Δεν έχασα ούτε μία. Κάθε μέρα σε όλες τις προβολές (και τη μία μέρα που έπρεπε να φύγω και δεν μπορούσα να πάω στο Ολύμπια πήγα και είδα τα προγράμματα στο video room) και η εμπειρία ήταν συναρπαστική.
Δεκάδες -νέοι κυρίως- σκηνοθέτες μας παρουσίασαν δουλειές που έφτιαξαν με κόπο, θυσίες και έμπνευση (άλλοτε λιγότερη κι άλλοτε περισσότερη).
Ακόμα κι απ' τις ταινίες που δεν βάζω στην τελική μου εντεκάδα, μου έμειναν πολλά και σημαντικά: Η χαμηλόφωνη, υπέροχη ένταση του εξαιρετικού Καρδιές για Φάγωμα της Ειρήνης Κούτουλα, η τεχνική αρτιότητα και η ευαισθησία της Ροζαλίας της Κατερίνας Γιαννακοπούλου, η Εύα Κουμαριανού και η σκηνοθεσία του Μαμά, Γύρισα του Δημήτρη Κατσιμίρη (όμως το θέλω οπωσδήποτε και σε ταινία μεγάλου μήκους!), το πραγματικά σημαντικό ντοκιμαντέρ Με Ανοιχτά Φτερά της Βίβιαν Παπαγεωργίου, η βρετανική ματιά του All of Me της Δάφνης Σμον (πρέπει να το κάνει ταινία μεγάλου μήκους!), η σούπερ ελπιδοφόρα ματιά του Mr. Null του Δαρείου Χαλίλι, ο Αλέξανδρος Πασπαρδάνης - πρωταγωνιστής του Hominid του Αλέξανδρου Σαλίμη, η Μαρκέλλα Γιαννάτου - πρωταγωνίστρια του Bourbon με Γάλα του Πάρη Πατσουρίδη, η δυνατή εκτέλεση της Προετοιμασίας της Σοφίας Γεωργοβασίλη, το συγκινητικό τέλος της Ιφιγένειας της Αλίκης Τσακούμη, η απολαυστική ιδέα στα Σουτζουκάκια του Χρυσόστομου Μπάρμπα, το εκπληκτικό τελευταίο πλάνο στο Heimlich του Κώστα Μπακούρη, ο φοβερός μικρός πρωταγωνιστής του πολύ ωραίου Brazuca του Φαίδωνα Γκρέτσικου, η γλύκα του Μελτεμιού της Ζέτας Σπυράκη, η υπνωτιστική συγκίνηση του Memento Mori του Ανδρέα Σαμαρά, ο κ.α.τ.α.π.λ.η.κ.τ.ι.κ.ό.ς πειραματικός συνδυασμός ήχου και εικόνας στο 2x3 Ασύμμετρο του Αγγελου Χαραλάμπους (αν ήταν μικρότερο και άρα λιγότερο επαναλαμβανόμενο θα ήταν σίγουρα στην εντεκάδα μου), η εξαιρετική Επίσκεψη του Γιάννη Ζαφείρη, η ντοκιμαντερίστικη ειλικρίνεια της Ασήμαντης Ζωής της Ελένης Παυλή του Μιχάλη Χαπέσιη, η απίστευτη φωτογραφία (εκτός των άλλων) στο Φράγμα του Γιώργου Τελτζίδη, ο Στάνκογλου και η γάτα στο Η Ζωή Μετά του Χρήστου Σαγιά, η δικαίως πολυβραβευμένη, κοφτερή Κατάψυξη του Δημήτρη Νάκου, οι διάλογοι των δύο αστυνομικών στο πολύ ενδιαφέρον και ατμοσφαιρικό Η Χάρις του Θεού του Παρίση Πάνου...
Κι αυτές είναι μόνο κάποιες απ' τις ωραίες ταινίες - ξεχνάω σίγουρα αρκετές που είχαν πολύ αξιόλογα στοιχεία...
