Για ένατη συνεχή χρονιά, απονεμήθηκαν απόψε τα βραβεία The Athens Prize for Literature του περιοδικού (δε)κατα στην Αίθουσα Τελετών του Δημαρχιακού Μεγάρου Αθηνών παρουσία του Δημάρχου Γιώργου Καμίνη.
Το βραβείο Ξένου Μυθιστορήματος έλαβε ο Αμερικανός Ρίτσαρντ Φορντ για το βιβλίο του Καναδάς (μετάφραση Θωμάς Σκάσσης, εκδόσεις Πατάκης) ο οποίος έστειλε προσωπικό μήνυμα για την βράβευσή του που διαβάστηκε από τον εκδότη Αλέξανδρο Πατάκη.
Το βραβείο Ελληνικού Μυθιστορήματος, έλαβε ο Νίκος Μάντης για το βιβλίο του Πέτρα - Ψαλίδι - Χαρτί, εκδόσεις Καστανιώτης.
Και τα δύο βιβλία, λαμπρά δείγματα ρεαλιστικής μυθοπλασίας, ξεχωρίζουν για τη στιλπνότητα του λόγου, την πυκνή γλώσσα, τον πλούσιο κόσμο των εννοιών και το χτίσιμο χαρακτήρων, αποκαλύπτοντας τον αντιφατικό κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε. Βασικό κριτήριο λογοτεχνικότητα και ο συνδυασμός ύφους, πλοκής και περιεχομένου.
Τα βραβεία THE ATHENS PRIZE FOR LITERATURE θέσπισε το 2006 το λογοτεχνικό περιοδικό (δε)κατα. Και τα δύο βραβεία απένειμε ο δήμαρχος Γιώργος Καμίνης. Τελετάρχης της λιτής εκδήλωσης ήταν ο δημοσιογράφος και καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Νίκος Μπακουνάκης, xορηγός των βραβείων η Τζάννες Α.Ε. και τα εργαλεία γραφής Μοnt Blanc. Για τα μυθιστορήματα και τον τρόπο των επιλογών μίλησαν οι συγγραφείς Αλέξης Πανσέληνος, Θεόδωρος Γρηγοριάδης και Χρύσα Σπυροπούλου.
Tο μήνυμα του Ρίτσαρντ Φορντ για το βραβείο: «Η βράβευση αυτή αποτελεί σημαντική τιμή για μένα καθώς και μια υπέροχη έκπληξη, για τις οποίες είμαι ιδιαιτέρως ευγνώμων. Σε μια εποχή κατά την οποία η Ελλάδα πρέπει να αισθάνεται ότι βρίσκεται στη δίνη πολλών κυκλώνων ταυτόχρονα, μου προκαλεί αίσθημα ταπεινοφροσύνης να συνειδητοποιώ ότι ιστορίες σαν τη δική μου αρέσουν και τυγχάνουν της ένθερμης υποδοχής των Ελλήνων συναδέλφων μου (τους οποίους χαιρετίζω και ευχαριστώ), πόσο μάλλον που πρόκειται για ιστορίες γραμμένες πολύ μακριά από τις δικές τους ακτές, σε μια μακρινή γλώσσα και πηγάζουν μάλιστα από μία χώρα τόσο αδιάφορη για τον υπόλοιπο κόσμο όσο η δική μου, οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η μετάφραση είναι, φυσικά, το μαγικό κλειδί. Ευχαριστώ, λοιπόν, θερμά τις Εκδόσεις Πατάκη, και τον μεταφραστή του Καναδά, κ. Θωμά Σκάσση για την αξιόλογη προσπάθεια και την ικανότητά του. Γιατί, ασφαλώς, χάρη στη μετάφραση η «αμερικανική λογοτεχνία» γίνεται «ελληνική λογοτεχνία» και η ελληνική αμερικανική, όπως επίσης χάρη στη δική της γενναιοδωρία επιτρέπεται σε συγγραφείς δημιουργικής φαντασίας, όπως εγώ, οι οποίοι αλλιώς θα περνούσαν απαρατήρητοι, να παίζουν έναν έστω μικρό ρόλο στο καταλάγιασμα αυτών των καταιγίδων που προανέφερα. Όλοι μας θα παίζαμε δίχως αμφιβολία έναν τέτοιο ρόλο, αν περνούσε από το χέρι μας. Όποτε συγκρούονται πολιτισμοί, αντιμάχονται θρησκείες και ο «άλλος», άντρας ή γυναίκα, παρουσιάζεται ξαφνικά ως αντίπαλος ή εχθρός, συχνά αυτά είναι αποτέλεσμα παρανοήσεων που δημιουργούνται λόγω έλλειψης φαντασίας και της φυσικής συμμάχου της, της εμπάθειας. Αυτό είναι και το μικρό μερίδιο που πρέπει να συνεισφέρουμε εμείς οι μυθιστοριογράφοι: την ελεύθερη φαντασία μας επικεντρωμένη στον συνάνθρωπο, στον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας.
Σας ευχαριστώ που μου δώσατε την ευκαιρία να αποπειραθώ να κάνω αυτή τη μικρή συνεισφορά κατανόησης ,ε τους αναγνώστες. Αυτή η βράβευση από την Πόλη των Αθηνών αποτελεί μεγάλη τιμή για μένα και για το βιβλίο μου και θα προσπαθήσω να φανώ αντάξιός της. Μακάρι να μπορούσα να βρίσκομαι μαζί σας απόψε. Σας στέλνω την ευγνωμοσύνη μου και τις θερμότερες εγκάρδιες ευχές μου».
