«Ευτυχώς έχουμε την τέχνη» λέει η Αγαθή Δημητρούκα, συγγραφέας, ποιήτρια και μεταφράστρια την ώρα που πίνουμε καφέ. Σχολιάζει το πόσο δύσκολη έχει γίνει η καθημερινότητά μας με όλα αυτά που βιώνουμε τον τελευταίο καιρό και μας διηγείται την περιπέτεια που είχε πρόσφατα, όταν την λήστεψαν στην πόρτα του σπιτιού της και κινδύνεψε η ζωή της. «Το πιο μεγάλο κακό δεν είναι το τραύμα που σου αφήνει μια τέτοια περιπέτεια, είναι ότι χάνεις την εμπιστοσύνη στους ανθρώπους και γίνεσαι καχύποπτος». Μας λέει πόσο επικίνδυνο είναι να φτάσεις στα άκρα και να αλλάξει ο τρόπος που βλέπεις τα πράγματα μετά από ένα τόσο μεγάλο σοκ. Εξαρτάται από την ωριμότητα που έχεις και το πώς μπορείς να το διαχειριστείς. Χρησιμοποιεί πολύ προσεκτικά τις λέξεις. Χαρακτηρίζει τους ανθρώπους που της επιτέθηκαν «εβένινους» και μας λέει ότι κάτι τέτοια περιστατικά που καλλιεργούν τον φόβο μπορεί να σε δηλητηριάσουν σε μεγάλο βαθμό. «Στο σπίτι μου όταν μεγάλωνε ο γιος μου μπαινόβγαιναν ένα σωρό παιδιά από κάθε εθνικότητα, από όλες οι φυλές, ποτέ δεν τα ξεχωρίσαμε. Δεν πήγαιναν σε πάρτι γενεθλίων άλλων συμμαθητών τους, στου γιού μου έρχονταν γιατί το σπίτι μας ήταν πάντα ανοιχτό και αισθάνονταν άνετα. Είχα ανέκαθεν την αντίληψη ότι όλα τα παιδιά του κόσμου είναι παιδιά μου, παιδιά μας».
Όταν ξαναγυρίζουμε στη συζήτηση για την τέχνη, η φωνή της γίνεται πάλι ζωηρή. «Όλα αυτά τα χρόνια έχει επικρατήσει μια ημιμάθεια των ψυχολόγων που ισχυρίζονται ότι η τέχνη είναι διαφυγή» λέει. «Η τέχνη είναι διαφυγή για αυτόν που θέλει να την χρησιμοποιήσει ως διασκέδαση, για τον ακροατή, τον θεατή. Για τον δημιουργό η τέχνη κάθε άλλο παρά διαφυγή είναι, είναι ένα βασανιστήριο και μετά μια λύτρωση, είναι αυτοΐαση. Ο δημιουργός δεν φεύγει από τα προβλήματά του για να μπει στην τέχνη. Τα προβλήματα είναι εκεί και είναι οδυνηρό να μπαίνει και να βγαίνει να τα αντιμετωπίσει. Απλώς, όταν ασχολείσαι με την τέχνη λες ‘έχω πάρα πολλή δουλειά’ και σου λένε ‘μπράβο, τέτοια εποχή που έχεις πολλή δουλειά’. Μα δεν είναι αμοιβόμενη εργασία, δεν ξέρεις αν θα υπάρξει ποτέ αμοιβή, τόσα σχέδια έχουμε κάνει και έχουν πάει χαμένα».
Ο Ματωμένος Γάμος προφανώς με γοήτευσε επειδή ζούσα σε μια αγροτική περιοχή, και όλα τα πρόσωπα μου ήταν οικεία κατά κάποιον τρόπο, μιλούσαν για πράγματα που ήξερα και υπήρχαν ακόμα στην Ελλάδα των '60s.
