Όταν το 1985 πέθανε η ψυχαναλύτρια Muriel Gardiner Buttinger, στη νεκρολογία της οι «ΝΥΤ» έγραψαν στην πρώτη σειρά για τη δράση της όταν ήταν φοιτήτρια ακόμα στη Βιέννη. Η Γκάρντινερ φυγάδευε Εβραίους και αντιφασίστες δίνοντάς τους πλαστά διαβατήρια και χρήματα προκειμένου να δραπετεύσουν από τη φασιστικά ελεγχόμενη Αυστρία.
Γεννημένη στο Σικάγο το 1900, με τεράστιο πλούτο και από τις δυο οικογένειες των γονιών της, όταν αποφοίτησε από το Wellesley College σπούδασε λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και στη συνέχεια αποφάσισε να ταξιδέψει στη Βιέννη για να δει αν ο Φρόιντ θα τη δεχόταν ως ασθενή. Ο Φρόιντ δεν μπορούσε, αλλά, εκείνη, γοητευμένη από την ψυχανάλυση, γράφτηκε στην ιατρική σχολή. Ήταν φοιτήτρια το 1932, όταν είδε τους Ναζί να εισβάλλουν στη σχολή και να πετούν Εβραίους φοιτητές από τα παράθυρα.
Εντάχθηκε στην αντιφασιστική αντίσταση και, χρησιμοποιώντας το κωδικό όνομα Mary, προσέφερε το σπίτι της ως καταφύγιο για τους αντιφρονούντες. Για όσους έπρεπε να διαφύγουν, έφερνε λαθραία στην Αυστρία πλαστά διαβατήρια, συνήθως κολλημένα στο εσωτερικό του κορσέ της, και τους παρείχε τα απαραίτητα χρηματικά ποσά για το ταξίδι.
Το 1983, όταν η δρ Γκάρντινερ έγραψε τα απομνημονεύματά της με τίτλο «Κωδικό όνομα Μαίρη», ο εκδότης της είπε ότι τα κατορθώματά της στην αντιφασιστική αντίσταση ήταν η βάση για το πορτρέτο της Τζούλια από τη Λίλιαν Χέλμαν στα απομνημονεύματά της «Pentimento», που είχαν γίνει ταινία. Η Χέλμαν αρνήθηκε τη σύνδεση αλλά η Γκάρντινερ επισήμανε ότι οι ομοιότητες στις αφηγήσεις τους ήταν αξιοσημείωτες και σημείωσε ότι, ενώ εκείνη και η Χέλμαν δεν είχαν συναντηθεί ποτέ, είχαν τον ίδιο δικηγόρο για πολλά χρόνια.
Εντάχθηκε στην αντιφασιστική αντίσταση και, χρησιμοποιώντας το κωδικό όνομα Mary, προσέφερε το διαμέρισμά της ως καταφύγιο για τους αντιφρονούντες. Για όσους έπρεπε να διαφύγουν, έφερνε λαθραία στην Αυστρία πλαστά διαβατήρια, συνήθως κολλημένα στο εσωτερικό του κορσέ της, και τους παρείχε τα απαραίτητα χρηματικά ποσά για το ταξίδι.
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η δρ Γκάρντινερ, μια λεπτή, κομψή γυναίκα με αιχμηρό πνεύμα, έκανε διακεκριμένη καριέρα ως ψυχαναλύτρια, με ειδίκευση στη θεραπεία διαταραγμένων παιδιών. Το 1976 συγκέντρωσε τα ιστορικά περιπτώσεων 10 νεαρών δολοφόνων σε μια μελέτη για την εφηβική βία με τίτλο «Οι θανάσιμοι αθώοι».
Τα τελευταία χρόνια της ζωής της τα αφιέρωσε στη δημιουργία του Μουσείου του Σίγκμουντ Φρόιντ στο σπίτι στο οποίο είχαν ζήσει ο Φρόιντ και η κόρη του Άννα στο Χάμπστεντ της Αγγλίας. Η δρ Γκάρντινερ ήταν παντρεμένη με τον Joseph Buttinger, ο οποίος ήταν ηγέτης των Αυστριακών Επαναστατικών Σοσιαλιστών.
Η εικόνα και τα επιτεύγματά της υπάρχουν σε δυο εκθέσεις, στην έκθεση της Άλις Νιλ στη βελγική γκαλερί Xavier Hufkens. Μετά τη θριαμβευτική έκθεση της Νιλ «People Come First», στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, άρχισαν να παρουσιάζονται οι ιστορίες πίσω από τα πρόσωπα που είχε απαθανατίσει στους πίνακές της.
Η Άλις Νιλ ζωγράφιζε συνήθως τα εκφραστικά πορτρέτα των φίλων και γειτόνων της στο διαμέρισμά της στο Μανχάταν. Για την Γκάρντινερ έκανε μια εξαίρεση. Το 1966 πήγε στην άλλη μεριά της πόλης στο σπίτι της ψυχαναλύτριας στο Upper East Side. Στη συνέχεια πήρε τον καμβά στο σπίτι της, όπου παρέμεινε στην κατοχή της χωρίς να εκτεθεί ποτέ. Τη ζωγράφισε να κάθεται σε μια πολυθρόνα με το καρό κοστούμι της και φόντο έναν λαμπερό κίτρινο τοίχο.
Το πορτρέτο κάνει το ντεμπούτο του στην έκθεση στο Βέλγιο με τίτλο «Seeing who we are», η οποία αποτελείτε από δέκα έργα που δεν έχουν εκτεθεί ποτέ δημοσίως.
Η Γκάρντινερ ήταν ευεργέτης της Άλις Νιλ και πολλοί από τους πίνακες που δημιούργησε έγιναν επειδή η Γκάρντινερ πίστεψε και στήριξε τη συνομήλική της ζωγράφο, δίνοντας της μια ετήσια υποτροφία 6.000 δολαρίων, χρήματα που συνέχισε να δίνει μέχρι τον θάνατο της Νιλ. Η ζωγράφος ήταν ανάμεσα σε πολλούς καλλιτέχνες που στήριξε η Γκάρντινερ, χρησιμοποιώντας συχνά τα κεφάλαια που κληρονόμησε από την εύπορη οικογένειά της στο Σικάγο.
Η δεύτερη έκθεση που προβάλει το έργο της Γκάρντινερ γίνεται στο Λονδίνο, στο Μουσείο Φρόιντ. Έχει τίτλο «Κωδικό όνομα Mary» και παρουσιάζει ανέκδοτα έγγραφα, φωτογραφίες και πίνακες ζωγραφικής, δάνεια από την οικογένεια της Γκάρντινερ που αφηγούνται τις προσπάθειές της κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 να φυγαδεύσει Εβραίους και αντιφασίστες από τη ναζιστική Αυστρία, σώζοντας εκατοντάδες ζωές. Το ίδρυμα της Γκάρντινερ στηρίζει το Μουσείο Φρόιντ από την ίδρυσή του το 1986 μέχρι το 2020.
Η έκθεση περιλαμβάνει πίνακες που αγόρασε η Γκάρντινερ από τον Sergei Pankejeff, γνωστότερο ως τον διάσημο ασθενή του Φρόιντ, τον «Λυκάνθρωπο», για να τον στηρίξει όταν ήταν φτωχός, και έργα που αγόραζε στη διάρκεια της ζωής της.
Παρά το γεγονός ότι ήταν πλούσια, η Γκάρντινερ έκανε διακριτική ζωή, αγόραζε ρούχα μαζικής κατανάλωσης και οι πίνακες στο σπίτι της ήταν αναπαραγωγές. Σε όλη της τη ζωή περιφρόνησε τα υλικά αγαθά, τις συλλογές έργων τέχνης και αφοσιώθηκε στην επιστήμη της.
