ΗΛΕΚΤΡΑ: Ο ΜΥΘΟΣ-ΣΥΜΒΟΛΟ του ανταγωνισμού κόρης και μάνας για την αγάπη του πατέρα, λέει η αρχαία τραγωδία και εξ αυτής η σύγχρονη ψυχανάλυση.
Στην τηλεοπτική, όμως, «Ηλέκτρα», την καθημερινή σειρά της ΕΤ1 –την παρακολουθούμε στο Ertflix–, ο ανελέητος ανταγωνισμός ξεσπάει για τον εραστή της Ηλέκτρας, που γίνεται και σύζυγος της κόρης.
Αυτός είναι ο πυρήνας μιας ιστορίας που εξελίσσεται με μια σαπουνοπερικής τεχνικής συναρπαστική πλοκή (για όσους αφήνονται στον ψυχαγωγικό εθισμό των θεαμάτων του είδους, και ανήκουμε σε αυτούς) με πολλές παράλληλες ιστορίες. Το σενάριο, που βασίζεται σε μια ιδέα της συγγραφέως Βίκυς Καπλάνη) υπογράφουν οι Μυρτώ Αρβανίτη και ο Θωμάς Ταμπάκης, και τη σκηνοθεσία η Βίκυ Μανώλη.
Αλλά δεν θα σταθούμε στην άρτια ομολογουμένως εφαρμογή των πάγιων σεναριακών μοτίβων των αντίστοιχων σειρών· διεφθαρμένοι πλούσιοι - αγνοί φτωχοί που υφίστανται του λιναριού τα πάθη μέχρι να δικαιωθούν, σατανικός δολοφόνος που στη δεύτερη σεζόν γίνεται ο καλός άγγελος των θυμάτων του, σεναριακή αδεία, κι ακόμη συγκλονιστικά μυστικά, ένα νόθο παιδί, βιασμοί, κορυφαία διλήμματα που οδηγούν ακόμη και σε φόνους –πολύ σαπουνοπερικό χαρακτηριστικό αυτό–, μέχρι και σε λαθρεμπόριο με Ιταλούς μαφιόζους οδηγεί η σεναριακή φαντασία (και η ανάγκη επιμήκυνσης του σεναρίου για να ολοκληρωθεί η σεζόν).
Είναι κορυφαία η Έμιλυ Κολιανδρή ως τηλεοπτική Ηλέκτρα. Χαίρεσαι να την παρακολουθείς να αλλάζει εκφράσεις ανάλογα με τα συναισθήματα που απαιτεί ο ρόλος σε κάθε σκηνή, ακόμα και όταν το σενάριο ολισθαίνει στην αναπόφευκτη σαπουνοπερική ανοησία.
Για μας το σημαντικότερο χαρακτηριστικό της «Ηλέκτρας» είναι οι δυνατοί γυναικείοι χαρακτήρες που απογειώνονται από τις ερμηνείες των ηθοποιών. Χαρακτήρες στους οποίους αποτυπώνεται με δραματική συνέπεια η πολυπλοκότητα της γυναικείας συμπεριφοράς.
Είναι κορυφαία η Έμιλυ Κολιανδρή ως τηλεοπτική Ηλέκτρα. Χαίρεσαι να την παρακολουθείς να αλλάζει εκφράσεις ανάλογα με τα συναισθήματα που απαιτεί ο ρόλος σε κάθε σκηνή, ακόμα και όταν το σενάριο ολισθαίνει στην αναπόφευκτη σαπουνοπερική ανοησία: αριστοκρατική σύζυγος δημάρχου και στοργική μάνα, που δείχνει να ασφυκτιά και να αναζητά διεξόδους, καταπιεσμένη και ενοχική γιατί έχει στηρίξει σε ένα ψέμα τον γάμο και τη ζωή της, η πρωτότοκη κόρη της δεν είναι του συζύγου αλλά του αδελφού του, που τη βίασε και την εγκατέλειψε – όλα αυτά την καθιστούν ευάλωτη και απροστάτευτη απέναντι στο κύμα του παράνομου έρωτα που σαρώνει αντιστάσεις και συμβάσεις, με ξεσπάσματα όταν παίρνει τη ζωή στα χέρια της και τιμωρεί, αλλά, πάνω απ’ όλα, την καθιστούν μια μάνα που παλεύει με τη σκοτεινή πλευρά της ερωτευμένης γυναίκας για να προστατέψει την κόρη, που ερωτεύεται τον εραστή της. Μια γυναίκα που ανακαλύπτει ότι οι άνδρες γύρω της τη θεωρούν αρκετά χαζή ώστε της λένε ψέματα και την εξουσιάζουν.
