Άνδρος
Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο, του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, κάνει ένα αφιέρωμα σε μια από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής γλυπτικής του 20ού αιώνα, τη Ζερμέν Ρισιέ (1902-1959), με την έκθεση «Germaine Richier (1902-1959) - Συνομιλίες», αναδεικνύοντας το σύνολο της καλλιτεχνικής της πορείας. Παρά τον πρόωρο θάνατό της σε ηλικία 57 ετών, η Ρισιέ άφησε ένα αξιοθαύμαστο έργο αφιερωμένο εξ ολοκλήρου στη διερεύνηση των ζώντων μορφών. Υπήρξε η μοναδική γλύπτρια που συμμετείχε στην ιστορική έκθεση «The New Decade» του 1955 που διοργάνωσε το MoMA στη Νέα Υόρκη και έναν χρόνο αργότερα το Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο Παρίσι τής έκανε αναδρομική έκθεση. Στην Άνδρο εκτίθεται και το ατελιέ της Ρισιέ, ενώ γίνεται αναφορά και στην ενασχόλησή της με τη χαρακτική. Η επιμέλεια είναι της Μαρίας Κουτσομάλλη-Moreau και της Λοράνς Ντιριέ. (Έως 27/7)
Ύδρα
Το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ παρουσιάζει στα πρώην Σφαγεία της Ύδρας την έκθεση «Until that day» του Τζαμαϊκανού Nάρι Γουόρντ, που ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη. Ο καλλιτέχνης, θέλοντας να σχολιάσει το φαινόμενο της μετανάστευσης ως βασικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου κόσμου, εμπνεύστηκε από απόσπασμα ομιλίας του Χαϊλέ Σελασιέ Α΄ στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1963, ο οποίος, αναφερόμενος στις μεγάλες ανισότητες και στη φυλετική αδικία, κατέληγε: «Μέχρι τότε, το όραμα της διαρκούς ειρήνης, της παγκόσμιας υπηκοότητας και η κυριαρχία της διεθνούς ηθικής θα παραμείνουν μια φευγαλέα ψευδαίσθηση…». Απαντώντας στην εμβληματική ομιλία του Αυτοκράτορα της Αιθιοπίας, ο καλλιτέχνης προσκάλεσε τον οργανοπαίχτη Άγγελο Αγγέλου και Αφροέλληνες μουσικούς να πλαισιώσουν με μια περφόρμανς την παρουσίαση ενός γλυπτού - ανθρώπινο ομοίωμα όπου τρεις σφαίρες, παραγεμισμένες με βαλίτσες, είναι ζωσμένες με μάνικες. Η μουσική θα ακούγεται ηχογραφημένη καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης. (Έως 31/10)
Ο εικαστικός Δημήτρης Αντωνίτσης διοργανώνει την ομαδική έκθεση «Hydor/Onar (Water of Dreams)» στο Hydra School Projects. Πρόκειται για το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας που διερεύνα το έργο καλλιτεχνών των οποίων η πρακτική επικεντρώνεται σε έννοιες όπως το νερό, η μεταμόρφωση, η μνήμη και οι ονειρικές καταστάσεις. Με φόντο το στιλπνό τοπίο της Ύδρας, η έκθεση εξερευνά τους τρόπους με τους οποίους η καλλιτεχνική δημιουργία αναδύεται μέσω της διαίσθησης και του ενστίκτου παρά της βεβαιότητας. Στον πυρήνα αυτής της εν εξελίξει τριλογίας βρίσκεται ο καλλιτεχνικός διάλογος μεταξύ δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων, των οποίων η ζωή και το έργο επηρεάστηκαν βαθιά από την Ύδρα, του Μπράις Μάρντεν και του Γιάννη Κουνέλλη. (Έως 6/9)