Και τώρα, οι 11 που μου έμειναν περισσότερο (με τυχαία σειρά)
Καουμπόης / Γιάννης Χαριτίδης
Ο Καουμπόης, ερμηνευμένος εκπληκτικά απ' τον Μανώλη Μαυροματάκη, ετοιμάζεται να διαγωνιστεί σε τάλεντ σόου και η κάμερα τον ακολουθεί για να γνωρίσουν οι τηλεθεατές την αδερφή του, τους φίλους του και τους μαγαζάτορες της γειτονιάς. Γυρισμένο σαν ψευδοντοκιμαντέρ, το φιλμ είναι απλά ιδιοφυές.
Νομίζω ότι θα μου άρεσε ακόμα περισσότερο αν το είχα δει στο σινεμά, μαζί με εκατοντάδες ανθρώπους αντί μόνο με τον Γ. στο video room. (Όπως κατάλαβα απ' τα παιδιά του Flix o κόσμος γελούσε τρελά στην αίθουσα - και πολύ θα ήθελα να το ζήσω αυτό.) Όμως ακόμα και μόνοι μας σε ένα μικρό δωμάτιο του Δημοτικού Ωδείου με μια τηλεόραση μπροστά μας, γελάσαμε σαν τρελοί.
Θα προτιμούσα να μην τελείωνε έτσι, αλλά απ' την άλλη, εδώ που τα λέμε, θα προτιμούσα να μην τελείωνε και ποτέ, γενικώς.
Play / Βαγγέλης Λυμπερόπουλος
Κέρδισε το μεγάλο βραβείο - και δίκαια.
Μια παρέα εργαζομένων δε μπορεί να δεχτεί πως η μία ώρα παιχνιδιού που είχε θεσπίσει το πρώην αφεντικό τους καταργήθηκε απ' τον γιο του, και συνεχίζουν να επινοούν όλο και πιο ακραία παιχνίδια. Σταδιακά μετατρέπονται σε παιδιά τέρατα. Ασχέτως απ' την ουσία και το πολύ ενδιαφέρον σενάριο και το σούπερ καστ, το Play πρόκειται για μια απίστευτη παραγωγή, ένα κινηματογραφικό επίτευγμα για τα ελληνικά δεδομένα.
Κι αυτό σε μια μικρή τηλεόραση στο videoroom το είδα (με μια ξαφνική, κοψοχολιαστική διακοπή λόγω της εισβολής του Ερρίκου Λίτση που είχε μπει σε λάθος δωμάτιο!), και δεν μπορώ να φανταστώ πόσο πιο απολαυστικό θα ήταν στη μεγάλη οθόνη. Ελπίζω ότι θα το δω εκεί σύντομα.
Έλλη / Μιλτιάδης Χρηστίδης
Καθώς η ανοιχτή τηλεόραση περιγράφει το αληθινό περιστατικό με τον ληστή που ως μέλος σπείρας λήστεψε και τρομοκράτησε ηλικιωμένη κι έμεινε 14 ώρες στην ντουλάπα μέχρι να προδοθεί απ' τη μυρωδιά, η ηλικιωμένη Έλλη μόλις που προλαβαίνει να κρυφτεί όταν βλέπει έναν κουκουλοφόρο να ξεκλειδώνει την πόρτα του σπιτιού της και να μπαίνει μέσα. Ο αγώνας της να καλέσει τηλέφωνο το σύζυγό της για να της στείλει βοήθεια θα πάρει μια αναπάντεχη (για μένα, τουλάχιστον) τροπή.
Κινηματογραφημένη άψογα, η Έλλη έχει τρυφερότητα, αγωνία και χιούμορ σε ίσες δόσεις κι ένα κοινωνικό μήνυμα σημαντικό, το οποίο, ευτυχώς, δεν καπελώνει την κινηματογραφική απόλαυση αλλά την ενισχύει.
