Μια ματιά στο τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα μαλλιά, από την Diane Arbus μέχρι τους χρήστες του TikTok, ρίχνει η έκθεση «Grow it, Show it!» η οποία γίνεται στην Έση, στο μουσείο Folkwang και θα διαρκέσει για λίγες ακόμα ημέρες. Θέμα της κάθε τάση που αφορά το κομμάτι αυτό του ανθρώπινου σώματος ως πολιτισμικό φαινόμενο.
Εξερευνά την ιστορική, πολιτική και πολιτιστική σημασία των μαλλιών μέσα από ένα ευρύ φάσμα ιστορικών και σύγχρονων φωτογραφιών, βίντεο και αποσπάσματα ταινιών, από την τέχνη και τη μόδα μέχρι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Καθώς τα μαλλιά αποτελούν πάντα έναν φορέα πληροφοριών, ο τρόπος με τον οποίο τα χειριζόμαστε δεν καθορίζεται μόνο από το ιδανικό της ομορφιάς· ήταν πάντα ένα πολιτικά και κοινωνικά φορτισμένο στοιχείο διαμόρφωσης της ταυτότητας, τελετουργικό σύμβολο δύναμης, πνευματικό υλικό και μέσο επικοινωνίας της κοινωνικής θέσης.
Η θεματική της έκθεσης διερευνά τον τρόπο που η εικόνα των μαλλιών διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ιστορία της φωτογραφίας και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μαλλιά άφρο, κομμένα σε ακανόνιστα μήκη, ράστα, κοτσίδες, τέλεια καρέ, κότσοι, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας και προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες σε επίπεδο σχεδίων και χρωμάτων. Το πώς επιλέγουμε να τα δείξουμε ή να κρυφτούμε πίσω από αυτά, να τα μακρύνουμε ή να τα κόψουμε/ξυρίσουμε (ακόμα και τις τρίχες στο πρόσωπο και το σώμα) εκφράζει την προσωπικότητά μας αλλά και τη σχέση μας με κοινωνικές, πολιτικές, θρησκευτικές ή πολιτιστικές κοινότητες.
Χρησιμοποιούμε διαφορετικά χτενίσματα για να επικοινωνήσουμε, να βελτιστοποιήσουμε ή να αποκρύψουμε ένα μέρος της ταυτότητάς μας, για να ξεχωρίσουμε ή να ταιριάξουμε σε μια συλλογικότητα και έτσι να μπορούμε να στείλουμε μηνύματα, ηθελημένα ή ακούσια. Στην καθημερινότητα, είτε στη δημόσια είτε στην ιδιωτική σφαίρα, χρησιμοποιούμε τα μαλλιά μας για να δείξουμε την ατομικότητά μας, τη συμμόρφωση, την επαναστατικότητα ή την αλληλεγγύη μας.
Η έκθεση με τίτλο «Grow It, Show It!» θέτει το θέμα στην ιστορική και δημοφιλή επιστημονική του διάσταση, διερευνώντας το πώς οι αναπαραστάσεις των μαλλιών στον κόσμο της τέχνης, της μόδας και της διαφημιστικής φωτογραφίας δεν είναι μόνο ένα παράγωγο της βιομηχανίας ομορφιάς αλλά και έκφραση της συζήτησης γύρω από το κουίρ, τον φεμινισμό και την πολιτική που αφορά το σώμα και τη μετα-αποικιακή κουβέντα που γίνεται στις μέρες μας, όπως και τον τρόπο μέσω του οποίου τα μαλλιά έχουν εδραιώσει και καθορίζουν τις τάσεις τους μέσα στον χρόνο.
Στην έκθεση μπορεί να συναντήσει κάποιος το εμβληματικό έργο του Νιγηριανού φωτογράφου J.D. 'Okhai Ojeikere, ο οποίος κατέγραψε συστηματικά τις γλυπτικές μορφές των γυναικείων χτενισμάτων της Νιγηρίας σε περισσότερες από χίλιες φωτογραφίες από τη δεκαετία του 1960 και μετά. Μέχρι σήμερα η δουλειά του συνεχίζει να επηρεάζει μια νέα γενιά καλλιτεχνών, π.χ. τον φωτογράφο μόδας Suffo Moncloa που εργάζεται για τον οίκο Gucci, τις φωτογραφίες του Helmut Newton, των Philippine Chaumont και Agathe Zaerpour που σκηνοθετούν τα χτενίσματα όχι μόνο ως αξεσουάρ αλλά και ως κεντρικό στοιχείο της εικόνας τους, αλλά και καλλιτέχνες όπως οι Hoda Afshar, Thandiwe Muriu ή Maria Tomanova που αντιλαμβάνονται τα μαλλιά ως μέσο αντίστασης και χειραφέτησης.
