Η πρωινή κίνηση προς το κέντρο τα πρωινά της Δευτέρας συγκαταλέγεται σε ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα για τους κατοίκους της Ανατολικής Θεσσαλονίκης. Με τον Παναγιώτη συναντηθήκαμε στο λεωφορείο, ως χρόνια γείτονες, ενώ ο Δημήτρης μας περίμενε υπομονετικά στα παγκάκια του Λευκού Πύργου. Στον «Περίπατο» που ακολούθησε προστέθηκε και ο Γιώργος, ο μικρότερος της παρέας, ο οποίος απολαμβάνει ήδη τις διακοπές του σχολείου. Το μαγνητόφωνο έγραφε.
«O 2ος Διεθνής Μαθητικός Διαγωνισμός Ταινιών Μικρού Μήκους 2015-16 «Ένας πλανήτης μια ευκαιρία» διοργανώθηκε από το Τμήμα Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων, τη Δ/νση Π.Ε. Σερρών, το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, την ΕΡΤ Α.Ε. και την Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Απευθυνόταν στους μαθητές Δημοτικών Σχολείων (τάξεις Δ'- Ε'-ΣΤ'), Γυμνασίων και Λυκείων της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ομογένειας και η συμμετοχή ήταν εντυπωσιακή, καθώς διαγωνίστηκαν 168 ταινίες. Αποτελεί, μάλιστα, τον σημαντικότερο κινηματογραφικό διαγωνισμό στην Ελλάδα!
Τελικά το στοίχημα κερδήθηκε γρήγορα και η πιθανή για εμάς δυσκολία έγινε δώρο που έδωσε μοναδική ώθηση στην ομάδα. Η σχέση αυτών των παιδιών σήμερα, καθώς και η ασταμάτητη δημιουργικότητα τους σε πολλαπλά μέτωπα, θεωρώ πως είναι η αληθινή τους επιτυχία. Εμείς απλά δώσαμε τα ερεθίσματα», προσθέτει και στέκεται στο αγαπημένο του πλάνο από την ταινία.
Σκοπός του διαγωνισμού ήταν να δοθεί στους μαθητές η ευκαιρία να εκφραστούν καλλιτεχνικά, να γίνουν δημιουργοί, να εξοικειωθούν με τη «γλώσσα» της κινηματογραφικής αφήγησης και να αποκτήσουν δεξιότητες οπτικοακουστικής αγωγής. Η συνολική διοργάνωση ήταν εξαιρετική με τη δημιουργία κλίματος συνεργασίας και ανατροφοδότησης σε όλη τη διάρκεια του διαγωνισμού, ενώ οι ταινίες που διακρίθηκαν βραβεύθηκαν σε ειδικές εκδηλώσεις στην Αθήνα και τη Λευκωσία και αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα www.i-create.gr της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης», αναφέρει ο καθηγητής των παιδιών Δημήτρης Χατζάκης.
Δίπλα του ο αεικίνητος Παναγιώτης Κουντουράς, σκηνοθέτης της ταινίας, μας αφηγείται την πλοκή της, αλλά και τη διαδικασία παραγωγής δίπλα στους μικρούς μαθητές. «Σε μια δυστοπική μεταπολεμική χώρα, η δημόσια εκπαίδευση έχει καταρρεύσει. Στην προσπάθεια του να ανασυνταχθεί, το κράτος παρέχει επιλεκτικά τη γνώση στους εκπροσώπους της κάποτε μαθητικής κοινότητας, ενώ ένα ακραίο ψυχολογικό πείραμα με το όνομα «Περίπατος» καθορίζει τους λίγους που θα έχουν πρόσβαση στη μόρφωση. Μετά από πρόσκληση του κράτους, πέντε μαθητές θα βρεθούν αντιμέτωποι με το σύστημα αφού καταφέρουν και περάσουν τις πύλες του Περιπάτου. Νικητής θα είναι μόνο ένας.
