«Για μένα, το μαντίλι είναι το πιο ευφυές και αβίαστο αξεσουάρ. Ένα μικρό κομμάτι υφάσματος που αλλάζει ολόκληρη την εικόνα σου, χωρίς θόρυβο και υπερβολή. Δεν έχει ηλικία, μέγεθος ή φύλο. Φοριέται στον λαιμό, στα μαλλιά, στον καρπό, στην τσάντα ή ως ποσέτ. Η διπλή του φύση –χρηστικό αντικείμενο και φορέας νοήματος– είναι αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο. Να μπορεί κάτι καθημερινό να κουβαλά μνήμη, συμβολισμό και προσωπική αξία», λέει η Βασιλική Ζαφειρία Υψηλάντη, ιδρύτρια της Mantility, ενός brand που κινείται συνειδητά μεταξύ δύο κόσμων, της μόδας και της τέχνης. Κάθε σχέδιο ξεκινά από έναν καλλιτέχνη ή δημιουργό και μεταφέρεται στο ύφασμα, εν προκειμένω σε μεταξωτό μαντίλι. Δεν πρόκειται για απλή αναπαραγωγή αλλά για μια διαδικασία προσαρμογής, νοηματοδότησης εκ νέου, μετακίνησης από τον στατικό καμβά στην κίνηση της καθημερινότητας.
Το μαντίλι δεν αντιμετωπίζεται ως απλό αξεσουάρ αλλά ως καμβάς πάνω στον οποίο η εικόνα, η αφήγηση και η τέχνη αποκτούν κίνηση, ροή και μια δεύτερη ζωή. Όταν φοριέται, αλλάζει, τσακίζει, αναδιπλώνεται, κρύβει και αποκαλύπτει στοιχεία της εικόνας του. Έτσι, κάθε μαντίλι γίνεται μια εμπειρία που δεν είναι ποτέ ακριβώς ίδια.
Ως υλικό, έχει μια ιδιαίτερη ιστορική και πολιτισμική βαρύτητα. Συνδέεται με διαδρομές εμπορίου, με τεχνικές που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, με την έννοια της φροντίδας και της επιμέλειας. Στην Ελλάδα, το Σουφλί αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς τόπους αυτής της παράδοσης.
Η ιδέα του Mantility γεννήθηκε το 2017 και χρειάστηκε δύο χρόνια έρευνας, δοκιμών και αναζήτησης για να πάρει τελική μορφή. Από την αρχή ο στόχος δεν ήταν να δημιουργηθεί ένα ακόμη fashion brand, αλλά να απαντηθεί ένα ερώτημα: πώς μπορεί ένα τόσο απλό, ιστορικό αντικείμενο να λειτουργήσει ως σύγχρονος φορέας αφήγησης; Το αρχικό crowdfunding έδωσε την πρώτη ώθηση και επιβεβαίωσε ότι υπάρχει ενδιαφέρον για κάτι που κινείται μεταξύ τέχνης και καθημερινότητας, χωρίς να ανήκει αποκλειστικά σε κανένα από τα δύο πεδία.
Η διαδρομή της Βασιλικής δεν ξεκινά από τον χώρο του fashion design. Με σπουδές στις Πολιτικές Επιστήμες και εμπειρία στην τοπική αυτοδιοίκηση, η σχέση της με τη δημιουργία δεν ήταν γραμμική. Η απόσταση από τον χώρο της μόδας καθαυτόν τής επέτρεψε να προσεγγίσει το αντικείμενο διαφορετικά, βλέποντας έναν εννοιολογικό χώρο γύρω από το μετάξι. Το όνομα αποτελεί λογοπαίγνιο και προκύπτει από τον συνδυασμό των λέξεων «μαντίλι» και «mentality». Για τη Βασιλική, το μετάξι είναι ένα ζωντανό στοιχείο που κουβαλάει τη μνήμη της ελληνικής μεταξουργίας, ενώ ταυτόχρονα συνομιλεί με τη σύγχρονη αισθητική του design· ένας τρόπος να ενωθούν μόδα και τέχνη. Μέσα από κάθε limited edition κομμάτι θέλει να ταξιδέψει αυτή την ιστορία παντού, ανοίγοντας τον δικό της σύγχρονο «δρόμο του μεταξιού». Κάθε συνεργασία της λειτουργεί ως μικρός δημιουργικός διάλογος: διαφορετικές αισθητικές, τεχνικές και backgrounds «μεταφράζονται» πάνω στο μετάξι, μετατρέποντάς το σε καμβά.