Το ΤΕΡΑΣ Κοιμάται / Κωστής Χαραμουντάνης
Ίσως δεν ήταν για όλους αυτή η ταινία, αλλά σίγουρα ήταν για μένα. Μου είναι όμως δύσκολο να την περιγράψω. Ξεκίνησα να γράψω/περιγράψω πέντε φορές πόσο ξεχωριστή τη βρήκα, αλλά κάθε φορά τα σβήνω.
Ας μας τα πει λοιπόν ο Μανώλης Κρανάκης: «Πιστός σε μια δική του θεώρηση του queer σινεμά που μπορεί να είναι ποπ, χαριτωμένο, αστείο, σατιρικό και ανατρεπτικό μαζί, ο Κωστής Χαραμουντάνης ανεβάζει τα στάνταρτ παραγωγής εδώ σε σχέση με την πρώτη του ταινία με μια δυστοπική εφηβική και εθνογραφική κομεντί που εκτυλίσσεται σε ένα ελληνικό νησί και δεν συνδέεται τυχαία με την εικονογραφία μιας παράδοσης που έρχεται από ένα σκοτεινό, βίαιο και διαρκώς σε στάση "ανάτασης" παρελθόν. Ανισο σε σημεία, αφοπλιστικά ρομαντικό σε άλλα, αστείο με μια πηγαία αίσθηση του χιούμορ, φορτωμένο τόσο που σε στιγμές καταρρέει κάτω από το ίδιο του το βάρος και τρελαμένο σχεδόν όσο και οι ήρωές του (άλλοτε για καλό και άλλοτε για καλό), το "τέρας" του πληθωρικού σύμπαντος που οικοδομείται από τον Χαραμουντάνη τρέφεται από την υπερβολή και τις σινεφιλικές διασταυρώσεις που ξεπερνούν τα προφανή, αλλά καταφέρνει ακόμη και έτσι να μην σε κάνει να κοιμηθείς λεπτό μπροστά σε μια εν τη γενέσει πρωτότυπη και μη σοβαροφανή γραφή που λείπει από το ελληνικό σινεμά.»
Μάνεκι Νέκο / Μανώλης Μαυρής
Επιστροφή στο λιμάνι από διακοπές, ένας άντρας και μια γυναίκα -άγνωστοι, απ' ό,τι μας λένε, μεταξύ τους- μοιράζονται ένα ταξί προς το κέντρο της Αθήνας, αυτός κοιμάται και ο εφιάλτης (;) του ξεκινά και είναι γεμάτος ασύνδετα γεγονότα, υποσυνείδητα μηνύματα και θρίλερ σύμπαντα του Ντέιβιντ Λιντς.
Ακριβώς όσο κατανοητό/ακατανόητο το ήθελα, το Μάνεκι Νέκο ήταν το αριστουργηματικό, ψυχαναλυτικό mindfuck που χρειαζόμουν στη ζωή μου τη δεδομένη στιγμή. Το ότι οι ηθοποιοί του ήταν πολύ καλοί ή το ότι τεχνικά ήταν θεσπέσιο -κέρδισε κι ένα σωρό τέτοια βραβεία συν της μουσικής- ήταν απλά κάτι σαν ευπρόσδεκτο μπόνους.
Προσωπικά θα ήθελα ο Μανώλης Μαυρής, όποιος κι αν είναι, να συνεχίσει να κάνει ταινίες είτε μικρού ή -ακόμα καλύτερα- μεγάλου μήκους.
Προφιτερόλ / Χρυσάνθη Καρφή Κώη
Μα, τι ωραίο που ήταν αυτό! Η κωμικοτραγική απεικόνιση ενός Κυριακάτικου οικογενειακού τραπεζιού είχε φρεσκάδα, ακρίβεια και απολαυστική ένταση.