Δουλέψαμε δυο μήνες και περάσαμε από την προ παραγωγή στο γύρισμα και έπειτα στο post production. Σημαντικό μέρος των γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε σε location εντός του σχολείου. Η σκηνή του πειράματος συμβαίνει στον χώρο του θεάτρου ενώ το φινάλε στη βιβλιοθήκη του σχολείου. Ομολογώ πως τα παιδιά εντυπωσιάστηκαν με το εξωτερικό γύρισμα στην πρώτη πράξη της ταινίας. Μια παλιά στρατιωτική βάση μας έδωσε τη φθορά, την αίσθηση της δυστοπίας. Ιδανική είσοδος στον χώρο του Περιπάτου και ιδιαίτερη πρόκληση για τους μαθητές σε ένα εξωτερικό γύρισμα υψηλών απαιτήσεων. Η ομάδα αυτή ποτέ δε σταματά να με εκπλήσσει με τον ταλέντο, το πείσμα, την ευρηματικότητα και κυρίως το ήθος.
Η εμπειρία παραγωγής μιας ολοκληρωμένης ταινίας μικρού μήκους αποτελεί, άλλωστε, ένα από τα βασικά κεφάλαια του κινηματογραφικού εργαστηρίου που δημιουργήσαμε φέτος στα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη. Καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τον κόσμο της 7ης τέχνης τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά. Έγιναν σκηνοθέτες, σεναριογράφοι, διευθυντές φωτογραφίας, μοντέρ, ηθοποιοί και αποτύπωναν ασταμάτητα τον κόσμο μέσα από τη ματιά τους. Όταν έφτασε η στιγμή της ταινίας ο κάθε μαθητής επέλεξε τον δημιουργικό του ρόλο, μπροστά ή πίσω από τις κάμερες. Τα θέματα που συζητήθηκαν ήταν δεκάδες. Τα παιδιά σκέφτονται, παρατηρούν, αξιολογούν. Η δική τους ανάγκη για ένα κοινωνικό σχόλιο δημιούργησε τον κεντρικό άξονα της ιστορίας. Η ομάδα σεναρίου δούλεψε πάνω στην ιδέα, αναπτύξαμε τους χαρακτήρες, τα θέλω τους και έπειτα θέσαμε τα εμπόδια.
Με τον κύριο Χατζάκη στην αρχή νομίζαμε πως η μεγαλύτερη δυσκολία θα ήταν το να καλλιεργήσουμε την έννοια της ομαδικότητας αλλά και της πειθαρχίας που ένα τέτοιο project απαιτεί. Ο κινηματογράφος είναι ένα ομαδικό άθλημα, μια αλυσίδα ανθρώπων και ιδεών που έχουν τη δύναμη του μέσου, την ευκαιρία να αφηγηθούν απίστευτες ιστορίες όπως αυτοί επιθυμούν. Τελικά το στοίχημα κερδήθηκε γρήγορα και η πιθανή για εμάς δυσκολία έγινε δώρο που έδωσε μοναδική ώθηση στην ομάδα. Η σχέση αυτών των παιδιών σήμερα, καθώς και η ασταμάτητη δημιουργικότητα τους σε πολλαπλά μέτωπα, θεωρώ πως είναι η αληθινή τους επιτυχία. Εμείς απλά δώσαμε τα ερεθίσματα», προσθέτει και στέκεται στο αγαπημένο του πλάνο από την ταινία.
«Τεχνικά είμαι υπερήφανος για τις υποκριτικές τους επιδόσεις στη σκηνή της πρώτης δοκιμασίας. Ένα απαιτητικό μονοπλάνο άνω των δυο λεπτών το οποίο κατέκτησαν με επιμονή και όμορφες ιδέες. Όμως σαν θεατής δεν κρύβω ότι κάθε φορά συγκινούμαι από την τελευταία σκηνή της ταινίας, το ηθικό δίλημμα της Λυδίας και την αλήθεια στο βλέμμα της χαρισματικής Φένιας Λαμπριανίδου. Είναι δώρο και «σχολείο» να δουλεύεις με τα παιδιά. Γιατί πολύ απλά βλέπουν τον κόσμο μέσα από ένα δικό τους μεγεθυντικό φακό, αξιοποιούν την κριτική τους σκέψη και οδηγούνται στα συμπεράσματα. Δε σταματώ να μαθαίνω από τους μαθητές μου και αρνούμαι να πιστέψω πως μια κοινωνία υπερπληροφόρησης είναι ο λόγος που το μυαλό τους τρέχει σε άλλες ταχύτητες. Δουλεύω χρόνια με παιδιά πάνω στο θέατρο και τον κινηματογράφο. Η συγκεκριμένη ομάδα είναι ένα πανέμορφο κομμάτι της ζωής μου και η φετινή χρονιά ήταν μόνο η αρχή», τονίζει με νόημα.