Αλλά τι λαϊκό θέαμα θα ήταν η «Ηλέκτρα» αν δεν είχε και τις μέχρι κωμικής εξάρσεως δραματικές υπερβολές, ιδίως με τον χαρακτήρα του μοιραίου εραστή-καταλύτη-των-ισορροπιών, του Παύλου, του νέου και ωραίου καθηγητή στο γυμνάσιο που μόλις βλέπει την Ηλέκτρα να βουτάει με το κομπινεζόν στο ποτάμι την ερωτεύεται και τη διεκδικεί από τον σύζυγο, τον Σωτηράκη (εξαιρετικός ο Τάσος Γιαννόπουλος που, από αρνάκι, αποδεικνύεται καταχθόνιος εκδικητής). Ο Παύλος, βέβαια, είναι φυγάς του χουντικού καθεστώτος και βρίσκεται στην Αρσινόη με ψεύτικο όνομα και ιδιότητα, όμως αυτό δεν τον εμποδίζει διόλου να γίνει ο μοιραίος άνδρας για την οικογένεια της Ηλέκτρας, παρασύροντας μάνα και κόρη με τα λόγια. Για τη μάνα πηγαίνει, με την κόρη βρίσκεται παντρεμένος, αλλά εξελίσσεται σε μεγάλη απογοήτευση και για τις δυο.
Απογοητευτική είναι η ερμηνεία του Απόστολου Τότσικα στον ρόλο του Παύλου. Ίδιος σε κάθε σκηνή, επίπεδος ακόμη και στον τόνο της φωνής: είτε ερωτική εξομολόγηση κάνει είτε θυμώνει, είτε αγκαλιάζει παράνομα την Ηλέκτρα είτε νόμιμα τη Νεφέλη, την κόρη της.
Σε αντίστιξη με τους γυναικείους χαρακτήρες, οι ανδρικοί καταλήγουν παγιδευμένοι στον τρόμο που τους προκαλεί η δυσνόητη γι’ αυτούς γυναικεία πολυπλοκότητα.
Η υπόθεση τοποθετείται χρονικά την εποχή της χούντας, έτσι δίνεται η ευκαιρία για μία ακόμη τηλεοπτική και ως εκ τούτου εξόχως ψυχαγωγική επεξεργασία του εθνικού και κοινωνικού τραύματος με τα συνήθη κλισέ του απόηχου εκείνων των χρόνων: οι επαναστάτες νέοι, ο χουντικός γυμνασιάρχης που διορίζεται από το καθεστώς και δήμαρχος (πολύ καλός στην κωμική εκδοχή του Περλεπέ ο Εμμανουήλ Γεραπετρίτης), ενώ η τοπική κοινωνία τον ειρωνεύεται και αντιδρά με σθένος στις χουντικές του επιταγές, όταν ευκαιρήσει από τα ιδιωτικά της πάθη και τις οικογενειακές δυστυχίες. Φυσικά, όλα αυτά διαδραματίζονται στο κλειστοφοβικό περιβάλλον μιας επαρχιακής νησιωτικής πόλης, της Αρσινόης, καθώς αυτό διευκολύνει την ένταση και την έμφαση στα ακραία χαρακτηριστικά χαρακτήρων και καταστάσεων.
Ξεχωρίζει η Κατερίνα Διδασκάλου, η Δόμνα, μάνα της Ηλέκτρας. Εξαιρετική στην απόδοση της τραγικής φιγούρας μιας γυναίκας ναυτικού που αντιμετωπίζει ολομόναχη τις δοκιμασίες του μεγαλώματος των κοριτσιών της στην επαρχία του ’60 και φτάνει να λυγίσει από ενοχές για τις επιλογές που αναγκάστηκε να κάνει.
Με ωριμότητα που μας εκπλήσει ευχάριστα ερμηνεύουν τους ρόλους των θυγατέρων της Ηλέκτρας, η Όλγα Μιχαλοπούλου ως Νεφέλη, η τρελά ερωτευμένη και εν τέλει σύζυγος του Παύλου, και η Ειρήνη Λαφαζάνη, η πρωτότοκη Δανάη, το μεγάλο μυστικό της Ηλέκτρας. Η αποκάλυψη των ψεμάτων κάνουν τη μάνα στόχο του ανελέητου θυμού τους. Η Τιτίκα της πολύ έμπειρης τηλεοπτικά Λουκίας Παπαδάκη, η συμπαθητική, κουτσομπόλα Μερόπη της Ευαγγελίας Μουμούρη, η ταβερνιάρισσα Ζωή με το προοδευτικό πνεύμα της Δανάης Λουκάκη, όλες οι ηρωίδες υπηρετούν με χάρη και συνέπεια οικείες, αναγνωρίσιμες συμπεριφορές, παρά τις υποχρεωτικές, δραματουργικά, εξάρσεις του σεναρίου.
Το τρέιλερ της σειράς
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
