Νωρίτερα φέτος, ο στρατός των ΗΠΑ κατέρριψε εχθρικά drones στη Μέση Ανατολή χρησιμοποιώντας τεχνολογία λέιζερ, μια εξέλιξη που παλαιότερα θεωρούνταν επιστημονική φαντασία.
Μετά από δεκαετίες προκλήσεων και υψηλού κόστους, στρατιωτικές δυνάμεις από το Ηνωμένο Βασίλειο έως τη Νότια Κορέα υιοθετούν πλέον τα λέιζερ για αμυντικούς σκοπούς.
Παρά τις υφιστάμενες περιορισμένες εφαρμογές, η τεχνολογία αυτή δείχνει ιδιαίτερα χρήσιμη στην καταπολέμηση των drones, προσφέροντας μια οικονομικά αποδοτική λύση για την αντιμετώπιση των μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAVs).
Πώς λειτουργούν τα λέιζερ στις στρατιωτικές εφαρμογές
Τα όπλα λέιζερ εκτοξεύουν ιδιαίτερα συμπυκνωμένες ακτίνες φωτός που μεταφέρουν υψηλή θερμότητα στους στόχους τους. Αυτές οι ακτίνες, που κινούνται με την ταχύτητα του φωτός, μπορούν να κόψουν μέταλλο και να καταστρέψουν βασικά μέρη των drones, όπως τους κινητήρες και τα ηλεκτρονικά συστήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να "τυφλώσουν" τους αισθητήρες και τις κάμερες των στόχων.
Ο Doug Bush, βοηθός γραμματέας του στρατού των ΗΠΑ για θέματα προμηθειών, λογιστικής και τεχνολογίας, σημείωσε ότι «τα λέιζερ για την αντι-drone χρήση μπορεί να έχουν βρει τη στιγμή τους». Αυτή η μετατόπιση στην αντίληψη οφείλεται στην πρόοδο της τεχνολογίας, καθιστώντας τα λέιζερ πιο εφικτά στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης απειλής των drones.
Τα πλεονεκτήματα των όπλων λέιζερ
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα των όπλων λέιζερ είναι η οικονομική τους αποδοτικότητα. Οι παραδοσιακές μέθοδοι κατάρριψης drones, όπως η χρήση πυραύλων, είναι ακριβές, με κάθε πύραυλο να κοστίζει εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια. Σε αντίθεση, τα λέιζερ είναι φθηνότερα στη λειτουργία, καθώς το κύριο κόστος είναι η ενέργεια. Όσο υπάρχει πηγή ενέργειας, τα όπλα λέιζερ δεν εξαντλούν τα πυρομαχικά τους. Για παράδειγμα, το βρετανικό σύστημα λέιζερ DragonFire κοστίζει λιγότερο από 13 δολάρια ανά βολή, καθιστώντας το πολύ πιο οικονομική επιλογή.
Το σύστημα DragonFire του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο προκάλεσε αίσθηση νωρίτερα φέτος, μπορεί να πετύχει στόχους στο μέγεθος ενός νομίσματος από απόσταση ενός χιλιομέτρου. Αυτή η ακρίβεια, σε συνδυασμό με το χαμηλό κόστος λειτουργίας, καθιστά τα λέιζερ ελκυστική προσθήκη στα σύγχρονα στρατιωτικά οπλοστάσια. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν ήδη χρησιμοποιήσει με επιτυχία λέιζερ στη Μέση Ανατολή για την εξουδετέρωση απειλών UAV.
Η πορεία προς την ανάπτυξη όπλων λέιζερ ήταν μακρά και γεμάτη εμπόδια. Η στρατιωτική έρευνα για τα λέιζερ ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960, αλλά η πρόοδος ήταν αργή. Τη δεκαετία του 1990, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και η Boeing ανέπτυξαν το Airborne Laser, ένα τεράστιο λέιζερ βάρους 5,5 τόνων που τοποθετήθηκε σε αεροσκάφος 747. Το σύστημα, που σχεδιάστηκε για την κατάρριψη αεροσκαφών και πυραύλων, αντιμετώπισε σοβαρά τεχνικά προβλήματα, όπως η παραγωγή επαρκούς ενέργειας για τη δημιουργία ισχυρής ακτίνας και οι παραμορφώσεις της ακτίνας λόγω ατελειών στους φακούς. Το πρόγραμμα ακυρώθηκε τελικά μετά από δαπάνη περίπου 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ωστόσο, οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν καταστήσει τα λέιζερ πιο πρακτικά. Η ανάπτυξη των λέιζερ οπτικών ινών, τα οποία αρχικά σχεδιάστηκαν για τον τομέα των τηλεπικοινωνιών, αποτελεί σημαντική πρόοδο. Αυτά τα λέιζερ εστιάζουν το φως από εκατοντάδες ίνες σε μία μόνο δέσμη, καθιστώντας τα πιο αποτελεσματικά και ευκολότερα στη χρήση από τα προηγούμενα χημικά συστήματα.