Απέναντί μας κάθεται ο Γιώργος Μιχαηλίδης, πρωταγωνιστής της ταινίας και μαθητής του γυμνασίου. Χαμογελάει καθ' όλη τη διάρκεια της συνέντευξης και κάνει νοήματα στον Παναγιώτη, μιμούμενος σκηνές της ταινίας. Τα γέλια στην παρέα δυναμώνουν όλο και περισσότερο.
«Η αγαπημένη μου στιγμή από όλη την ταινία είναι τη στιγμή που η Λυδία, ενώ της δίνεται η ευκαιρία της μόρφωσης, εκείνη την αρνείται, βάζοντας ως προτεραιότητα στη ζωή της, την οικογένειά της. Γενικότερα, όλες οι στιγμές από τα γυρίσματα θα μου μείνουν ειλικρινά αξέχαστες, αλλά αν έπρεπε να επιλέξω μόνο μια, θα ήταν σίγουρα η σκηνή που απαιτούσε από έναν από τους καθηγητές μας να πάρει πολύ σοβαρό ύφος και να μας μοιράσει τους φακέλους. Ήταν αδύνατο σε εκείνες τις στιγμές των γυρισμάτων να μην γελάσουν όλοι οι συντελεστές, εφόσον, τον συγκεκριμένο καθηγητή τον έχουμε συνηθίσει σε πολύ αστείες καταστάσεις.
Η αλήθεια είναι πως πριν ξεκινήσουμε να γράφουμε το σενάριο, δεν είχα πειστεί στην ιδέα της δημιουργίας μιας ταινίας με κύριους συντελεστές αποκλειστικά την κινηματογραφική μας ομάδα. Η εμπειρία της προετοιμασίας της ταινίας καθώς και των γυρισμάτων πιστεύω είναι μια μνήμη που έχει χαραχτεί ανεξίτηλα στο μυαλό μου. Εκτός από την εμπειρία απέκτησα επίσης και άλλες γνώσεις σχετικές με το αντικείμενο, που λειτούργησαν σαν κλειδί και μου επέτρεψαν να ξεκλειδώσω κρυμμένες πτυχές της προσωπικότητάς μου», αναφέρει ο μικρός μαθητής και στέκεται στη στιγμή της βράβευσης.
«Η πανελλήνια διάκριση της ομάδας μου στον διαγωνισμό ταινιών μικρού μήκους ήταν για μένα κάτι πέρα από τις φιλοδοξίες μου, μια απρόσμενη εξέλιξη που με χαροποίησε. Αν και πίστευα στις ικανότητες της ομάδας, η διάκριση αυτή, μας επιβράβευσε για τον επαγγελματισμό μας (παρά το νεαρό της ηλικίας μας), την συνοχή αλλά ταυτόχρονα την διαφορετικότητα του καθενός από εμάς, που συντέλεσαν σε ένα αξιόλογο αποτέλεσμα.
Όταν, μάλιστα, έμαθα για την κατάκτηση του πρώτου βραβείου, τα συναισθήματα που με κατέκλυσαν ήταν απερίγραπτα και πρωτόγνωρα. Συναισθήματα επιβράβευσης που με οδηγούν σε συνέχεια των προσπαθειών μου για κάτι ανάλογο στο μέλλον», τονίζει ο μικρός μαθητής, με τον δάσκαλό του να του χαρίζει μία μεγάλη αγκαλιά και να προσθέτει: «Το σχολείο πρέπει να γίνει χώρος δημιουργίας και χαράς για όλους τους μαθητές σεβόμενο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός. Ο εμπλουτισμός του προγράμματος με καλλιτεχνικές δράσεις, η στελέχωση του σχολείου με νέες ειδικότητες και νέους ανθρώπους και η ενθάρρυνση των μαθητών να συμμετέχουν σε Πανελλήνιους και Διεθνείς διαγωνισμούς για να εκφραστούν με τον δικό τους μοναδικό τρόπο, θα πρέπει να αποτελέσουν βασικούς άξονες σε οποιαδήποτε προσπάθεια για ένα «Νέο» σχολείο».
Δείτε την ταινία εδώ:
