Η ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΙ βασική αιτία εκδήλωσης καρδιοπάθειας (έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο), νεφρικής ανεπάρκειας και άνοιας. Είναι νόσος που προλαμβάνεται και θεραπεύεται, αλλά χωρίς θεραπεία εκατομμύρια άνθρωποι θα εξακολουθήσουν να πεθαίνουν πρόωρα. Στο διάστημα από το 2011 έως το 2025, οι καρδιοπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της υπέρτασης, ευθύνονται για δυσθεώρητες δαπάνες υγείας που ανέρχονται σε 3,7 τρισ. δολάρια στα κράτη χαμηλού και μεσαίου κατά κεφαλήν εισοδήματος, ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 2% του ΑΕΠ τους.
Κάθε ώρα που περνά, 1.000 άνθρωποι στον κόσμο χάνουν τη ζωή τους από εγκεφαλικά επεισόδια (κυρίως) και εμφράγματα του μυοκαρδίου (δευτερευόντως) εξαιτίας της υπέρτασης. Το γεγονός αυτό είναι ακόμα πιο λυπηρό, επειδή όλοι οι θάνατοι μπορούν να αποφευχθούν, όπως επισημαίνει ο Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, γενικός διευθυντής του ΠΟΥ. Σήμερα, τα κράτη διαθέτουν τα «εργαλεία» για να ανατρέψουν αυτή την κατάσταση, ενσωματώνοντας την πρόληψη της υπέρτασης στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, με την τακτική μέτρηση της πίεσης και τη συμμόρφωση των ασθενών στη φαρμακευτική τους αγωγή, που πρέπει να παρακολουθείται συστηματικά, καθώς συμβαίνει αρκετά συχνά η αγωγή να πρέπει να αλλάξει. Στη χώρα μας καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια από τους επιστημονικούς φορείς (την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης) να ενσωματωθεί η μέτρηση της πίεσης στο τσεκ-απ υγείας, κάτι που δεν γίνεται πάντα λόγω πίεσης χρόνου, παρότι περισσότερα από 3 εκατ. Έλληνες έχουν υπέρταση, και μάλιστα ένα ποσοστό των υπερτασικών ασθενών δεν γνωρίζει ότι έχει αυξημένη πίεση, ενώ τουλάχιστον οι μισοί διαγνωσμένοι ασθενείς δεν έχουν ρυθμισμένη πίεση. Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η υπέρταση σπάνια χρειάζεται την ίδια αγωγή διά βίου. Αρκετές φορές η δοσολογία ή ο συνδυασμός των φαρμάκων πρέπει να αλλάξει και γι’ αυτό οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούν την πίεσή τους με 3 μετρήσεις την ημέρα.
Η αρρύθμιστη υπέρταση κοστίζει τη ζωή 10 εκατ. ασθενών ετησίως παγκοσμίως, ενώ στο σύνολό τους τα καρδιαγγειακά νοσήματα κοστίζουν τη ζωή σε 18 εκατ. ασθενείς παγκοσμίως. Τα κράτη που έχουν ενσωματώσει τον έλεγχο της υπέρτασης στα προγράμματα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας έχουν κάνει μεγάλη πρόοδο στη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας, επισημαίνει η Dr Kelly Henning, επικεφαλής του Προγράμματος Δημόσιας Υγείας του Φιλανθρωπικού Οργανισμού Bloomberg. Η ανάλυση των στοιχείων από 195 χώρες δείχνει ότι σε 99 από αυτές ο έλεγχος της υπέρτασης κυμαίνεται σε ποσοστό κάτω του 20%.
Ωστόσο τα φάρμακα για την υπέρταση είναι στην πλειονότητά τους φθηνά και έχουν υψηλή ανταποδοτικότητα, καθώς μειώνουν τις καρδιαγγειακές επιπλοκές και τις συναφείς δαπάνες υγείας. Μόλις όμως το 28% των χωρών χαμηλού εισοδήματος διαθέτουν απόθεμα αντιυπερτασικών θεραπειών στα φαρμακεία, ενώ στα κράτη υψηλού εισοδήματος το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 93%.
Ανάμεσα στις χώρες που έχουν κάνει μεγάλη πρόοδο σε διεθνές επίπεδο περιλαμβάνεται το Μπαγκλαντές, οι Φιλιππίνες και η Νότια Κορέα. Συγκεκριμένα, το Μπαγκλαντές αύξησε τον έλεγχο της υπέρτασης από 15% το 2019 σε 56% το 2025, υποστηρίζοντας τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη συστηματική παρακολούθηση των υπερτασικών ασθενών. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στις Φιλιππίνες, ενώ η Νότια Κορέα, με ανάλογα μέτρα και μηδενίζοντας τη συμμετοχή των ασθενών στα φάρμακα, κατάφερε να ελέγξει την υπέρταση σε ποσοστό 59% το 2022. Ως υπέρταση στους ενήλικες ο ΠΟΥ ορίζει τη συστολική («μεγάλη») πίεση ίση και μεγαλύτερη των 140 mmHg και τη διαστολική («μικρή») πίεση ίση και μεγαλύτερη των 90 mmHg σε μετρήσεις δύο διαφορετικών ημερών. Για ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα, τα όρια της αρτηριακής πίεσης είναι πιο αυστηρά.