Οι μικροτσακωμοί μεταξύ των αδερφιών και των γονιών (τα βλέμματα που σκοτώνουν και οι ατάκες - μαχαιριές στην καρδιά) οπτικοποιούνται με απόλυτη κυριολεξία και μετά την αρχική έκπληξη προκαλούν αβίαστο γέλιο. Έχουμε σίγουρα βρεθεί σε τέτοια τραπέζια, έχουμε πλακωθεί οικογενειακώς, έχουμε πληγώσει και πληγωθεί τόσο που λες δεν υπάρχει επιστροφή, κι όμως, όπως και στην ταινία εκεί που πίστευες πως όλα έχουν γαμηθεί οριστικά, μέχρι το τέλος του τραπεζιού η υποβόσκουσα οικογενειακή αγάπη μας έχει ξαναενώσει, πάνω από ένα νοστιμότατο πιάτο επιδορπίου.
Αν αυτή θεωρείται σπουδαστική ταινία (κέρδισε το αντίστοιχο βραβείο) μακάρι οι συντελεστές της να μην αποφοιτήσουν ποτέ.
Pink / Μέμη Κούπα
Μια κοπέλα (Ιρις Μπαγλανέα) 'μαζεύει' από το δρόμο μια άστεγη και την βάζει σπίτι της. Μιλάει πολύ και χαριτωμένα καθώς η άστεγη, ερμηνευμένη εξαιρετικά απ' την Γιούλικα Σκαφιδά, είναι αμίλητη στην μπανιέρα με το πιο ανεπιτήδευτα εκφραστικό πρόσωπο του κόσμου. Και στους μονολόγους της Μπαγλανέα είναι, κατά τη γνώμη μου και η μεγάλη δύναμη της ταινίας. Γιατί δεν παίζουν ρόλο τόσο όσα λέει, αλλά όσα δεν λέει και όσα σκέφτεσαι εσύ καθώς την ακούς.
Η μουσική της Kid Moxie είναι απόλυτα ταιριαστή, το σενάριο είναι δυνατό και σύγχρονο, χωρίς κοινωνικούς μελοδραματισμούς ή συναισθηματικούς εκβιασμούς, η Ιρις Μπαγλανέα είναι μια αποκάλυψη -τουλάχιστον στα δικά μου μάτια.
Η δε σκηνή του τέλους, παρότι ομιχλώδης κρύβει μια σπάνια ομορφιά: σα να είσαι ένα βήμα πριν τη μεταμόρφωση και να νιώθεις την έξαψη - ασχέτως αν θα πετάξεις ή αν θα γκρεμοτσακιστείς.
Χορεύοντας το Όνειρο / Γιώργος Μαντάς
Η ανέλπιστη ποπ ευεξία που μας έδωσε το Χορεύοντας το Όνειρο ήταν καλοδεχούμενη σ' ένα φεστιβάλ γεμάτο με σοβαρές ή/και πένθιμες ταινίες. Στην αρχή κοιταζόμασταν μεταξύ μας μη μπορώντας να πιστέψουμε ότι είχε περάσει μια τόσο αφελής ταινία, όμως στο τέλος -και χωρίς να παραβλέψουμε την αφέλειά της- το χειροκρότημα ήταν πηγαίο, ενώ υπήρξε και δεύτερο χειροκρότημα μαζί με γέλια, όταν στην οθόνη εμφανίστηκε ο σκηνοθέτης σ' ένα χιουμοριστικό στιγμιότυπο.
Πρόκειται για ένα εφηβικό μιούζικαλ, υπερβολικά cheesy μεν, καλοκουρδισμένο μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια δε.
Με δυο λόγια, ό,τι και να νιώσεις βλέποντάς το, δεν υπάρχει ούτε μία στο εκατομμύριο να βαρεθείς: Το Χορεύοντας το Όνειρο ξεχώριζε απ' τις υπόλοιπες ταινίες όπως η μύγα μες το γάλα, ή καλύτερα όπως ο ροζ μονόκερος μέσα στο βροχερό νεκροταφείο.
