκδόσεις Random House, Νέα Υόρκη, 1952). Για την εικονογράφηση ο καλλιτέχνης χρησιμοποίησε την προηγούμενη εμπειρία του στο στένσιλ. Ο ήρωας του Bowles, ο Nelson Dyar, απεικονίζεται μεταφορικά στον σκοτεινό υπόκοσμο της Ταγγέρης. © Simon Rendall
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Εικονογράφηση του Ric Fraser για το Drugs and the Mind του Robert S. de Ropp (Scientific Book Club, 1957). Το πρώτο βιβλίο του Dr. de Ropp’s εισήγαγε τους αναγνώστες στις απολαύσεις αλλά και στον βασανιστικό κόσμο των ναρκωτικών. Courtesy the Fraser Family
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Milton Glaser για το The Electric Kool-Aid Acid Test του Tom Wolfe (εκδόσεις Farrar, Straus and Giroux, Νέα Υόρκη, 1968). Αναπαραγωγή από το Milton Glaser Studio, συλλογή Mark Terry/Facsimile Dust Jackets L.L.C.
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Alvin Lustig για το Anatomy for Interior Designers του Francis de N. Schroeder (Whitney Publications, Νέα Υόρκη 1948). Ο διακριτικός τρόπος γραφής του Lustig ήταν το κύριο χαρακτηριστικό αυτών των πρώιμων εξωφύλλων. Σε μεταγενέστερες εκδόσεις αντικαταστάθηκε από μια μάλλον άσχημη γραμματοσειρά την Akzidenz-Grotesk Bold. Αναπαραγωγή από το Alvin Lustig Archive.
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Ο Barnett Freedman έκανε την εικονογράφηση στο The Faber Book of Children’s Verse που επιμελήθηκε η Janet Adam Smith (Faber and Faber, 1953). Πολλά από τα εξώφυλλα του Freedman ήταν σχεδιασμένα έτσι ώστε να αναπαράγουν την εικόνα της πρώτης σελίδας στην σελίδα της πλάτης. © The Estate of Barnett Freedman, από τη συλλογή του Martin Salisbury, φωτογραφία: Simon Pask
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Rockwell για το Kent Mountain Meadow του John Buchan (εκδόσεις Literary Guild of America, Νέα Υόρκη, 1941). Η διαχρονική προσήλωση του καλλιτέχνη στη δραματική ομορφιά των τοπίων είναι ορατή σ' αυτό το εντυπωσιακό σχέδιο. Η υπερβολική, σχεδόν ηρωική παρουσίαση των στοιχείων του προσκηνίου υποδεικνύει την επιρροή του Σοβιετικού Ρεαλισμού. © The Estate of Rockwell Kent, courtesy the Plattsburgh State Art Museum, Plattsburgh College Foundation, Rockwell Kent Gallery and Collection, Bequest of Sally Kent Gorton, Plattsburgh, Νέα Υόρκη.
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Η Barbara Jones δημιούργησε αυτό το υπέροχο κάλυμμα για το βιβλίο της Unsophisticated Arts (εκδόσεις Architectural Press, 1951). Πρόκειται για ένα από τα πιο ιδιαίτερα σχέδια του 20ου αιώνα . © The Estate of Barbara Jones
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Ράχες από τη συλλογή βιβλίων του Martin Salisbury. Φωτογραφία: Simon Pask
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Έργο του Arthur Hawkins, Jr. για το Barron Ixell: Crime Breaker του Oscar Schisgall (Longmans, Green & Co., Νέα Υόρκη, 1929). Το εξαιρετικά θεατρικό σχέδιο του Hawkins επαναλαμβάνεται και στη πλάτη του καλύμματος. © The Estate of Arthur Hawkins, Jr., photo courtesy Hyde Brothers Booksellers, Fort Wayne, Indiana
Τέχνη στα καλύμματα των βιβλίων του 20ου αιώνα Facebook Twitter
Το εξώφυλλο του βιβλίου The Illustrated Dust Jacket, 1920-1970 από τις εκδόσεις Thames & Hudson.
Design
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«ASTY», η Αθήνα του 2999: Μια πόλη στα όρια της ασφυξίας

