ΕΙΔΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ των Ολυμπιακών Αγώνων με μια μέρα καθυστέρηση. Έχοντας διαβάσει σχόλια βιτριολικά, άρχισα να ανησυχώ κάπως: μήπως είμαι λίγο ηλίθια που μου άρεσε η τελετή; Μήπως είμαι πολύ ποπ και λίγο σοβαρή; Και αυτό παίζει.
Ήταν μεγάλης διάρκειας, συμφωνούμε, αλλά πώς αλλιώς, αφού τα πλοιάρια που έφερναν τους αθλητές και ροκάνιζαν τον χρόνο δεν γίνεται να τρέχουν. Ήταν και ο χορηγός πρώτο τραπέζι πίστα, αλλά οι Ολυμπιακοί δεν είναι εδώ και δεκαετίες αγώνες με κότινο και αθωότητα, και εδώ μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων τάισε τους αγώνες. Τα λοιπά ας τα βρουν μεταξύ τους οι οίκοι μόδας.
Σε αυτό το πλαίσιο πώς θα έκανε μια γιορτή κάποιος, που θα αφορούσε τον γηγενή πληθυσμό του αρχικά –ο οποίος έδειχνε ενθουσιασμένος–, θα τον κρατούσε στην πόλη μέσα στο καλοκαίρι που το Παρίσι αδειάζει και θα έστελνε και ένα σήμα για μια χώρα με το πέπλο του φασίστα ακροδεξιού να αιωρείται πάνω από το κεφάλι της; Με τη συμπερίληψη και την ιστορικότητα. Με το να κάνει τους αγώνες κτήμα της πόλης. Ευφυής και επικίνδυνη ιδέα με ρίσκο και μεγάλο κόστος. Εκ των υστέρων και ένας τεχνικός άθλος: με αυτή τη βροχή όλα άνοιξαν, πέταξαν, δούλεψαν με συντονισμό ωρολογιακής ακρίβειας, κανένας δεν γλίστρησε, οπότε εμείς οι τηλεθεατές πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι.
Η περιπετειώδης διαδρομή μιας χώρας διασχίζει την πόλη –ιδανικό σκηνικό–, πιο θεαματικά και από τους κορυφαίους αγώνες του Λονδίνου το 2012. Με το «καλημέρα» ο Ζιντάν, προσπερνώντας μποτιλιαρίσματα και ξινές κυρίες, εγκλωβίζεται στο μετρό και παραδίδει τη φλόγα σε τρία μικρά τυπάκια. Στα χέρια τους θα μεταφερθεί με ασφάλεια, η φλόγα, το μέλλον – μα δεν είναι αυτό συμβολισμός;
Δεν είναι μόνο οι κλειδαριές αγάπης στην Pont des Arts, δεν είναι μόνο η πόλη των ερωτευμένων αλλά και των προσφύγων εδώ και αιώνες, είναι η ωραιότερη πόλη του κόσμου, που εκτός από ιστορία έχει πλούσιο παρόν, παιχνιδιάρικο και σκανδαλιστικό, χωρίς ενοχές, έχει πνοή, σεξουαλικότητα και χαρά της ζωής.
Δεν είναι συμβολικός ο τρόπος με τον οποίο διατρέχουν την ιστορία τους και τη σχολιάζουν, και στο σύγχρονο αφήγημα βάζουν το παλιό και το καινούργιο, το χέβι μέταλ και τη ραπ, την Νταλιντά και την Γκάγκα, το παρκούρ και την όπερα και το μπαλέτο και το καν-καν και τον σύγχρονο χορό και τη μόδα, και όλους πέρα από φύλο και φυλή;
Κάθε σκηνή έχει αφήγηση και συμβολισμό –δεν είναι κουτόφραγκοι–, όταν βάζουν τη ραπ και την ορχήστρα μαζί κάτι σημαίνει, μπορείτε όλοι μαζί, και όταν μπαίνουν στην Εθνική Βιβλιοθήκη και διαβάζουν Μοπασάν και Δουμά και Βερλέν και το Le Diable au corps του Ραντιγκέ μας κλείνουν το μάτι. Οι γκέι και οι polyamorous λένε πως το να έχεις άλλες ερωτικές επιλογές δεν σημαίνει ότι είσαι απελέκητος, αμόρφωτος και γραφικός. Μέγα μήνυμα για την πορεία του ανοιχτού πνεύματος σε αυτήν τη χώρα σήμερα, που επισήμως λέει ότι θα υπερασπιστεί με πάθος τα αρχικά της ιδεώδη.
Το μεγάλο πρόβλημα ήταν η μετάδοση. Δεν ήξεραν οι άνθρωποι λίγη ιστορία και λίγη Γαλλία –ούτε την ακέφαλη Μαρία Αντουανέτα αναγνώρισαν– να εξηγήσουν ότι οι Γάλλοι σαρκάζονται άνετα εδώ και αιώνες, να πουν δυο λόγια για τα πρόσωπα στο Λούβρο που φύγουν από το κάδρο να χαζέψουν το δρόμο, δεν είχαν τόλμη να πουν δυο λόγια για τα queer άτομα, έκαναν τους τυφλούς σε κάτι που οι Γάλλοι έδειχναν με λαμπρότητα. Και αν ο αφηγητής δεν κάνει συνδέσεις, άσ' τα κλάψ' τα. Όλο το κράξιμο έπεσε στους παρουσιαστές της Γιουροβίζιον, εδώ σιγή ασυρμάτου.
Αυτή η τελετή έδειξε ότι δεν λέγονται όλα «γαλλική κομψότητα», όπως την εννοούμε, αυτό είναι εξαγώγιμος επιτυχημένος μύθος και τουριστική φαντασίωση.
Η Γαλλία είναι και κάτι άλλο και αυτή την ταυτότητα επιθυμεί να δείξει: δεν είναι μόνο οι κλειδαριές αγάπης στην Pont des Arts, δεν είναι μόνο η πόλη των ερωτευμένων αλλά και των προσφύγων εδώ και αιώνες, είναι η ωραιότερη πόλη του κόσμου, που εκτός από ιστορία έχει πλούσιο παρόν, παιχνιδιάρικο και σκανδαλιστικό, χωρίς ενοχές, έχει πνοή, σεξουαλικότητα και χαρά της ζωής, και λατρεύει τον Διόνυσο, τις φεμινίστριες και τη Σελίν Ντιόν, τον Ναδάλ και τον Ζιζού και τον Τεπέ και την Αγιά Νακαμουρά.
Είμαστε στο 2024, λέει το Παρίσι, ας βγούμε στην πόλη που έχει θρηνήσει εκατοντάδες νεκρούς σε τρομοκρατικές επιθέσεις να γιορτάσουμε ασφαλείς. Ça ira, όλα θα πάνε καλά, όπως τραγουδούσαν στη γαλλική επανάσταση, θα έχουμε πάντα το Παρίσι στο μυαλό μας, με το χάος του, το λάθος του, τις αντιφάσεις του, που ξέρει να γιορτάζει τη νέα ελευθερία. Και δίνει και ένα άλλο παράδειγμα: οι αγώνες δεν είναι καρτ-ποστάλ.