Μια άλλη θεματική της έκθεσης διερευνά το πώς η όψη των μαλλιών διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ιστορία της φωτογραφίας και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τις απεικονίσεις τους να συνδυάζουν το νέο, π.χ. την τεχνολογία blockchain, με το παλιό, διατηρώντας ιστορικές αφηγήσεις και πολιτιστικές παραδόσεις και αποτίνοντας φόρο τιμής στον πλούτο κάθε κουλτούρας.
Τα φωτογραφικά έργα των Samuel Fosso, Yinka Shonibare, Herlinde Koelbl και August Sander και οι συλλογές των David Hill και Robert Adamson που παρουσιάζονται σπάνια και χρονολογούνται γύρω στο 1845 επικεντρώνουν στην κοινωνική θέση και την αναπαράσταση, πραγματευόμενα τον τρόπο που τα μαλλιά δίνουν το στίγμα της εξουσίας-πολιτικής και ιεραρχικής διάστασης στα κοινωνικά πορτρέτα.
Οι καλλιτέχνες Bubu Ogisi, Rotimi Fani-Kayode, Laura Aguilar και Tunga βλέπουν το ίδιο αντικείμενο στο πλαίσιο της πνευματικότητας, του τελετουργικού και της αναπαράστασης. Η έκθεση κάνει μια ξεκάθαρη δήλωση: τα μαλλιά είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό trend. Είναι έκφραση της ταυτότητάς μας, μέσο επικοινωνίας και κοινωνική δήλωση.
Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες/-ιδες: Hoda Afshar, Laura Aguilar, Diane Arbus, Ellen Auerbach, AWA: la revue de la femme noire, BALAM, Jürgen Baldiga, Barber Turko, Carina Brandes, BRAVO, Nakeya Brown, Tessica Brown, Julia Margaret Cameron, Jimpo Carrey , Χέδερ Dewey-Hagborg, Rineke Dijkstra, Juan Pablo Echeverri, Anna Ehrenstein, Lotte Errell, Jason Evans, Rotimi Fani-Kayode, Samuel Fosso, Pippa Garner, André Gelpke, Weronika Gęsicka, Camilo Godoy, Nan Grindarlich, Ulrich Heriolatönön φον Γκρόντεκ, F. C. Gundlach, Johann Hinrich W. Hamann, Mona Hatoum, Florence Henri, Florian Hetz, David O. Hill & Robert Adamson, Thomas Hoepker, Ewald Hoinkis, Peter Hujar, Graciela Iturbide, Lebohang Kganye, Jens Klein, Peter Knapp, Herlinde Koelbl Paul Kooiker, Anouk Kruithof, Andreas Langfeld, Alwin Lay, Zoe Leonard, Madame d'Ora, Mahmoud Manaa, Ana Mendieta, Sabelo Mlangeni, Suffo Moncloa, Marge Monko, Thandiwe Muriu, Nontsikelelo Mutiti, Emmanuel Ndefo, Helmut Newton, Satomi Nihongi, Nicholas Ogisi, Mobolaji Ogunrosoye, J. D. 'Okhai Ojeikere, Ulrike Ottinger, Helga Paris, Doris Quarella, Rebecca Racine Ramershoven, Alfred A. Rau, Eugene Richards, ringl + pit, Roxana Rios, Torbjørn Rødland, Thomas Ruff, RuPaul, Augustane Save Scheler, Yinka Shonibare CBE RA, Lorna Simpson, Σλάβοι και Τάταροι, Annegret Soltau, John Stezaker, Tabboo!, Hank Willis Thomas, Wolfgang Tillmans, Marie Tomanova, Tunga, Danielle Udogaranya (Ebonix), Dorothea von der Osten, William Wegman, Tom Wood, Yatreda, Leyla Yenirce, Sheung Yiu.