Design / Αθήνα 2999: Μια πόλη στα όρια της ασφυξίας

Ο αρχιτέκτονας και δημιουργός κόμικς Δημήτρης Πασχάλης μετατρέπει την ανησυχία του για τη σύγχρονη Αθήνα σε μια δυστοπική αφήγηση που εκτυλίσσεται στο έτος 2999. Μέσα από το «ASTY» εξερευνά την υπεραστικοποίηση, την απώλεια του προσωπικού χώρου και τη σχέση ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, την ψυχική υγεία και το μέλλον της πόλης.
M. HULOT
Ο άνθρωπος που σχεδίαζε για εκατομμύρια τώρα προσπαθεί να σχεδιάσει τη δική του ζωή

Πολιτισμός / Eugene Whang: Ο άνθρωπος πίσω από το iPhone και τα AirPods προσπαθεί τώρα να σχεδιάσει τη δική του ζωή

Ο Eugene Whang πέρασε πάνω από 20 χρόνια στην ομάδα design της Apple. Σε νέα του συνέντευξη, μιλά για τη ζωή μετά τα iPhone και τα AirPods, το σπίτι του και τον χρόνο ως την απόλυτη πολυτέλεια.
THE LIFO TEAM
Στη Δανία, ο James Turrell φτιάχνει έναν θόλο για να κοιτάμε τον ουρανό αλλιώς

Design / Στη Δανία, ο James Turrell φτιάχνει έναν θόλο για να κοιτάμε τον ουρανό αλλιώς

Στις 19 Ιουνίου ανοίγει στο ARoS Aarhus Art Museum το As Seen Below - The Dome, το πιο φιλόδοξο Skyspace του James Turrell μέχρι σήμερα: ένας υπόγειος θόλος 40 μέτρων, όπου το φως, ο ουρανός και η ίδια η πράξη της όρασης γίνονται το έργο.
THE LIFO TEAM
Ο Μπαζ Λούρμαν μετέτρεψε ένα βαγόνι του 1932 σε αρ ντεκό σκηνή πάνω σε ράγες

Πολιτισμός / Ο Μπαζ Λούρμαν μετέτρεψε ένα βαγόνι του 1932 σε αρ ντεκό σκηνή πάνω σε ράγες

Το νέο ιδιωτικό βαγόνι-εστιατόριο της Belmond στο British Pullman έγινε σκηνικό εποχής από τον Μπαζ Λούρμαν και την Κάθριν Μάρτιν, με αρ ντεκό φαντασία, θεατρική μυθολογία και κινηματογραφική λάμψη.
THE LIFO TEAM
Mantility: Μαντίλια που δεν έχεις ξαναδεί

Μόδα & Στυλ / Mantility: Μαντίλια που δεν έχεις ξαναδεί

Το brand που χτίζει η Βασιλική Ζαφειρία Υψηλάντη αφηγείται μια ιστορία μόδας, τέχνης και μνήμης μέσα από συνεργασίες με δεκάδες δημιουργούς και σημείο αναφοράς την παράδοση που έχει το Σουφλί στη μεταξουργία.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Μάρμαρο, θάλασσα και ματαιότητα: το βενετσιάνικο σπίτι του Ρικ Όουενς

Design / Μάρμαρο, θάλασσα και ματαιότητα: το βενετσιάνικο σπίτι του Ρικ Όουενς

Στο διαμέρισμα του Ρικ Όουενς στο Λίντο, το μάρμαρο, η θάλασσα και το γυμνασμένο σώμα του σχεδιαστή αποκαλύπτουν κάτι πέρα από ένα σπίτι: τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει την απόσυρσή του.
THE LIFO TEAM
Ντέιβιντ Λόιντ: Ο δημιουργός του "V for Vendetta" μιλά στη LifO