Η Ελένη Βαροπούλου επιμελείται την έκθεση της γλύπτριας Βένιας Δημητρακοπούλου με τίτλο «Του αιθέρα και της θάλασσας», σε συνδιοργάνωση του Ιστορικού Αρχείου-Μουσείου Ύδρας και της γκαλερί Kourd. Περιλαμβάνει έργα σε μάρμαρο και σε λεπτό χειροποίητο χαρτί, ενώ το «Anadyomene», ένα έργο μεγάλης κλίμακας σε μέταλλο, υποδέχεται τον επισκέπτη στην είσοδο του μουσείου, προλογίζοντας τη διαδρομή που ακολουθεί. (31/7-28/8)
Εύβοια
Ένα σημαντικό μέρος της συλλογής του επιμελητή και ιστορικού τέχνης Χριστόφορου Μαρίνου παρουσιάζει για πρώτη φορά δημόσια η έκθεση «Ο μαρμάρινος κατάλογος. Επιμελητική αυτομυθοπλασία» στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου, στον Πύργο Κύμης στην Εύβοια. Έργα 81 καλλιτεχνών συμπληρώνουν μια αφήγηση γύρω από την επιμελητική πράξη και ταυτότητα, το χρονικό ενός βλέμματος και το αποτύπωμα μιας διαδρομής που ξεκίνησε το 2001 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η συλλογή αρθρώνεται ως ένα ιδιότυπο αρχείο σχέσεων και συσχετισμών –πολύτιμα σημεία επαφής με καλλιτέχνες που υπήρξαν συνομιλητές και συνοδοιπόροι του Μαρίνου–, ενώ απομακρύνεται από τη γραμμική αφήγηση της ιστορίας της τέχνης και από τα αυστηρά χρονολογικά κριτήρια. Συνυπάρχουν έργα διαφορετικών γενεών, μέσων και αισθητικών κατευθύνσεων, συνδέοντας χρόνους, εικόνες και αναφορές. (25/7-30/8)
Λέσβος
Η ομαδική έκθεση «Spectral», η οποία συγκεντρώνει νέα και ιστορικά έργα δημιουργών από διαφορετικά πεδία, φέρνοντας τα εικαστικά σε διάλογο με τη φωτογραφία, τον χορό και τη μόδα, διερευνά πώς η παρουσία και η απουσία μπορούν να συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο. Πρόκειται για μια προσπάθεια να κατανοήσουμε αυτές τις έννοιες που μοιάζει με απόπειρα να δώσουμε σχήμα σε όσα δεν μπορούμε εύκολα να δούμε ή να ονομάσουμε: το άλλο, το αόρατο, το ανείπωτο. Κι ενώ η μνήμη δεν ανακαλεί μια σταθερή εικόνα, αλλά συχνά εισάγει μια ρωγμή σε ό,τι θεωρούμε οικείο, η έκθεση προσεγγίζει αυτό το ρευστό πεδίο όχι μόνο ως ατμόσφαιρα αλλά και ως χειρονομία.
Παράλληλα, η K-Gold Temporary Gallery, η οποία ιδρύθηκε με σκοπό να φέρει τη σύγχρονη τέχνη κοντά στο ευρύ κοινό μέσα από καινοτόμες πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δράσεις, παρουσιάζει την ετήσια έκθεση «Re-Collection» με έργα από τη συλλογή της και υλικό που προέκυψε μέσα από δράσεις στη Λέσβο. Η επιλογή αναδεικνύει καλλιτεχνικές συνεργασίες που διαμορφώθηκαν από την ίδρυση του οργανισμού, το 2014, έως σήμερα, προτείνοντας νέες συναντήσεις και αναγνώσεις. (25/7-6/9)
Σάμος
Η ομαδική έκθεση «Fragments and Futures» στο Art Space Pythagorion, τον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος Schwarz στη Σάμο, συγκεντρώνει σύγχρονους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίοι διερευνούν τα εικαστικά ιδιώματα, τα υλικά και πολιτισμικά ίχνη και τα μυθολογικά αφηγήματα της κλασικής αρχαιολογίας. Μέσα από τη ζωγραφική, τη γλυπτική, τις εγκαταστάσεις, την κινούμενη εικόνα και τα ψηφιακά μέσα, αναστοχάζονται τους τρόπους με τους οποίους οι αρχαίες μορφές και τα αρχαιολογικά ευρήματα εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη σύγχρονη πολιτισμική φαντασία. Αφετηρία αποτελεί η αρχαιολογική κληρονομιά της Σάμου, μιας ισχυρής πόλης-κράτους της αρχαιότητας, από την οποία αναδύονται ευρύτερα ερωτήματα για την πολιτική διάσταση της αρχαιολογίας, τη σχέση υλικών καταλοίπων και ιστορικής αλήθειας, καθώς και τον ρόλο της στη συγκρότηση εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας. Η επιμέλεια είναι της Κατερίνας Γρέγου και της Ιόλης Τζανετάκη. (3/7-2/10)
Κρήτη – Ρέθυμνο
Την αναδρομική έκθεση του γεννημένου στο Ρέθυμνο Νίκου Αλεξίου (1960-2011) με τίτλο «Τα εύθραυστα ίχνη των συμβόλων» θα έχουν την ευκαιρία να δουν όσοι βρεθούν αυτό το καλοκαίρι στο Ρέθυμνο, συγκεκριμένα στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης. Πρόκειται για μια έκθεση που επιδιώκει να αναδείξει αποσπάσματα από το σύνολο της πορείας του σημαντικού καλλιτέχνη, η δουλειά του οποίου έχει τη βάση της στις μνήμες –από την παιδική του κουβέρτα έως το Άγιο Όρος, στο οποίο έζησε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα– που συνυφαίνονται με εκατοντάδες «ρόλους», ενώ η εμμονή στη λεπτομέρεια ορίζει το παιχνίδι μιας αθωότητας με τραγικές εκφάνσεις. Καλάμια και σπάγκοι ή χαρτιά που ισορροπούν αλλά κινδυνεύουν να καταστραφούν με την παραμικρή αδέξια κίνηση. Η επιμέλεια είναι της Μαρίας Μαραγκού. (Έως 6/11)
Κρήτη – Χανιά
Περισσότερα από 150 ζωγραφικά έργα, εγκαταστάσεις, animation, κόμικς, γλυπτά, σημειώσεις και προσχέδια του Αλέξανδρου Ψυχούλη βλέπουμε στη νέα του έκθεση, «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις», που φιλοξενείται στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Χωρίς να ακολουθεί τη γραμμική αφήγηση μιας κλασικής αναδρομικής έκθεσης, φωτίζει την ανανεωτική ματιά που εισήγαγε ο εικαστικός στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, επηρεασμένη από τα media, την ιδιωτική τηλεόραση, τις νέες τεχνολογίες, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, την ποπ κουλτούρα, τη μουσική, τα κόμικς, τη γραφιστική, τη μόδα, το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική. Παράλληλα, αναδεικνύει τα «κλειδιά» της δουλειάς του Ψυχούλη, τη γλώσσα που διατρέχει και καθορίζει το σύνολο του έργου του και το χειροποίητο που συνυπάρχει με την τεχνολογική διαμεσολάβηση. Η επιμέλεια είναι του Χριστόφορου Μαρίνου. (Έως 4/10)
Η έκθεση φωτογραφίας της ψυχαναλύτριας Μαρίας Λουτζακλή «Τι βλέπουν τα αγάλματα – Η αθέατη ζωή του Μουσείου Ακρόπολης και των ενοίκων του» στο Μεγάλο Αρσενάλι, στο Ενετικό Λιμάνι Χανίων, προέκυψε μετά από πολύωρη παραμονή στο μουσείο, σε διαφορετικές εποχές και ώρες της ημέρας. Η έκθεση συγκροτεί ένα φωτογραφικό σώμα εικόνων που αναζητά την αθέατη ζωή των εκθεμάτων. Ο φακός της Λουτζακλή στρέφεται προς τις σκιές, τις αντανακλάσεις, τους αντικατοπτρισμούς και τις διαθλάσεις, αποκαλύπτοντας έναν οπτικά παράδοξο κόσμο, όπου το μέσα συνομιλεί με το έξω, το υλικό με το άυλο, το διαχρονικό με το σύγχρονο. Η επιμέλεια είναι του Χριστόφορου Μαρίνου. (15-28/7)
Πάρος