Δεν είναι τυχαίο ότι για να δημιουργήσει αυτές τις συλλογές η Βασιλική έχει συγκεντρώσει 68 καλλιτέχνες από διαφορετικά πεδία – από το graffiti και την εικονογράφηση μέχρι την αγιογραφία και την αρχιτεκτονική. Οι συνεργασίες έγιναν βασικό κομμάτι της ταυτότητάς της. Από τον εικαστικό Cacao Rocks και τον ζωγράφο-αγιογράφο Γιώργο Κόρδη μέχρι τον φωτογράφο Στράτο Καλαφάτη, τον αρχιτέκτονα Κωνσταντίνο Φυντάνη, δημιουργικά γραφεία όπως το G Design Studio, την illustrator και εικονογράφο Άννα Τζώρτζη, τον κεραμίστα Κώστα Καρακίτσο και τον art director Ιωάννη Τσίγκα, το σύμπαν που έχει δημιουργήσει είναι πολυφωνικό, με αναφορές που εκτείνονται σε διαφορετικά πεδία της σύγχρονης δημιουργίας. Γι’ αυτό και τα μαντίλια της λειτουργούν ως έργα τέχνης που μπορείς να τα φορέσεις – και αυτή η τέχνη άλλοτε είναι πιο αφαιρετική, άλλοτε πιο αφηγηματική, άλλοτε πιο έντονη, άλλοτε πιο υπόγεια. Κάθε σχέδιο κυκλοφορεί σε περιορισμένο αριθμό, κάθε κομμάτι είναι αριθμημένο και υπογεγραμμένο. Το brand δεν λειτουργεί στη λογική της μαζικής παραγωγής. Αυτό καθιστά τα μαντίλια του πιο πολύ συλλεκτικά αντικείμενα – το μετάξι παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτήν τη φιλοσοφία.
Ως υλικό, έχει μια ιδιαίτερη ιστορική και πολιτισμική βαρύτητα. Συνδέεται με διαδρομές εμπορίου, με τεχνικές που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, με την έννοια της φροντίδας και της επιμέλειας. Στην Ελλάδα, το Σουφλί αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς τόπους αυτής της παράδοσης.
Η επιλογή να παράγονται τα μαντίλια εκεί δεν έγινε μόνο για πρακτικούς λόγους· αποτελεί μια συνειδητή σύνδεση με τη ζωντανή τεχνογνωσία. Είναι ένας τρόπος να παραμείνει το υλικό σε επαφή με την ιστορία του, ενώ ταυτόχρονα εντάσσεται σε ένα σύγχρονο δημιουργικό πλαίσιο.
Η διαδικασία παραγωγής ξεκινά με την ιδέα και τον δημιουργικό διάλογο με τον καλλιτέχνη. Ακολουθεί η προσαρμογή του έργου στη «γλώσσα» του μεταξιού, μια διαδικασία που απαιτεί δοκιμές, διορθώσεις και ακρίβεια. Στη συνέχεια, το ύφασμα περνά από τα στάδια της εκτύπωσης, του φιξαρίσματος, του πλυσίματος, του σιδερώματος και του ραψίματος. Στο τέλος έρχονται η αρίθμηση, η υπογραφή και η συσκευασία. Κάθε βήμα είναι μέρος μιας συνολικής εμπειρίας. Το μαντίλι δεν αντιμετωπίζεται ως ένα απλό προϊόν αλλά ως ένα ολοκληρωμένο αντικείμενο αισθητικής και φροντίδας.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι η Mantility δεν προτείνει έναν συγκεκριμένο τρόπο χρήσης του μαντιλιού. Αντιθέτως, ενθαρρύνει την προσωπική ερμηνεία. Η Βασιλική εξηγεί: «Το ίδιο μαντίλι μπορεί να φορεθεί με δεκάδες τρόπους και να αποκτήσει κάθε φορά διαφορετικό χαρακτήρα. Μπορεί να είναι διακριτικό ή έντονο, καθημερινό ή πιο ιδιαίτερο, λειτουργικό ή καθαρά εκφραστικό. Αυτή η ευελιξία συνδέεται και με τη διαχρονικότητα του αντικειμένου. Το μαντίλι δεν ανήκει σε μια συγκεκριμένη εποχή, προσαρμόζεται, επανερμηνεύεται. Μπορεί να γίνει από στοιχείο κοινωνικής ταυτότητας μέχρι σύγχρονο fashion statement, διατηρώντας πάντα μια ιδιαίτερη θέση. Η αισθητική των συλλογών αντανακλά αυτήν τη στάση. Υπάρχουν σχέδια που παραπέμπουν σε ελληνικά μοτίβα ή σε στοιχεία της φύσης, ενώ άλλα αντλούν έμπνευση από τη σύγχρονη τέχνη, τη γραφιστική ή τη φωτογραφία. Κάθε συνεργασία φέρνει μαζί της έναν διαφορετικό κόσμο, μια διαφορετική οπτική. Η κοινή τους συνισταμένη δεν είναι η μορφή αλλά η πρόθεση να δημιουργηθεί κάτι που έχει ταυτότητα, δεν εξαντλείται στην πρώτη ματιά, αλλά αποκαλύπτεται σταδιακά».