Ρίτσαρντ Φορντ
Το βιβλίο Καναδάς είχε άλλωστε ξεχωρίσει και κερδίσει μια θέση στη λίστα των 10 βιβλίων που "είναι για διάβασμα (και όχι για το ράφι!)" της Τίνας Μανδηλαρά στο LIFO.gr : Αυτά τα βιβλία είναι για διάβασμα (και όχι για το ράφι!) - Στις σελίδες του Φορντ αντηχούν ηχηρές οι φωνές του Στάινμπεκ και του Φόκνερ, μιας κοφτής μα συνάμα βαθιά υπαρξιακής γραφής με έντονα αποτυπωμένη στις λέξεις της την πεσιμιστική βαθύτητα του αμερικανικού Νότου. Κι εδώ η σύγχρονη τραγωδία αφορά μια οικογένεια που βίωσε τη διάλυση λόγω λανθασμένων αποφάσεων και επιλογών –ο πατέρας και η μητέρα στη φυλακή και τα δυο παιδιά σε διαφορετικές ηπείρους–, με τον τότε νεαρό να προσπαθεί να δει πώς και γιατί πήγαν όλα λάθος. Ο αφηγητής ξεδιπλώνει τον μίτο της ιστορίας και προσπαθεί σε μεγάλη ηλικία να θυμηθεί τι ακριβώς κατέστρεψε την εφηβεία του. Ωραία η απόδοση του Σκάσση σε ένα βιβλίο που στοχεύει κατευθείαν στην ουσία: «Κι αυτό που ξέρω είναι ότι έχεις περισσότερες πιθανότητες στη ζωή –να επιβιώσεις– αναντέχεις τις απώλειες, αν καταφέρνεις να μη σε κάνουν κυνικό και αν υποτάσσεσαι, με τον τρόπο που τον εννοούσε ο Ράσκιν, αν δεν χάνεις το μέτρο, αν συνθέτεις τα ανόμοια πράγματα σε ένα όλο που περισώζει το καλό, όσο κι αν το καλό δεν βρίσκεται, ομολογουμένως, εύκολα. Προσπαθούμε, όπως είπε και η αδελφή μου. Προσπαθούμε. Όλοι μας. Προσπαθούμε».
Το μυθιστόρημα του Νίκου Μάντη, Πέτρα - ψαλίδι - χαρτί επελέγη από τα μέλη της κριτικής επιτροπής να βραβευτεί, με το βραβείο The Athens Prize for Literature.
Στο σκεπτικό της βράβευσής του αναφέρεται:
Η υπόθεση του μυθιστορήματος Πέτρα - ψαλίδι - χαρτί, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, αναφέρεται στο παρόν και καταβυθίζεται στη σημερινή Αθήνα και στον υπόκοσμό της.
Η πλοκή είναι πυκνή. Από το πρώτο κιόλας κεφάλαιο παρακολουθούμε τον ήρωά του, τον Ρομέο, ο οποίος με κοφτήανάσα αφηγείται την ιστορία του, την περιπλάνησή του στην άβυσσο. Αρχίζει το ξετύλιγμα του μύθου από την αναζήτηση να ικανοποιήσει τα πάθη του, μια κατα-στροφική προσωπική ανάγκη, αλλά η διήγηση επεκτείνεται, καθώς γίνονται αναφορές σε πρόσωπα τραγικά και σε καταστάσεις παρακμιακές της σύγχρονης Αθήνας. Η αφήγηση είναι κυκλική, καθώς παρεμβάλλονται πρόσωπα σαν δίχτυ γύρω από την κεντρική ιστορία, ενώ οι ιστορίες τους συγκλίνουν στο τέλος, ένα τέλος το οποίο είναι ανατρεπτικό.
Το μυθιστόρημα, που είναι σπονδυλωτό, κλείνει με το πρόσωπο με το οποίο ξεκινά, τον Ρομέο, δυο χρόνια αργότερα. Οι ιστορίες είναι όλες σκληρές, απόλυτα εναρμονισμένεςμε το περιβάλλον τους, με το κάθε κεφάλαιο να συνιστά και μια υφολογική πρόταση. Η γλώσσα είναι ωμή και τολμηρή και το ύφος της αντανακλά την ταυτότητα του εκάστοτε ήρωα. Πρόκειται για ένα έργο που μπορεί να σοκάρει ή να σκανδαλίσει κάποιους αναγνώστες, αλλά σίγουρα δεν θα αφήσει κανέναν αδιάφορο.
Ο Νίκος Μάντης, ένας νέος συγγραφέας, που από το πρώτο του κιόλας δημοσιευμένο έργο του άφησε καλές εντυπώσεις και στο αναγνωστικό κοινό και στην κριτική, με το Πέτρα - Ψαλίδι - Χαρτί επιβεβαιώνει την παρουσία του στην τρέχουσα πεζογραφία του τόπου μας.
Τα μέλη της επιτροπής είχαν το δύσκολο έργο να επιλέξουν ένα μόνο βιβλίο ανάμεσα σε μια πλειάδα εξαιρετικών πεζογραφημάτων, εκείνων που μπήκαν στη μικρή λίστα. Ήταν απαραίτητο να καταλήξουν σε ένα, αλλά στην ουσία όλα όσα περιελήφθησαν στη λίστα είναι ήδη βραβευμένα.
