Tον κώδωνα του κινδύνου για την υποδιάγνωση του γλαυκώματος στην πατρίδα μας κρούει η Ελληνική Εταιρεία Γλαυκώματος, με τον πρόεδρό της, Ιωάννη Χαλκιαδάκη, διευθυντή Οφθαλμολογίας ΕΣΥ, να επισημαίνει πως στην πατρίδα μας καταγράφονται 170.000 ασθενείς με γλαύκωμα, εκ των οποίων το 50,4% (δηλαδή περίπου 85.000 άνθρωποι) είναι αδιάγνωστοι, σύμφωνα με μελέτη που
διενεργήθηκε στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ. Όπως υπογραμμίζει ο Ιωάννης Χαλκιαδάκης, διευθυντής ΕΣΥ στην Α' Οφθαλμολογική Κλινική και στο Τμήμα Γλαυκώματος του Οφθαλμιατρείου Αθηνών, μετά την ηλικία των 60 ετών αυξάνεται η συχνότητα εμφάνισης της πάθησης. Επειδή το γλαύκωμα πλήττει την περιφερειακή όραση, συχνά ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται το πρόβλημα.
Επικίνδυνο στην οδήγηση
Όπως εξηγεί ο Φώτης Τοπούζης, καθηγητής Οφθαλμολογίας, διευθυντής της Α' Οφθαλμολογικής Κλινικής του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Παγκόσμιας Εταιρείας Γλαυκώματος, η απώλεια της περιφερειακής όρασης έχει μεγάλη επίπτωση στην καθημερινότητα των ασθενών. Δημιουργεί προβλήματα στην οδήγηση και αυξάνει τον κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων που γίνονται με την εμπλοκή ηλικιωμένων οδηγών. Από τη μεριά του, ο Στυλιανός Κανδαράκης, χειρουργός οφθαλμίατρος, επίκουρος καθηγητής Οφθαλμολογίας ΕΚΠΑ στην Α' Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική στο νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς» και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γλαυκώματος, τονίζει πως είναι πολύ σημαντικό για τον γενικό πληθυσμό να κάνει μία οφθαλμολογική εξέταση ανά διετία από την ηλικία των 40 ετών και μία εξέταση ανά έτος από την ηλικία των 60 ετών. Τονίζει μάλιστα ότι άτομα με οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος κινδυνεύουν από 4 έως 10 φορές περισσότερο να αναπτύξουν τη νόσο, άρα πρέπει να εξετάζονται πιο επισταμένα. Αυξημένο κίνδυνο για γλαύκωμα έχουν επίσης οι διαβητικοί, οι καρδιοπαθείς ή όσοι χρησιμοποιούν συχνά κολλύρια για κόκκινα μάτια και αλλεργίες, όπως η επιπεφυκίτιδα, τα οποία περιέχουν κορτιζόνη, χωρίς να συμβουλεύονται γιατρό.
Τι επιτυγχάνουν οι θεραπείες
Ο Ευθύμης Καρμίρης, χειρουργός οφθαλμίατρος, επίκουρος καθηγητής Οφθαλμολογίας ΕΚΠΑ στη Β' Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική του νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς», γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Γλαυκώματος, και ο Θεόδωρος Φιλιππόπουλος, χειρουργός οφθαλμίατρος, επιστημονικός διευθυντής του Ιατρικού Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας «Athens Vision» στην Αθήνα και ειδικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Γλαυκώματος, υπογραμμίζουν πως η πάθηση χαρακτηρίζεται «σιωπηλός κλέφτης της όρασης». Το μόνο που μπορεί να γίνει μετά τη διάγνωση είναι είτε να επιβραδυνθεί ο ρυθμός της απώλειας της οπτικής ικανότητας είτε, στην καλύτερη περίπτωση, να «παγώσει» με τη θεραπεία, αλλά αυτό δεν συμβαίνει σε όλους τους ασθενείς. Ο πρώτος και πιο απλός τρόπος να αντιμετωπιστεί το γλαύκωμα είναι φαρμακευτικά, με σταγόνες. Μετά τις φαρμακευτικές παρεμβάσεις υπάρχουν κι άλλες θεραπείες με λέιζερ, πιο επεμβατικές, στις οποίες τοποθετούνται σωληνάκια και βαλβίδες εντός του οφθαλμού. Οι θεραπείες γίνονται στο πλαίσιο ημερήσιας νοσηλείας και στην αρχή η όραση επιδεινώνεται, αλλά προοδευτικά αποκαθίσταται. Για το γλαύκωμα έχουν εντοπιστεί 300 εμπλεκόμενα γονίδια και το μεγάλο ρίσκο αφορά τους ανθρώπους που έχουν βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό, ενώ υπάρχουν δύο μορφές γλαυκώματος: η πρωτοπαθής και η αποφολιδωτική μορφή.
Βυθοσκόπηση, η σωτήρια εξέταση
Για τη διάγνωση του γλαυκώματος χρειάζεται οπωσδήποτε βυθοσκόπηση και μέτρηση οπτικού νεύρου. Από εκεί και πέρα, θα αποφασίσει ο ειδικός εάν θα κάνει και άλλες εξετάσεις, όπως μέτρηση οπτικού πεδίου και OCT με τη χρήση ενός σκάνερ. Δυστυχώς στην Ελλάδα, λόγω της ιδιαίτερης γεωμορφολογίας της, με τα απομακρυσμένα χωριά και τα μικρά νησιά, υπάρχει ζήτημα με τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό. Ωστόσο, ο έμπειρος οφθαλμίατρος μπορεί να διακρίνει, με τη μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και την οφθαλμολογική εξέταση, ποιος ασθενής πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εξετάσεις. Ένας αστικός μύθος που συμβάλλει στην υποδιάγνωση της πάθησης είναι ότι γλαύκωμα κινδυνεύουν να αναπτύξουν μόνο οι άνθρωποι που έχουν υψηλή ενδοφθάλμια πίεση, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν περιστατικά γλαυκώματος με φυσιολογικές τιμές ενδοφθάλμιας πίεσης. Στις ηλικίες άνω των 60 ετών, έχουν 6 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν γλαύκωμα όσοι δεν έχουν εξεταστεί τον τελευταίο χρόνο από οφθαλμίατρο.