Η Mantility διαμορφώνεται πλέον ως ένα συνεχές αφήγημα γύρω από την εικόνα, το υλικό και τη σύγχρονη καλλιτεχνική πρακτική. Στο πλαίσιο αυτής της εξέλιξης δημιουργήθηκε και το Mantility Home, ένας φυσικός χώρος, ένα showroom για τα μεταξωτά μαντίλια του brand.
Παράλληλα, το Epàrchîa Design Boîte δημιουργήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 ως φυσική συνέχεια της Mantility. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως ένα πιο ανοιχτό πεδίο συνάντησης και πειραματισμού, όπου το design και η τέχνη συναντιούνται μέσα από events, παρουσιάσεις και συνεργατικά πρότζεκτ. Η Βασιλική εξηγεί: «Αισθανόμουν ότι χρειαζόταν ένας φυσικός χώρος όπου θα μπορούσαν να συνυπάρξουν το design, η τέχνη, η συζήτηση, η καθημερινότητα και οι άνθρωποι του τόπου μου, της Καβάλας. Ήθελα να δημιουργήσω έναν νέο τόπο μέσα στην πόλη, όπου η σύγχρονη δημιουργία θα μπορούσε να γίνει μέρος της καθημερινής ζωής χωρίς επισημότητες. Έναν χώρο περιτριγυρισμένο από ιστορία –κάτω από το Μεσαιωνικό Υδραγωγείο της Καβάλας και πάνω σε ίχνη διαφορετικών εποχών–που να κοιτάζει προς το παρόν και το μέλλον. Ονομάστηκε “Epàrchîa” γιατί με γοητεύει η ιδέα της επαρχίας και ως γεωγραφικού περιορισμού αλλά και ως πεδίου πολιτιστικής παραγωγής και μιας ιδιάζουσας σύγχρονης ταυτότητας. Έτσι, στον “επαρχιακό μας τόπο” πιστεύουμε στις παροντικές κοινότητες, στις τρέχουσες σχέσεις και στις αυθεντικές ανταλλαγές. Ο χώρος που ανακαινίσαμε ολοκληρωτικά μαζί με το αρχιτεκτονικό γραφείο Locus3, υπό τις οδηγίες του υπουργείου Πολιτισμού, άρχισε να αποκτά μια δική του ζωή. Εκεί γεννήθηκαν έρωτες και χωρισμοί, φιλίες, λογοτεχνικές παρέες, συνεργασίες με συλλέκτες και ζωγράφους, υιοθετήθηκαν και τέσσερα γατάκια, δημιουργήθηκε και το νέο περιοδικό λόγου και τέχνης “Καμάρες”. Επίσης, φτιάξαμε τη δική μας ετικέτα φυσικού κρασιού, το Theroir. Μέσα σε μόλις ενάμιση χρόνο έγιναν περισσότερα από σαράντα εικαστικά εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους, τέσσερις εκθέσεις ζωγραφικής και κεραμικής, γαστρονομικά τραπέζια, λογοτεχνικές βραδιές, live μουσικές και vinyl sessions, παρουσιάσεις βιβλίων και πολλά ακόμη μικρά ή μεγαλύτερα γεγονότα».
Δείτε περισσότερα εδώ: mantility_, mantility.com, @eparchia
