Μια συνθετική χημική ουσία που βρίσκεται ευρέως στο περιβάλλον συνδέεται με το μη-ιικό ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, τον πιο κοινό τύπο καρκίνου του ήπατος, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής Keck του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC) και δημοσιεύθηκε στο JHEP Reports.
Η χημική ουσία PFOS, είναι μία από τις ανθρωπογενείς χημικές ουσίες γνωστές και ως PFAS, που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων. Πολλοί επιστήμονες τα αποκαλούν και «παντοτινά χημικά» επειδή διασπώνται πολύ αργά και συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στους ανθρώπινους ιστούς, συμπεριλαμβανομένου του ήπατος.
Προηγούμενες έρευνες σε ζώα έχουν δείξει ότι η έκθεση σε PFAS αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος, αλλά αυτή είναι η πρώτη μελέτη που επιβεβαιώνει τη συσχέτιση με τη χρήση ανθρώπινων δειγμάτων.
«Αυτό βασίζεται στην υπάρχουσα έρευνα, αλλά την πάει ένα βήμα παραπέρα», δήλωσε ο Jesse Goodrich, PhD, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Επιστημών Πληθυσμού και Δημόσιας Υγείας της Ιατρικής Σχολής Keck. «Ο καρκίνος του ήπατος είναι ένα από τα πιο σοβαρά τελικά σημεία της ηπατικής νόσου και αυτή είναι η πρώτη μελέτη σε ανθρώπους που δείχνει ότι τα PFAS σχετίζονται με αυτή τη νόσο».
Υψηλότερη έκθεση, υψηλότερος κίνδυνος
Η ομάδα της Ιατρικής Σχολής Keck μπόρεσε να χρησιμοποιήσει ανθρώπινα δείγματα που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο μιας μεγάλης επιδημιολογικής μελέτης, μιας συνεργασίας μεταξύ της ιατρικής σχολής και του Πανεπιστημίου της Χαβάης, που ονομάζεται Multiethnic Cohort Study. Το πρόγραμμα αυτό παρακολούθησε περισσότερους από 200.000 κατοίκους του Λος Άντζελες και της Χαβάης για την ανάπτυξη καρκίνου και άλλων ασθενειών.
Η ερευνητική ομάδα κατάφερε να βρει 50 συμμετέχοντες που εμφάνισαν καρκίνο του ήπατος, να αξιολογήσει τα δείγματα αίματος που είχαν ληφθεί πριν από τη διάγνωση του καρκίνου και να τα συγκρίνει με 50 άτομα που δεν εμφάνισαν καρκίνο από την ίδια μελέτη.
«Ένας από τους λόγους για τον οποίο υπήρξαν λίγες μελέτες σε ανθρώπους είναι ότι χρειάζεσαι τα σωστά δείγματα», λέει η Veronica Wendy Setiawan, PhD, καθηγήτρια επιστημών πληθυσμιακής και δημόσιας υγείας στην Ιατρική Σχολή Keck. «Όταν εξετάζεις την έκθεση στο περιβάλλον, χρειάζεσαι δείγματα πολύ πριν από τη διάγνωση, επειδή χρειάζεται χρόνος για να αναπτυχθεί ο καρκίνος».
Οι ερευνητές βρήκαν διάφορους τύπους PFAS στα δείγματα αίματος που ελήφθησαν πριν αναπτυχθεί καρκίνος στο συκώτι. Η έρευνα αποκάλυψε ότι η ισχυρότερη συσχέτιση ήταν μεταξύ των PFOS και του καρκίνου του ήπατος και ότι τα άτομα που βρίσκονταν στο ανώτερο 10% της έκθεσης σε PFOS είχαν 4,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του ήπατος σε σχέση με τα άτομα με τα χαμηλότερα επίπεδα PFOS στο αίμα τους.
Η χημική ουσία διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία του ήπατος
Η ερευνητική ομάδα μπόρεσε επίσης να φωτίσει τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους η PFOS μεταβάλλει τη φυσιολογική λειτουργία του ήπατος. Η αξιολόγησή τους στα δείγματα διαπίστωσε ενδείξεις ότι η PFOS φαίνεται να μεταβάλλει τη φυσιολογική διαδικασία του μεταβολισμού της γλυκόζης, του μεταβολισμού των χολικών οξέων και του μεταβολισμού ενός τύπου αμινοξέος στο ήπαρ.
Η διαταραχή των φυσιολογικών μεταβολικών διεργασιών στο ήπαρ μπορεί να προκαλέσει τη συσσώρευση περισσότερου λίπους στο ήπαρ, μια κατάσταση γνωστή ως μη αλκοολική λιπώδης ηπατική νόσος ή NAFLD. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια δραματική και ανεξήγητη αύξηση της NAFLD σε όλο τον κόσμο, γεγονός που είναι ανησυχητικό, διότι τα άτομα με NAFLD έχουν πολύ υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του ήπατος. Η NAFLD αναμένεται να επηρεάσει το 30% του συνόλου των ενηλίκων στις ΗΠΑ έως το 2030.
Εμβάθυνση των γνώσεων σχετικά με τις επιπτώσεις της έκθεσης σε PFAS στην υγεία
Τα PFAS, τα οποία χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα καταναλωτικών και βιομηχανικών προϊόντων, ανιχνεύθηκαν για πρώτη φορά στο αίμα ατόμων που εκτέθηκαν σε αυτά τα χημικά σε χώρους εργασίας τη δεκαετία του 1970. Τη δεκαετία του 1990, βρίσκονταν πια στο αίμα του γενικού πληθυσμού, γεγονός που οδήγησε σε αυξανόμενη ευαισθητοποίηση σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία.
Ορισμένοι κατασκευαστές έχουν καταργήσει σταδιακά τη χρήση των PFOA και PFOS, αλλά επειδή είναι ανθεκτικά, τα PFAS βρίσκονται στο πόσιμο νερό, σε πολλά προϊόντα διατροφής και στο αίμα άνω του 98% των ενηλίκων στις ΗΠΑ.
Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής Keck, με επικεφαλής την Leda Chatzi, MD, PhD, καθηγήτρια Επιστημών Πληθυσμού και Δημόσιας Υγείας, έχουν διεξάγει μεγάλο μέρος της έρευνας για τις σχέσεις μεταξύ της έκθεσης σε PFAS και της ηπατικής βλάβης, της ηπατικής νόσου και τώρα του καρκίνου του ήπατος. Ελπίζουν να επικυρώσουν περαιτέρω τα ευρήματά τους σχετικά με τη σύνδεση με τον καρκίνο του ήπατος σε μια μεγαλύτερη μελέτη μέσα στη χρονιά.
«Πιστεύουμε ότι η εργασία μας παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που έχουν αυτές οι χημικές ουσίες στην ανθρώπινη υγεία, ιδίως όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να βλάψουν τη φυσιολογική λειτουργία του ήπατος», δήλωσε η Chatzi. «Η μελέτη αυτή καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην κατανόηση των πραγματικών συνεπειών της έκθεσης σε αυτές τις χημικές ουσίες».