Graphic Novel / Ντέιβιντ Λόιντ: Ο δημιουργός του «V for Vendetta» μιλά στη LifO

Ο διακεκριμένος Βρετανός σχεδιαστής, που μαζί με τον συμπατριώτη του, Άλαν Μουρ, δημιούργησε το δυστοπικό όσο και ανατρεπτικό κόμικ «V for Vendetta», στο οποίο βασίστηκε το ομώνυμο κινηματογραφικό blockbuster, θα είναι επίσημος προσκεκλημένος στο φετινό 20ό Comicdom.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Νίκος Βαλσαμάκης: «Εγώ επέβαλα τον μοντερνισμό»

Αρχιτεκτονική / Νίκος Βαλσαμάκης: «Δεν θα άφηνα ποτέ την Αθήνα για να μείνω στο Μόναχο ή στο Παρίσι»

Υπέγραψε εμβληματικές κατοικίες, σχεδίασε τα ξενοδοχεία «Αμαλία» από τους Δελφούς έως το Ναύπλιο και άφησε το αποτύπωμά του σε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά κτίρια της σύγχρονης Αθήνας. Ο Νίκος Βαλσαμάκης ανοίγει σπάνια την πόρτα του γραφείου του στην οδό Πλουτάρχου – και ακόμη σπανιότερα μιλά για τον εαυτό του. Στα 102 του χρόνια, ο σημαντικότερος εν ζωή Έλληνας αρχιτέκτονας, που δίδαξε στην Ελλάδα τη γλώσσα του μοντερνισμού και άλλαξε για πάντα τον τρόπο που κατοικούμε, μιλά αποκλειστικά στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ένα σπίτι που λειτουργεί ως φυτώριο ιδεών

Design / Ένα σπίτι που μόνο στη Μαρία Παπαδημητρίου θα μπορούσε να ανήκει

Το σπίτι της διακεκριμένης εικαστικού στη Δροσιά δεν είναι απλώς ένας ιδιωτικός χώρος· είναι ένα φυτώριο ιδεών, ένας ζωντανός τόπος φιλοξενίας, συνάντησης και συλλογικής δημιουργίας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Αθήνα / 10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Στους αθηναϊκούς δρόμους, πολύ συχνά, η ιστορία και η μνήμη της πόλης κρύβονται πίσω από ερειπωμένες όψεις και σφραγισμένα παράθυρα αξιόλογων κτιρίων που είναι εκτός χρήσης. Αξίζουν καλύτερη τύχη αυτά τα κτίρια; Το ερώτημα μοιάζει ρητορικό, γιατί το πραγματικό είναι αν τους δόθηκε ποτέ μια ευκαιρία. Εδώ και πολλές δεκαετίες, η απάντηση παραμένει αρνητική.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

V&A East Storehouse / Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

Η άλλοτε παραμελημένη βιομηχανική ζώνη μεταμορφώθηκε σε νέο πολιτιστικό προορισμό, με το V&A East Storehouse να επαναπροσδιορίζει την έννοια του μουσείου. Χωρίς προθήκες, χωρίς προκαθορισμένες διαδρομές και με χιλιάδες αντικείμενα σε απόσταση αναπνοής από τον επισκέπτη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης μέσα από 40 αιώνες μνήμης και συγκρούσεων

Graphic Novel / Μια ελιά στο Όρος των Ελαιών αφηγείται την πολυτάραχη ιστορία της Ιερουσαλήμ

Ένα καθηλωτικό graphic novel για την Ιερουσαλήμ παρουσιάζει 4.000 χρόνια Ιστορίας ― τη γέννηση τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών, τις διαδοχικές κατακτήσεις και μεταμορφώσεις της πόλης μέσα στους αιώνες
M. HULOT
Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Design / Όσα θα δούμε στην Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Στη φετινή διοργάνωση, που έχει πάντα στο επίκεντρο την αρχιτεκτονική, την τέχνη και όσα προωθούν την ευζωία, έντονο θα είναι το ελληνικό στοιχείο με τη συμμετοχή του ιστορικού οίκου επιπλοποιίας Saridis of Athens.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