Ο λόγος που τη συναντάμε στο καφέ των Εξαρχείων είναι η μετάφραση που έχει κάνει στους υπότιτλους της ταινίας Ματωμένος Γάμος που παίζεται στις αίθουσες, μιας ισπανικής ταινίας που έχει ήδη κερδίσει δύο βραβεία Γκόγια και είναι από τις καλλιτεχνικές και εμπορικές επιτυχίες αυτής της σεζόν. Ο Ματωμένος Γάμος –το έργο του Λόρκα- είναι ένα σημαδιακό έργο για την ζωή της Αγαθής Δημητρούκα γιατί έγινε η αφορμή να γνωρίσει το Νίκο Γκάτσο, σύντροφό της από τότε που ήταν νέο κορίτσι και για δεκαέξι χρόνια, μέχρι το τέλος της ζωής του. «Ήμουν μαθήτρια στο Πεντάλοφο Μεσσολογγίου όταν γνώρισα τον Γκάτσο» λέει. «Απευθύνθηκα σε κείνον εξαιτίας της μοναξιάς μου στο χωριό, την οποία τη γέμιζα με το ραδιόφωνο, επικοινωνούσα με τον έξω κόσμο μέσω των εκπομπών του, άκουγα τραγούδια και θέατρο. Μου έκαναν μεγάλη εντύπωση τα τραγούδια που είχαν δικούς του στίχους, κι ας μην ήξερα ότι είναι δικοί του. Επίσης άκουγα το όνομά του στο θέατρο –νομίζω ήταν της Τετάρτης. Κάποια στιγμή πήρα από το βιβλιοπωλείο το Ματωμένο Γάμο και εντυπωσιάστηκα από τη γλώσσα του. Μεγαλώνοντας με τα δημοτικά τραγούδια και τα κείμενα για το Μεσολόγγι, πράγματα πολύ κοινά στη θεματολογία του Γκάτσου, είχε εξαρχής δημιουργηθεί ένα πεδίο αισθητικό. Οπότε, του τηλεφώνησα μια μέρα το 1974 για να του στείλω αυτά που είχα γράψει, κάτι για την Κύπρο. Παραδόξως, μου απάντησε αμέσως. Αλληλογραφούσαμε για κάποιο διάστημα, και κάποια στιγμή ήρθε στο χωριό, στα γενέθλιά μου. Έκτοτε ερχόμουν συνέχεια στην Αθήνα και στις 20 Ιουνίου 1976, μόλις τέλειωσα το εξατάξιο γυμνάσιο στο Μεσολόγγι, ήρθα και έμεινα σταθερά μαζί του. Έμαθα να γράφω κοντά του, με καθοδήγησε. Όπως ο πατέρας μου με έμαθα να γράφω τα γράμματα, αυτός με έμαθε να βάζω στις λέξεις ένα νόημα». Τη ρωτάω αν είχε συνείδηση τι έκανε, πώς ένα μικρό κοριτσάκι άφησε το σπίτι της και ήρθε να συμβιώσει με έναν άντρα 50 χρόνια μεγαλύτερό της. «Δεν ήμουν και τόσο μικρό κοριτσάκι, εννοώ αθώο, είχα κάνει κι άλλες αποδράσεις. Είχα έρθει στην Αθήνα με τους φοιτητές του ‘βασιλικού αγώνα’, το είχα σκάσει για την κηδεία του Βάρναλη, είχα τις ιδέες μου. Ήταν τότε που βλέπαμε την αριστερά σαν το παράθυρο στην πρόοδο. Θεωρητικά, ήταν ωραία η αριστερά. Τώρα μας έχει φέρει σε αυτή την κατάσταση. Κατηγορούσε τους άλλους ως γερμανοτσολιάδες και δοσίλογους αλλά εκείνη μας επέβαλε την Κατοχή. Λυπάμαι που το λέω, αλλά έτσι είναι. Ελπίζω να τα λύσουν οι ιστορικοί του μέλλοντος αυτά τα ζητήματα, γιατί έτσι έχουμε και την ελπίδα να υπάρξει μέλλον».
