ΑΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΩ ένα queer είδωλο, διαλέγω τον Άλαν Τούρινγκ. Η εύκολη ροζ συμπάθεια που επιδιώκουν όσοι/όσες/όσα βάζουν τον Ιούνιο την πολύχρωμη σημαία πάνω στα πάντα δεν πρέπει να επισκιάζει τη βία στη ζωή των queer ατόμων. Οι γυναίκες στη χώρα μας μπορούν εύκολα να το αντιληφθούν αυτό, αφού υφίστανται την ίδια δολοφονική βία.
Ο Τούρινγκ ήταν θύμα ενός άδικου νόμου που καταδίωκε τις σεξουαλικές πράξεις (θα λέγαμε: τα «προκαταρκτικά») μεταξύ ανδρών στη Βρετανία. Παρόμοιες διατάξεις είχαν όλες σχεδόν οι έννομες τάξεις μέχρι πρόσφατα. Και η Γερμανία και η Ελλάδα, για παράδειγμα, είχαν προβλέψει στον ποινικό τους κώδικα για την «παρά φύση ασέλγεια» μεταξύ ανδρών.
Ένα επιχείρημα που προβαλλόταν συχνά όταν απαιτούσε κανείς την κατάργηση τέτοιων διατάξεων ήταν ότι αυτοί οι νόμοι δεν εφαρμόζονταν συχνά, αλλά είχαν περιπέσει σε αχρησία. Αστείο επιχείρημα, γιατί η συχνότητα δεν αίρει την αδικία. Και μόνο η ύπαρξη διατάξεων τέτοιου τύπου, όπου υπήρχαν ή υπάρχουν ακόμα, είναι πλήγμα για το δίκαιο.
Στη χώρα μας μόλις φέτος απαγορεύτηκαν οι θεραπείες μεταστροφής και επετράπη η αιμοδοσία από γκέι αγόρια. Η άδικη και άτοπη σύνδεση νόσου-σεξουαλικότητας δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως.
Ο Τούρινγκ (1912-1954) ήταν διαπρεπής μαθηματικός και πρωτοπόρος της επιστήμης των υπολογιστών. Η εργασία του καθόρισε την εξέλιξη αυτού που τώρα λέμε «υπολογιστή» και «αλγόριθμο», ενώ οι υπηρεσίες του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στο πεδίο της αποκωδικοποίησης των μηνυμάτων του εχθρού έγιναν ταινίες, βιβλία και graphic novels. Με δημοσίευσή του το 1935 έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης θεωρίας των υπολογιστών. Του άρεσε να τρέχει, ήταν δρομέας. Θεωρείται μπαμπάς (να μια ωραία πατριαρχική έκφραση) της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο σπουδαίος ιστορικός Χόμπσμπαουμ στο ογκώδες έργο του Η εποχή των άκρων (ιστορία της περιόδου 1914-1991) αφιερώνει κάποιες σελίδες στον Τούρινγκ. Ήταν μάλλον περίεργος τύπος. Ο Χόμπσμπαουμ μιλάει για έναν χλωμό νεαρό που δεν τραβούσε ιδιαίτερα το βλέμμα, παρόλο που μετά έγινε «κάποιου είδους είδωλο για τους ομοφυλόφιλους».
Ο Χόμπσμπαουμ δεν περιορίζεται στην ειρωνεία για την ασήμαντη εμφάνιση του Τούρινγκ αλλά παραδέχεται ότι κανείς στο Κέμπριτζ εκείνη την περίοδο δεν είχε πάρει χαμπάρι τις κοσμογονικές αλλαγές που συντελούνταν μέσα στους μικρούς κοιτώνες των μαθηματικών. Ο ιστορικός παραδέχεται ότι στις μπιραρίες οι ιδιοφυΐες της μαθηματικής λογικής δεν του ανοίγονταν. Όχι πως αδιαφορούσε (μόνο για έλλειψη περιέργειας δεν μπορεί να τον κατηγορήσει κανείς!), αλλά μάλλον οι μεθυσμένοι μαθηματικοί πίστευαν ότι δεν θα καταλάβαινε καν ποιο ήταν το πρόβλημα που τους βασάνιζε.
Τα δυσνόητα αποτελέσματα των ερευνών του Τούρινγκ βρήκαν πάντως από νωρίς εφαρμογή στις νέες τεχνολογίες. Ασχολήθηκε φιλοσοφικά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο και τη λειτουργία του. Πολλά απ’ αυτά που συζητάμε τώρα για την επικράτηση της τεχνητής νοημοσύνης ή τη σύνδεση ανθρώπινης και τεχνητής νοημοσύνης ανάγονται στον δρομέα-μαθηματικό.
Ο Τούρινγκ καταδικάστηκε σε δωδεκάμηνη «θεραπεία» για τις ομοφυλοφιλικές του τάσεις, πράγμα που σήμανε και το τέλος της καριέρας του στην εθνική ασφάλεια, αφού οι ομοφυλόφιλοι τότε θεωρούνταν από τη φύση τους εχθροί του κράτους. Η ιδέα πίσω από την ποινικοποίηση της συμπεριφοράς ήταν ότι το θηλυπρεπές φέρσιμο είναι αρρώστια που θεραπεύεται. Ακόμα και σ’ αυτήν τη βάση η υποχρεωτική θεραπεία με ορμόνες ακούγεται βάναυση πρακτική. Η χημική θεραπεία αναστάτωσε τις ορμόνες του μαθηματικού, ο οποίος τελικά αυτοκτόνησε το 1954. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι δηλητηριάστηκε κατά λάθος πάνω στην έρευνα.
Οι άδικες νομοθεσίες καταστρέφουν τη ζωή των ανθρώπων. Αν σκεφτεί κανείς τι θα μπορούσε να είχε προσφέρει στην ανθρωπότητα ο Τούρινγκ αν ζούσε άλλα τριάντα χρόνια, η απώλειά του είναι ακόμα πιο τραγική. Θα συνέχιζε να αποκωδικοποιεί τα μυστικά των μηχανών και των ζωντανών οργανισμών (πεδίο έρευνάς του τα τελευταία χρόνια της ζωής του); Πού θα είχε φτάσει η τεχνητή νοημοσύνη, αν είχε αφεθεί να ζήσει ως «άσημος» ερευνητής σε κάποιο ήσυχο κολέγιο της επαρχιακής Αγγλίας;
Στη χώρα μας μόλις φέτος απαγορεύτηκαν οι θεραπείες μεταστροφής και επετράπη η αιμοδοσία από γκέι αγόρια. Η άδικη και άτοπη σύνδεση νόσου-σεξουαλικότητας δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως. Με την εμφάνιση της ευλογιάς των πιθήκων κάποιοι άνθρωποι συνέδεσαν πάλι αρρώστια και σεξουαλικότητα εκφράζοντας το δικό τους νοσηρό μυαλό μάλλον παρά ανησυχίες για τη δημόσια υγεία. Όμως ο κόσμος αλλάζει. Τώρα είναι η εποχή των Τούρινγκ.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