Γεννημένος το 1934, ο Ρόμπερτ Μακέιμπ ξεκίνησε να φωτογραφίζει από την ηλικία των πέντε ετών. Πραγματοποίησε το πρώτο του ταξίδι στην Ελλάδα ως φοιτητής το 1954. Μαγεμένος με το ανεπιτήδευτο τοπίο και την αγνότητα των ανθρώπων, αποτύπωσε με τη μηχανή του μια Ελλάδα που δεν υπάρχει πια, τόσο την ενδοχώρα όσο και τα νησιά, ανάμεσα σε άλλα τη Μύκονο και τη Σαντορίνη, πολύ προτού μεταμορφωθούν σε κοσμοπολίτικους προορισμούς. Το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό Πάρκο Πάρου, σε συνεργασία με τον χώρο τέχνης Porto Aoussa στη Νάουσα Πάρου, παρουσιάζει την έκθεση «Αναμνήσεις από το Αιγαίο», με 82 φωτογραφίες επιλεγμένες από τον ίδιο τον φωτογράφο, σε επιμέλεια του Κώστα Βιδάκη. (Έως 30/9)
Τήνος
Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς διοργανώνει στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, στον Πύργο της Τήνου, την ατομική έκθεση του γλύπτη Αργύρη Ραλλιά «Λιτανεία» παρουσιάζοντας μια γλυπτική που αντλεί από την αγροτική και νησιωτική ζωή, από προσωπικές μνήμες, οικογενειακές ιστορίες, τοπικές δοξασίες και πρακτικές χειρωνακτικής εργασίας. Οι μορφές της είναι συχνά τραχιές αλλά και τρυφερές, βιωματικές αλλά και ειρωνικές, ευάλωτες και παράδοξα ανθεκτικές. Η ύλη γίνεται φορέας μνήμης και βιωμένης εμπειρίας, ενώ παράλληλα η έκθεση αναφέρεται στο κυκλαδικό τοπίο, το οποίο μεταβάλλεται με ταχύτητα που αλλοιώνει το μέτρο και την κλίμακά του. Η επιμέλεια είναι του Χριστόφορου Μαρίνου. (22/7-30/11)
«Από το χάος στον κόσμο» είναι ο τίτλος της έκθεσης που παρουσιάζει το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού με έργα της Άννας-Μαρίας Τσακάλη και του Εδουάρδου Σακαγιάν. Πρόκειται για έναν δημιουργικό διάλογο μεταξύ δύο σημαντικών ζωγράφων της σύγχρονης ελληνικής εικαστικής σκηνής, οι οποίοι μέσα από τις διαφορετικές ζωγραφικές τους γλώσσες συνομιλούν με τα υπαρξιακά, κοινωνικά και οικολογικά ερωτήματα της εποχής μας. (Έως 23/8)
Νάξος
Η ομάδα ΑΦΗ απαρτίζεται από επτά διακεκριμένους στην τέχνη τους καλλιτέχνες, οι οποίοι χρησιμοποιώντας διαφορετικά υλικά (χρώματα, πινέλα, ξύλο, σίδερο, πηλό, χειροποίητο χαρτί, νήμα, ύφασμα) και ασκώντας την αργή (slow making) χειρωνακτική εργασία μεταφέρουν ιδέες και παλιές τεχνικές σ’ ένα σύγχρονο εικαστικό πλαίσιο. Η νέα τους έκθεση στον ιστορικό χώρο του Πύργου Μπαζαίου στη Νάξο υπερβαίνει τη μονοσήμαντη αισθητηριακή παράθεση έργων τέχνης, ανοίγοντας έναν πραγματικό, ουσιαστικό διάλογο με τη χειροτεχνική, πλαστική αρχιτεκτονική του μνημείου και προτείνοντας μια διαφορετική και συνάμα συμβατή, πολυαισθητηριακή και πολυδιάστατη κατοίκησή του. Η επιμέλεια είναι του Μάριου Βαζαίου. (Έως 27/9)
Αμοργός