Πίνει τον υπόλοιπο καφέ και συνεχίζει να μιλάει για την ταινία. «Ο Ματωμένος Γάμος προφανώς με γοήτευσε επειδή ζούσα σε μια αγροτική περιοχή, και όλα τα πρόσωπα μου ήταν οικεία κατά κάποιον τρόπο, μιλούσαν για πράγματα που ήξερα και υπήρχαν ακόμα στην Ελλάδα των ’60s. Με ρώτησες πώς μπορούσα και συμβίωνα με τον Γκάτσο που ήταν 50 χρόνια μεγαλύτερός μου, αλλά σε αυτά τα 50 χρόνια δεν είχε αλλάξει η χώρα, μετά άλλαξε. Άλλαξε απότομα και σήμερα έχει αλλάξει τρομακτικά, σε σημείο που ο Ματωμένος Γάμος να φαίνεται μια ηθογραφία. Ο Ματωμένος Γάμος ήταν και ο λόγος που άρχισα να μαθαίνω ισπανικά. Ο Γκάτσος μου διάβαζε το απόσπασμα που μιλάει η νύφη και λέει γιατί έφυγε με τον Λεονάρντο στα ισπανικά και εμένα μου άρεσε πολύ η Ισπανική γλώσσα. Έτσι αποφάσισα να τη μάθω. Στην ταινία μου έδωσαν το αγγλικό σενάριο να μεταφράσω αλλά δεν γινόταν, δεν θα ήταν καλή η μετάφραση από μία γλώσσα μη μεσογειακή. Δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και η μετάφραση του θεατρικού έργου (του Γκάτσου) όπως είναι, γιατί στην ταινία έχουν γίνει αλλαγές, έχουν γίνει μικρότεροι οι διάλογοι και χρειαζόταν να μεταφερθεί πιο πυκνά το κείμενο. Υπήρχε ανάγκη να ξαναγίνει μετάφραση από την αρχή επειδή η ελληνική γλώσσα είναι πιο αναλυτική από την ισπανική. Και πριν από 70 χρόνια ήταν ακόμα πιο αναλυτική. Μεσολάβησε όμως η συνήθεια να μετράμε τις λέξεις, να κάνουμε κείμενα μικρότερα γιατί μία στήλη χωράει περιορισμένο αριθμό λέξεων, τα μηνύματα που στέλνουμε είναι πολύ σύντομα, υπάρχει το κίνημα της μίνιμαλ ποίησης, έχει ανοίξει ο δρόμος να κάνουμε πράγματα πιο συμπυκνωμένα γενικά. Δεν λαμβάνουμε υπόψη μας το αναλυτικό στοιχείο της γλώσσας γιατί πρέπει να αφαιρούμε τις πλάγιες προτάσεις και να συμπυκνώνουμε. Έκανα έτσι καινούργια μετάφραση, αλλά με καθρέφτη τον Γκάτσο. Η ποίηση που έχει επιτύχει ο Γκάτσος στην μετάφρασή του δεν την έχει πετύχει κανένας ποτέ και τα ποιητικά μέρη είναι αξεπέραστα και διαχρονικά. Ο Ματωμένος Γάμος στο ισπανικό θέατρο έχει ιστορική αξία γιατί παρεμβάλλει κάποια ποιητικά ή κάποια έμμετρα μέρη, όχι απλά για να διανθίσει το έργο, αλλά συνεχίζει τη δράση από την πρόζα στα έμμετρα. Έχει όλον αυτόν τον αισθησιασμό που κουβαλάει από τους αραβόφωνους ποιητές της Ισπανίας και για μένα είναι σπουδαία ερωτική ποίηση. Επίσης, υπάρχει μια άλλη διαφορά: ο γαμπρός και η νύφη μιλούν στους γονείς τους στον πληθυντικό, είναι ένας πληθυντικός που υπάρχει και σήμερα στην Ισπανία, ενώ σε μια αγροτική περιοχή της Ελλάδας δεν θα χρησιμοποιούσαμε ποτέ πληθυντικό. Μετά το φονικό ο πληθυντικός καταργείται, η νύφη μιλάει στη μάνα του γαμπρού στον ενικό, ως γυναίκα προς γυναίκα. Αυτά τα κράτησα στην ταινία».
Μας λέει πόσο θλίβεται που έχει υποβαθμιστεί τόσο ό ,τι έχει σχέση με τον πολιτισμό. «Ο πολιτισμός ενδιαφέρει λιγότερο από όλα» λέει. «Εδώ και χρόνια. Είναι πολλά που οδήγησαν σε αυτό, αλλά φταίει και που είναι αστοιχείωτοι αυτοί που μας κυβερνούν, απαίδευτοι και απολίτιστοι, αναφέρομαι σε όλα τα κόμματα. Είναι εντελώς επιφανειακοί άνθρωποι που δεν κουβαλούν κανένα βάθος, είναι σαν όλη η παιδεία τους να είναι μια οθόνη. Όπως η οθόνη δεν έχει βάθος και είναι ψεύτικοι οι άνθρωποι που εμφανίζονται, έτσι και αυτοί είναι σαν να υποδύονται τον ρόλο του πολιτικού, σαν να μην έχουν ιδέα τι σημαίνει πολιτικός, τι πρέπει να ξέρει, τι πρέπει να φαντάζεται, τι να διαισθάνεται. Και αυτοί οι άνθρωποι έχουν πάρει τις τύχες του ελληνικού λαού στα χέρια τους. Δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, απλά σε μας φαίνεται πιο πολύ γιατί είμαστε στην ανάγκη. Και στην Ισπανία το ίδιο πράγμα γίνεται, ξεφουσκώνουν οι πολιτικοί ο ένας μετά τον άλλον. Στην Αμερική ο μεγάλος κίνδυνος είναι μήπως βγει ο Τραμπ. Υπάρχουν πολλοί Αμερικάνοι που το φέρουν βαρέως που έχει βγει έγχρωμος πρόεδρος, και είναι και πολλοί που δεν θα πάνε να ψηφίσουν και γελάνε νομίζοντας ότι δεν θα βγει ποτέ κάποιος σαν τον Τραμπ. Έτσι έλεγαν και για τον Χίτλερ, ότι είναι παράφρων που δεν πρόκειται να τον ακολουθήσει κανείς και είδαμε πόσο κόσμο ξεσήκωσε και τι καταστροφή προκάλεσε. Οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν από την ιστορία, έτσι κινδυνεύουμε να γίνει η Χρυσή Αυγή αντιπολίτευση. Φοβάμαι πάρα πολύ με το προσφυγικό, γιατί θα έπρεπε να είχαμε βρει έναν τρόπο αυτούς τους ανθρώπους να τους φιλοξενήσουμε, να οργανωθούμε, να μην κερδίσει άλλο ένα χαρτί η Χρυσή Αυγή. Προσωπικά δεν μπορώ να φιλοξενήσω κάποιον πρόσφυγα, εκ των πραγμάτων, γιατί έχω πολλά προβλήματα οικογενειακά. Μακάρι να μπορούσα. Πιστεύω ακράδαντα με την χαοτική σκέψη που έχω ότι στην αρχή προσπάθησαν να δημιουργήσουν ένα σκηνικό δυστυχίας στη χώρα, ώστε να συγκρινόμαστε και να λέμε ότι αυτοί οι άνθρωποι έχασαν τα πάντα κι εμείς είμαστε καλά. Όταν όμως ο Έλληνας δει ότι είναι στη χώρα του αλλά δεν έχει την ελπίδα να πάει κάπου αλλού να ζητήσει άσυλο, η μόνη ελπίδα είναι να πάει σαν μετανάστης να βρει μια δουλειά εκεί για να στείλει τα χρήματα να πληρωθούν τα χρέη, θα σκεφτεί αυτόματα ότι οι πρόσφυγες είναι σε καλύτερη μοίρα από εκείνον. Γιατί μπορεί να τα έχασαν όλα, αλλά έχουν μια ελπίδα να τους δεχτούν σε κάποια χώρα για να συνεχίσουν τη ζωή τους. Αυτό δεν είναι αλήθεια φυσικά, δεν ισχύει, αλλά όταν κάνει αυτή την παρανοϊκή σκέψη πού θα πάει, δεν θα πάει στην Χρυσή Αυγή; Πιστεύω ότι ξέφυγε το θέμα των προσφύγων γιατί δεν υπήρξε καμία οργάνωση, όπως ξέφυγαν πολλά.
Παλιά, όταν η χώρα βγήκε μετά τον πόλεμο από πολύ μεγάλη φτώχια και από ανυπαρξία ήταν η κοινωνία οργανωμένη και είχε ένα όραμα προς το καλύτερο. Τότε στα χωριά ψωνίζαμε βερεσέ στον μπακάλη και τον χασάπη γιατί τα εισοδήματά μας δεν ήταν σταθερά, δεν πληρωνόμασταν με το μήνα. Καλλιεργούσες τον καρπό, τον μάζευες και έπρεπε να περάσει ένα διάστημα για να πάρεις τα λεφτά, σε μια συγκεκριμένη εποχή. Δεν ήταν ανάγκη, ήταν η οργάνωση της κοινωνίας τέτοια. Τώρα φτάσαμε στο σημείο να παίρνουμε πάλι βερεσέ από ανάγκη, όχι επειδή η οικονομική ζωή είναι έτσι. Είχαμε περάσει από φτώχια και πηγαίναμε προς το καλύτερο, τώρα φτάσαμε εδώ επειδή μας κορόιδεψαν οι πολιτικοί, μας έπεισαν ότι μπορούμε να έχουμε μία ψεύτικη ευημερία, -γιατί αυτό που έγινε με τις τράπεζες δεν είναι ερήμην των ανθρώπων που μας κυβέρνησαν. Έγινε για να δημιουργήσουν στη χώρα ένα κλίμα ευημερίας, για να πιστεύει ο ψηφοφόρος ότι περνάει καλά με αυτό το κόμμα στην κυβέρνηση, για να το ξαναψηφίσει. Η ειρήνη είναι μια ψεύτικη κατάσταση, αφού υπάρχει αυτός ο πόλεμος, ο οικονομικός, και δεν είναι δημοκρατία αυτή που έχουμε, είναι επίφαση δημοκρατίας όταν ο αστυνομικός καταχράται την εξουσία του και σκοτώνει ένα παιδί. Την δολοφονία του Γρηγορόπουλου την είδα σαν μια δυνατότητα να δοθεί σε αυτή τη γενιά ένας ήρωας, μια αφορμή να επαναστατήσει, γιατί η γενιά του Γρηγορόπουλου είναι μια εντελώς χαμένη γενιά. Είναι η γενιά που δεν μπορεί καν να ονειρευτεί. Η προηγούμενη γενιά με τα πολλά πτυχία κατάφερε κάπως να ονειρευτεί, -έμεινε βέβαια μετέωρη, με τα πόδια να τρέμουν, γιατί ονειρεύτηκε μια ζωή που δεν μπορεί να τη ζήσει. Κι έμειναν και τόσοι άνθρωποι –που δεν το είχαν σκοπό- μόνοι. Το χειρότερο είναι ότι οι νεότεροι δεν κατέκτησαν το μηχανισμό της γνώσης, ούτε κατάφεραν να καλλιεργήσουν το συναίσθημά τους, ούτε μπορούν να βρουν μια δουλειά. Γίνεται μια μετάλλαξη αυτή τη στιγμή. Ο άνθρωπος πρέπει να πηγαίνει προς τα μπρος, να διευρύνονται οι ορίζοντές του, όχι να γυρνάει προς τα πίσω, όπως γυρίσαμε αυτή την γενιά. Είναι ξεκομμένη παντελώς, λόγω της ρήξης που έφερε η τεχνολογία, από τον πολιτισμό και έναν άλλον τρόπο σκέψης. Ξαναζούμε έναν μεσαίωνα και έχει επικρατήσει και στη λογοτεχνία και στην τέχνη το σκοτεινό μυαλό εκείνης της περιόδου. Το σκοτάδι. Δεν υπάρχει πουθενά ο ήλιος της Μεσογείου, ο Θερβάντες και η ελληνική μυθολογία. Έχει επικρατήσει πάλι ο μεσαιωνικός φεουδαρχικός τρόπος ζωής, η φεουδαρχική κοινωνία. Τα σπίτια στο μεσαίωνα ανήκαν -ολόκληρα χωριά, ολόκληρες πόλεις- σε έναν ευγενή ή στην εκκλησία, που τα ενοικίαζε σε κάποιον και αυτός τα επινοικίαζε δωμάτιο-δωμάτιο. Ήταν δουλοπάροικοι οι άνθρωποι, έμεναν σε ένα σπίτι που δεν ήταν δικό τους και δούλευαν για να πληρώνουν δικαίωμα και ποσοστά στον ιδιοκτήτη -αυτό που γίνεται και τώρα, δηλαδή. Τα σπίτια θα πάνε σε κάποιους οργανισμούς και θα τα νοικιάζουν. Ξαναδομείται φεουδαρχικά η κοινωνία. Κι εμείς σαν Έλληνες που δεν είχαμε αυτό το σύστημα το φορτωνόμαστε ξαφνικά. Ξέρετε, για τον Έλληνα από την αρχαιότητα το σπίτι είχε πολύ μεγάλη αξία, ίσως την μεγαλύτερη. Ήταν η εστία του, σήμαινε πολλά, δεν ήταν απλά περιουσία. Για αυτό επί τουρκοκρατίας έγιναν όλα αυτά τα χωριά, οι αετοφωλιές, όπου ο καθένας έμενε από πάνω κι από κάτω είχε το ζώο του. Αυτό το εκμεταλλεύτηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες και μας ανάγκασαν να βρούμε λεφτά να φτιάξουμε σπίτια και μετά να τα αναβαθμίσουμε, να τα κάνουμε αντισεισμικά, ενεργειακά, πιο ακριβά, τα οποία τα πληρώσαμε μέχρι ένα χρονικό διάστημα και μετά μας αφαίρεσαν τον τρόπο. Όταν επιτρέπεις στην τράπεζα να αφαιρεί κατευθείαν από το μισθό του δανειολήπτη τη δόση, αυτό σημαίνει ότι το κράτος έμμεσα εγγυάται την εργασία του. Αν απολυθεί, πρέπει να του χαρίσει τα χρέη. Να μην χρωστάει το σπίτι του. Από αυτό που είναι το λογικό, φτάσαμε στο σημείο να χρωστάει όλος ο κόσμος και να κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του.