Στάση / Μαύρα Πεπονή
Μια γυναίκα φτάνει στο νησί, έχοντας χάσει (αναγκαστικά) την κηδεία και τα εννιάμερα του ανεπίσημου συντρόφου της. Ο θάνατός του την έχει συνταράξει και η ταινία την ακολουθεί στο ταξίδι που κάνει καθώς αδειάζει το σπίτι του και επιλέγει αντικείμενα που θα κρατήσει.
Η αίσθηση της απώλειας περιγράφεται αριστοτεχνικά, με τρόπο λιτό αλλά ουσιαστικό. Η ερμηνεία της Αλεξάνδρας Σακελλαροπούλου είναι αξιομνημόνευτη, όπως και η σκηνοθετική ματιά που με σταθερό βλέμμα και χωρίς συναισθηματικούς εκβιασμούς μας κάνει όλους για λίγο ήρωες του φιλμ, καθώς μέσα απ' τα μάτια της πρωταγωνίστριας βιώνουμε μια κατάσταση πικρή αλλά και λυτρωτική. Στο φινάλε, μας μένουν μόνο τα σημαντικά.
Ουρανία / Δέσποινα Κούρτη
Η Ουρανία, μεγαλοκοπέλα που πενθεί ακόμα τον πατέρα της, βοηθά έναν νεαρό και όταν αυτός της ανταποδίδει τη χάρη βρίσκεται μαζί του σε μια βόλτα που της ξυπνάει ξεχασμένα συναισθήματα. Διστακτική στην αρχή, τελικά αφήνεται στο ανέλπιστο και ζει την ομορφότερη στιγμή της εδώ και πολλά χρόνια.
Δεν γίνεται βέβαια όλα να πάνε καλά, και δεν πάνε. Πέρα απ' την μελαγχολική απογοήτευση που προσφέρει η εξέλιξη της ιστορίας στην Ουρανία, θέλουμε να ελπίζουμε ότι της προσφέρει και νέες δυνάμεις, μια καινούργια, δικαιολογημένη όρεξη για ζωή. Η ανάμνηση του πώς ήσουν κάποτε νέος (η Ουρανία βλέπει τυχαία τον εαυτό της στην παλιά φωτογραφία της ταυτότητας) μπορεί να σε καταρρακώσει ή να σου δώσει φτερά. Η αίσθηση που αφήνει το γλυκόπικρο τέλος της ταινίας είναι πως υπάρχει ελπίδα στην Ουρανία να συμβεί το δεύτερο.
Διόλου τυχαία η Φωτεινή Μπαξεβάνη κέρδισε το βραβείο γυναικείας ερμηνείας και μπράβο της: ήταν υπέροχη όπως και όλη η ταινία.
Το Μανάβικο / Μιχάλης Μαθιουδάκης
Ρετρό αισθητική, ένας μανάβης και ένας λαχειοπώλης που λύνουν σταυρόλεξα με το δικό τους τρόπο, το μαναβόπαιδο που τριανταρίζει αλλά ζει ακόμα με τους γονείς -παιγμένο απολαυστικά απ' τον Διονύση Κλάδη- και είναι ένα βήμα (ή ξεμάτιασμα) πριν κάνει τη δική του μίνι επανάσταση, πάλι η Φωτεινή Μπαξεβάνη παίζοντας όμως έναν τελείως διαφορετικό χαρακτήρα, κι ο Χριστόδουλος στην τηλεόραση να κάνει το κήρυγμα του.
Μια αλλοπρόσαλλη κωμωδία που μ' έκανε να γελάσω δυνατά και ήταν απολαυστική μέσα στην παραξενιά της. Χρειαζόμαστε περισσότερες ιδιοσυγκρασιακές φωνές όπως είναι αυτή του Μιχάλη Μαθιουδάκη .
Θα ήθελα να δω το σύμπαν της να επεκτείνεται και να εξελίσσεται σε μία ταινία μικρού μήκους - ή και, γιατί όχι, σε τηλεοπτική σειρά.
(Και του χρόνου!)