Η «Μνημοσύνη» είναι ένα concept που αναπτύσσεται σε ολόκληρη την Αμοργό, σε τρεις διαφορετικές τοποθεσίες, από τον Βορρά ως τον Νότο, με τρεις αλληλένδετες εκθέσεις που προσκαλούν τους επισκέπτες να διασχίσουν το νησί ακολουθώντας ένα ταξίδι μέσα από τη μνήμη, το τοπίο και τα στοιχεία της φύσης. Κάθε έκθεση εξερευνά μια διαφορετική πτυχή και μπορεί να βιωθεί ανεξάρτητα, ενώ όλες μαζί συνθέτουν μια ευρύτερη αφήγηση που συνδέει το νερό, τον τόπο, τον χρόνο και την ανθρώπινη εμπειρία. Το ταξίδι ξεκινά από την Αιγιάλη με την έκθεση «Ανάμνηση», συνεχίζεται στη Χώρα με τους «Ψιθύρους Νερού», μια συνάντηση ζωγραφικής και κεραμικής που διερευνά το νερό ως δύναμη μεταμόρφωσης, και ολοκληρώνεται στην Κολοφάνα με τη «Μνήμη», που φέρνει κοντά καλλιτέχνες από διαφορετικά πεδία. (Ιούλιος-Αύγουστος)
Ρόδος
Στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης της Ρόδου, συγκεκριμένα στη Νέα Πτέρυγα του Νεστορίδειου Μελάθρου, στεγάζεται η έκθεση «Ταξίδια Φωτός» της Νεφέλης Μασία, η οποία δραστηριοποιείται στη Νέα Υόρκη και το έργο της εκτείνεται στη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη χαρακτική και τις εγκαταστάσεις. Μέσα από εγκαταστάσεις που συνδυάζουν ακρυλικά στοιχεία, φιλμ mylar, μαρμαρόσκονη και φωτιστικές παρεμβάσεις LED, η καλλιτέχνιδα αντιμετωπίζει το φως ως δύναμη που διαμορφώνει ό,τι αντιλαμβανόμαστε γύρω μας. Η επιμέλεια είναι του Κώστα Πράπογλου, καλλιτεχνικού διευθυντή του μουσείου. (Έως τις 29/8)
Πόρος
Αν βρεθείτε στον Πόρο, μη χάσετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε τη Citronne Gallery που παρουσιάζει την ατομική έκθεση της Αφροδίτης Λίτη, «Το παιχνίδι της ανάδυσης», και την ατομική έκθεση του Νίκου Ποδιά, «Ίχνη», που διοργανώνεται σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων. Η Αφροδίτη Λίτη συγκροτεί έναν γλυπτικό κόσμο όπου η θάλασσα, η μνήμη και ο μύθος συνυπάρχουν ως ενιαία χωρική εμπειρία, με αποτέλεσμα να αναδεικνύεται μία σύγχρονη και εννοιολογική πρακτική. Ο χώρος της γκαλερί μετατρέπεται σε ένα εσωτερικό θαλάσσιο πέρασμα όπου κολυμβήτριες, δελφίνια, όστρακα και μια βάρκα απαρτίζουν ένα πεδίο υπαινιγμών. Ο Νίκος Ποδιάς αντιπαραβάλλει ταπεινά υλικά στα αρχαία εκθέματα, μετατρέποντάς τα σε πολύτιμα, σχεδόν λατρευτικά αντικείμενα. Το εύθραυστο υλικό, το χαρτί, τα φακελάκια τσαγιού, τα χρυσόχαρτα, συναντούν τη στιβαρότητα του μαρμάρου, τη σκληρότητα του μετάλλου και τη γήινη πυκνότητα του πηλού. Η επιμέλεια είναι της Τατιάνας Σπινάρη-Πολλάλη και της Μαρίας Γιαννοπούλου. (Έως τις 13 & 30/9)
Κέρκυρα
Το Νησί των Φαιάκων φιλοξενεί σαράντα έξι έργα του Φασιανού από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, το Μουσείο Αλέκος Φασιανός και ιδιωτικές συλλογές, τα οποία καλύπτουν σχεδόν έξι δεκαετίες καλλιτεχνικής παραγωγής του σημαντικού Έλληνα ζωγράφου με τη μοναδική εικαστική ματιά. Το Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης στην Κέρκυρα παρουσιάζει την έκθεση «Αλέκος Φασιανός - Κάτω από τον ήλιο του καλοκαιριού», που αναδεικνύει τη χαρακτηριστική και ιδιαίτερη εικόνα της δημιουργικής του πορείας. Λάδια, ακρυλικά και χαρακτικά όπου ξεδιπλώνεται η ποιητική ματιά του Αλέκου Φασιανού (1935-2022 ) μέσα από μορφές, χρώματα και στιγμές που αντλούν έμπνευση από την καθημερινότητα και τη μνήμη. (Έως τις αρχές του 2027)
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LIFO