Για τον συγγραφέα η γλώσσα είναι η πατρίδα του. Είναι σαν τα παιδιά που έχουν την αλάνα τους για να παίζουν. Σαν τον ζωτικό μας χώρο. Έτσι πρέπει να είναι η πατρίδα και δεν πρέπει να την συγχέουμε καθόλου με την πατριδοκαπηλία ή τον σωβινισμό. Όταν ο Χατζιδάκις ήταν στην Αμερική και ήταν μπροστά του όλη η καριέρα του, προοπτικές, χρήματα, μελαγχολούσε και νοσταλγούσε την Ελλάδα και ο Γκάτσος του έγραφε ‘μην μένεις στην Αμερική, γύρνα πίσω, η Ελλάδα παρόλο που είναι φτωχή, είναι μια σίγουρη πατρίδα και παντοτινό καταφύγιο'. Αυτό τώρα πώς θα το πιστέψουμε σε αυτές τις συνθήκες, δεν ξέρω. Λίγο πριν το τέλος της ζωής του, αυτό που μου έδωσε ο Γκάτσος ως συμβουλή, ήταν να κοιτάξω να κάνω χρήματα επειδή έρχεται μεγάλη φτώχια στη χώρα. Δεν ξέρω πώς το ήξερε αυτό, πώς το είδε, πώς το μάντεψε. Δεν μου είπε όμως τον τρόπο. Οι ευκαιρίες που μου παρουσιάστηκαν να κάνω χρήματα ήταν για μένα συνώνυμες με την εκμετάλλευση και το ξεπούλημα. Δεν ξεπούλησα ποτέ. Το ξεπούλημα επήλθε από άλλους, και στο τραγούδι και στην τέχνη.
«Υπάρχει χώρος για ποίηση μέσα σε όλα αυτά κυρία Δημητρούκα;». «Υπάρχει χώρος για ποίηση γιατί είναι ανάγκη του γράφοντος, προκύπτει από μία εσωτερική του σύγκρουση, δεν κάθεται να δει ένα ηλιοβασίλεμα ή να αδειάσει πέντε μπουκάλια μπίρες για να κάνει κεφάλι και να γράψει. Απλώς η τέχνη είναι σε αλληλεπίδραση με τον αποδέκτη, τον αναγνώστη. Και οι αναγνώστες έχουν μειωθεί δραστικά. Τα βιβλία έχουν πτώση 80%. Μείωσαν το ΦΠΑ από 6,5% σε 6% αλλά μόνο για τον βιβλιοπώλη, στην παραγωγή από 13% το πήγαν στο 23%, με αποτέλεσμα το βιβλίο να έχει μεγάλο κόστος και κανένας συγγραφέας να μην μπορεί να ζήσει από το βιβλίο του. Όσο και να πουλήσει».
Info:
Ο Ματωμένος Γάμος (LA NOVIA) σε σκηνοθεσία της Πάουλα Ορτίθ, βασισμένη στο αριστούργημα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα παίζεται στις αίθουσες από την Πέμπτη, 14 Απριλίου.