Συμπαγή και κινητά συστήματα λέιζερ
Μια άλλη σημαντική πρόοδος είναι η μείωση του μεγέθους των συστημάτων λέιζερ. Μόλις πριν από μια δεκαετία, τα όπλα λέιζερ απαιτούσαν τεράστιες γεννήτριες ισχύος. Σήμερα, εταιρείες όπως η AIM Defence της Αυστραλίας έχουν αναπτύξει λέιζερ αρκετά μικρά ώστε να χωράνε σε γεννήτριες στο μέγεθος ενός γραφείου αρχειοθέτησης. Το μικρό μέγεθος αυτών των συστημάτων τα καθιστά πιο πρακτικά για χρήση σε οχήματα ή άλλες κινητές πλατφόρμες.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις. Παρά τη μείωση του μεγέθους, πολλά λέιζερ εξακολουθούν να απαιτούν μεγάλες πηγές ενέργειας. Για παράδειγμα, το βρετανικό σύστημα DragonFire χρειάζεται μια γεννήτρια που στεγάζεται σε ένα κοντέινερ 20 ποδιών, περιορίζοντας έτσι την κινητικότητά του. Ομοίως, το σύστημα λέιζερ 50 kW του αμερικανικού στρατού, που έχει τοποθετηθεί σε ένα θωρακισμένο όχημα Stryker, καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας. Η παραγωγή αρκετής ηλεκτρικής ενέργειας για μία μόνο βολή ισοδυναμεί με το 6% περίπου της μηνιαίας κατανάλωσης μιας μέσης αμερικανικής κατοικίας.
Περιορισμοί της τεχνολογίας λέιζερ
Παρά τις πρόσφατες προόδους, τα όπλα λέιζερ εξακολουθούν να έχουν περιορισμούς. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι οι καιρικές συνθήκες. Η βροχή, τα σύννεφα, η σκόνη, ο άνεμος και η αναταραχή μπορούν να διασκορπίσουν την ακτίνα λέιζερ, μειώνοντας την αποτελεσματικότητά της. Τον Ιούλιο του 2024, η Νότια Κορέα δοκίμασε ένα σύστημα λέιζερ εναντίον drones, αλλά το λέιζερ δυσκολεύτηκε να παρακολουθήσει και να εξουδετερώσει έναν στόχο όταν τα σύννεφα επηρέασαν τη λειτουργία του.
Επιπλέον, τα συστήματα λέιζερ χάνουν σημαντικό μέρος της ενέργειας που παράγουν λόγω διασποράς θερμότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έως και το 75% της ενέργειας χάνεται, καθιστώντας δύσκολη τη διατήρηση συγκεντρωμένης ακτίνας για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Αυτή η συγκέντρωση θερμότητας προσθέτει επιπλέον όγκο στα συστήματα, καθιστώντας τα λιγότερο κινητά.
Το μέλλον των όπλων λέιζερ
Παρά τα προβλήματα, οι ειδικοί παραμένουν αισιόδοξοι για το μέλλον της τεχνολογίας λέιζερ στις στρατιωτικές εφαρμογές. Ο Paul Gray, διευθυντής επιχειρηματικής ανάπτυξης στην QinetiQ, μια βρετανική εταιρεία που συμμετέχει στην ανάπτυξη του DragonFire, πιστεύει ότι τα λέιζερ θα συνεχίσουν να βελτιώνονται και να γίνονται πιο αποτελεσματικά σε ένα ευρύτερο φάσμα σεναρίων.
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ συνεχίζει να επενδύει μεγάλα ποσά στην τεχνολογία λέιζερ, δαπανώντας περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως για έρευνα και ανάπτυξη. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει ήδη αναπτύξει ένα λέιζερ σε ένα αντιτορπιλικό, ενώ το Βασιλικό Ναυτικό του Ηνωμένου Βασιλείου σχεδιάζει να ενσωματώσει το σύστημα DragonFire έως το 2027, πέντε χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό.
Τα όπλα λέιζερ, τα οποία κάποτε υπήρχαν μόνο στις σελίδες της επιστημονικής φαντασίας, γίνονται πλέον πραγματικότητα στα σύγχρονα πεδία μάχης. Αν και ο ρόλος τους παραμένει περιορισμένος προς το παρόν λόγω προκλήσεων όπως η κατανάλωση ενέργειας και οι καιρικές συνθήκες, η δυνατότητα των λέιζερ να φέρουν επανάσταση στην αμυντική τεχνολογία είναι ξεκάθαρη. Καθώς η απειλή των drones αυξάνεται, αυτά τα προηγμένα συστήματα προσφέρουν μια οικονομική και αποτελεσματική λύση για την εξουδετέρωση μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, σηματοδοτώντας την αυγή μιας νέας εποχής στη στρατιωτική τεχνολογία.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
