Στο σημερινό ηχητικό ντοκιμαντέρ ο Άρης Δημοκίδης δημιουργεί μια νουάρ ατμόσφαιρα, ερευνώντας τον βίο και την πολιτεία του Γκαστ Αβράκωτος (Gust Avrakotos), του Ελληνοαμερικανού πράκτορα της CIA. Το όνομά του θα μπορούσε να το συναντήσει κανείς και σε αστυνομικά βίπερ – το βαφτιστικό του, Γουσταύος Λάσκαρης, σε λογοτεχνικά βιβλία. Όπως και να ’χει, η ζωή του υπήρξε μυθιστορηματική.

 

Γεννήθηκε το 1938 στην Πενσιλβάνια, οι γονείς του ήταν Έλληνες μετανάστες με καταγωγή από τη Λήμνο. Κάποια στιγμή αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο για να δουλέψει επειδή η οικογένειά του ήταν σε άσχημη οικονομική κατάσταση. Δούλεψε σε χαλυβουργείο, πουλούσε τσιγάρα σε ταβέρνες της περιοχής, όμως τελικά ξαναγύρισε στο σχολείο και αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ το 1962. Την ίδια χρονιά εντάχθηκε στη CIA. Σε όλη τη διάρκεια της θητείας του είχε απότομη, νευρική συμπεριφορά και «βρόμικη» γλώσσα, χαρακτηριστικά που ενοχλούσαν αρκετούς από τους συναδέλφους του. Έναν χρόνο μετά την ένταξή του στην υπηρεσία, το 1963, τοποθετήθηκε στην Ελλάδα κυρίως επειδή γνώριζε την ελληνική γλώσσα.

 

Μετά το πραξικόπημα του 1967 και την εγκαθίδρυση της χούντας, ο Αβράκωτος υπήρξε ο κύριος σύνδεσμος της CIA με τη χουντική κυβέρνηση. Συνεργάστηκε στενά με το καθεστώς, ειδικά με τον δικτάτορα Ιωαννίδη, με τον οποίο εικάζεται ότι τους ένωναν τα ίδια φανατικά αντικομμουνιστικά αισθήματα. Επίσης, υπάρχουν ισχυρισμοί ότι είχε ανάμειξη στο πραξικόπημα του 1974 στην Κύπρο κατά του Μακαρίου.

 

Το1978 φεύγει, τελικά, από την Ελλάδα και επιστρέφει στις ΗΠΑ. Την επόμενη χρονιά γίνεται αναπληρωτής Αρχηγός της Ομάδας Επιχειρήσεων Νότιας Ασίας, η οποία περιλάμβανε την «Επιχείρηση Κυκλώνας» που θεωρείται η μεγαλύτερη μυστική επιχείρηση στην ιστορία της CIA. Η επιχείρηση αφορούσε τον εξοπλισμό και τη χρηματοδότηση των Αφγανών ανταρτών (Μουτζαχεντίν) που πολεμούσαν εναντίον των Σοβιετικών όταν αυτοί κατέλαβαν το Αφγανιστάν. Το 1983, η χρηματοδότηση του Κογκρέσου στη CIA για το Αφγανιστάν ήταν 15 εκατομμύρια δολάρια. Εκείνη τη χρονιά, Τσάρλι Γουίλσον έπεισε την Επιτροπή Πιστώσεων να δώσει 40 επιπλέον εκατομμύρια. Στις αρχές του 1984, ο Αβράκωτος συναντήθηκε με τον Γουίλσον, παραβλέποντας τους κανονισμούς της CIA, και ζήτησε άλλα 50 εκατομμύρια δολάρια για να βοηθήσει τους Μουτζαχεντίν, ποσό που κατάφερε να πάρει. Επίσης, βοήθησε τον Γουίλσον να πείσει αξιωματούχους από την Αίγυπτο, το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για την επιχείρηση. Επίσης, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αίγυπτος, η Κίνα και το Ισραήλ παρείχαν όπλα για να ενισχύσουν τις δράσεις εναντίον των Σοβιετικών.

 

Η αρχή του τέλους των χρυσών ημερών του Αβράκωτου στο Αφγανιστάν ξεκινάει το 1986, όταν αντιτάχθηκε σε ένα σχέδιο του αντισυνταγματάρχη Νορθ επειδή θεωρούσε ότι ήταν επιπόλαιο και θα πήγαινε στραβά. Έγραψε έτσι ένα υπόμνημα στη διοίκηση της CIA, εκφράζοντας τις ανησυχίες του και αμφισβητώντας τη νομιμότητα και την ηθική των ενεργειών του Νορθ, αλλά η παρέμβασή του κρίθηκε ανεπιθύμητη και ο Αβράκωτος μετακινήθηκε στο Τμήμα Αφρικής της CIA. Έμεινε μικρό χρονικό διάστημα και παραιτήθηκε το 1989. Κατόπιν εργάστηκε κάποια χρόνια στον ιδιωτικό τομέα και από το 1997 ως το 2003 επανήλθε στη CIA ως σύνδεσμος. Πέθανε το 2005 στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ σε ηλικία 67 ετών.

 

Το 1988 τιμήθηκε με το Μετάλλιο Αξίας για τις Υπηρεσίες Πληροφοριών και το 2015 κατατέθηκε στο Κογκρέσο νομοσχέδιο για να του απονεμηθεί το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου.

 

Η δράση του έγινε ευρέως γνωστή το 2003, όταν δημοσιεύθηκε το βιβλίο του George Crile «Charlie Wilson’s War: The extraordinary story of the largest covert operation in history». Το βιβλίο πραγματεύεται την ιστορία γύρω από την «Επιχείρηση Κυκλώνας». Ο Τομ Χανκς αγόρασε τα δικαιώματα και σε αυτό βασίστηκε το σενάριο για την ταινία «Charlie Wilson’s War» που βγήκε στις αίθουσες το 2007. Εκεί ένας από τους δεύτερους ρόλους είναι ο χαρακτήρας του Αβράκωτου. Τον υποδύεται ο Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν, που για την ερμηνεία του ήταν υποψήφιος για Όσκαρ.

 

Συνεργάτις περιεχομένου: Ελένη Καλέση

Μουσική επένδυση: Nalyssa Green / Pan Pan / New*Deal / Teo x3 / Petros Satrazanis / Epidemic Sound / Βασίλης Κωστάκης/Armagos

*Τα αποσπάσματα απ’ την ΕΡΤ προέρχονται απ’ το Αρχείο της ΕΡΤ, το οποίο ευχαριστούμε θερμά για την άδεια χρήσης