ΑΙΣΙΟΔΟΞΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ μηνύματα αναφορικά με τη διαθεσιμότητα διεθνώς των HPV εμβολίων, καθώς δύο νέα όπλα προστίθενται στη φαρέτρα κατά του καρκίνου, ένα μονοδοσικό και ένα δύο δόσεων. Το μονοδοσικό, που είναι το τέταρτο κατά σειρά εμβόλιο, έχει την ονομασία Cecolin και αποτελεί το πρώτο HPV εμβόλιο μίας δόσης που ρίχνεται στη μάχη κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, καθώς πληροί τις προϋποθέσεις που έθεσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) το 2022 για την εναλλακτική και εκτός ένδειξης χρήση των HPV εμβολίων σε μονοδοσικά προγράμματα εμβολιασμού. Στόχος είναι να επιτευχθεί μεγαλύτερη εμβολιαστική κάλυψη ακόμα και όταν η διαθεσιμότητα των εμβολίων είναι περιορισμένη.
Η σύσταση που εξέδωσε ο ΠΟΥ το 2022 αποτελεί ανακοίνωση-ορόσημο που αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση περισσότερων κοριτσιών στον HPV εμβολιασμό, συμβάλλοντας σταδιακά στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Το μονοδοσικό, που είναι το τέταρτο κατά σειρά εμβόλιο, έχει την ονομασία Cecolin και αποτελεί το πρώτο HPV εμβόλιο μίας δόσης που ρίχνεται στη μάχη κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Το εμβόλιο δύο δόσεων ονομάζεται Walrinvax και αν υπάρξουν επαρκή ευρήματα, θα μπορέσει κι αυτό να δοθεί σε μία δόση. Το σκεπτικό για τη μία δόση είναι πως έτσι εξασφαλίζουμε ικανοποιητική προστασία σε μεγαλύτερο αριθμό κοριτσιών και αγοριών στους πληθυσμούς των αναπτυσσόμενων χωρών, όπου δεν είναι σταθερή και σε βάθος χρόνου διασφαλισμένη η επάρκεια των εμβολίων.
Τα πιο πρόσφατα παγκόσμια δεδομένα δείχνουν πως η εμβολιαστική κάλυψη των κοριτσιών ηλικίας 9-14 ετών αυξήθηκε από 20% το 2022 σε 27% το 2023, χρονιά κατά την οποία 37 χώρες εφάρμοσαν μονοδοσικά προγράμματα εμβολιασμού. Από τις 10 Σεπτέμβρη 2024, 57 χώρες εφαρμόζουν μονοδοσικά προγράμματα HPV εμβολιασμού, με τον ΠΟΥ να εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο 6 εκατ. επιπλέον έφηβες μπόρεσαν να εμβολιαστούν την προηγούμενη χρονιά.
«Σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για τους περισσότερους καρκίνους, έχουμε τη δυνατότητα να εξαλείψουμε τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και η προσθήκη ενός μονοδοσικού εμβολίου θα μας φέρει πιο γρήγορα κοντά στον στόχο μας», εξηγεί ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Παγκοσμίως καταγράφονται 660.000 περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και το 95% οφείλεται στα ογκογόνα στελέχη του ιού HPV. Κάθε δύο λεπτά, κάπου στον κόσμο, μια γυναίκα πεθαίνει από μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί και το 90% των θανάτων καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Στη λίστα των 20 χωρών που σηκώνουν το μεγαλύτερο φορτίο του συγκεκριμένου καρκίνου οι 19 είναι αφρικανικές.
Από το 2018 καταγράφηκαν καθυστερήσεις στην παραγωγή των εμβολίων HPV, με συνέπεια εκατομμύρια κορίτσια στην Αφρική και την Ασία να μείνουν ανεμβολίαστα. Στόχος του Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδίου για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι να εμβολιαστεί πλήρως το 90% των κοριτσιών ηλικίας έως 15 ετών, όπως επισημαίνει η δρ. Kate O’Brien, διευθύντρια του Τμήματος Ανοσοποίησης, Εμβολίων και Βιολογικών του ΠΟΥ.
Φυσικά, τα εμβόλια HPV δεν προορίζονται μόνο για τα κορίτσια αλλά και για τα αγόρια, καθώς αφενός ο ιός HPV είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενος, αφετέρου τα ογκογόνα στελέχη του ευθύνονται και για άλλες εννιά μορφές καρκίνου που αφορούν και τα δύο φύλα, όπως ο καρκίνος του οισοφάγου, του φάρυγγα, του λάρυγγα, της στοματικής κοιλότητας, του τραχήλου (λαιμού) κ.λπ.
Στην Ελλάδα, τα αγόρια και τα κορίτσια ηλικίας από 9 έως 18 ετών έχουν την δυνατότητα να εμβολιαστούν δωρεάν. Και ενώ ο εμβολιασμός των κοριτσιών έναντι του HPV έχει εισαχθεί στη χώρα μας από το 2009, η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή (στο 55,4% για τις ηλικίες 11-18 και στο 43,8% για τις ηλικίες 11-14), μακριά από τον στόχο της εξάλειψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
