Είναι γνωστό ότι ο γραπτός τύπος, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Πολλοί την αποδίδουν στην εξάπλωση του Internet και των free press περιοδικών και εφημερίδων, αλλά η ελληνική ιδιομορφία έχει και μια ακόμη εξήγηση: κανείς δεν έχει όρεξη να δώσει τα χρήματά του για να αγοράσει χαμηλή ποιότητα, κουτσομπολιά και ειδήσεις που διαισθάνεται ότι του λένε τη μισή αλήθεια ή τον παραπλανούν.

Θα δώσω ένα μικρό παράδειγμα. Τη προηγούμενη εβδομάδα παρουσίασα στο ΤΒ Χωρίς Σύνορα μια ενδιαφέρουσα ιστορία: στο τελευταίο τεύχος της «Μετεξέλιξης», του επίσημου περιοδικού της ΝΔ, υπήρχε ένα καυστικότατο αφιέρωμα με τίτλο «Το σήμα του χρήματος», που κατηγορούσε τη διοίκηση της ΕΡΤ για κατασπατάληση του δημοσίου χρήματος, ψέματα και μεθόδους διοίκησης που αμαυρώνουν την εικόνα της χώρας. Το άρθρο περιείχε σαφέστατες αιχμές κατά του προέδρου της κρατικής τηλεόρασης Χ. Παναγόπουλου. Ένα από τα σχετικά άρθρα που είχε τίτλο «Ζητείται ψεύτης» αφορούσε τα περίφημα νέα σήματα της ΕΡΤ, για τα οποία η διοίκησή της πλήρωσε 1.200.000 ευρώ. Ο πρόεδρος της ΕΡΤ κ. Παναγόπουλος είχε υποστηρίξει ότι η εταιρεία που τα δημιούργησε ήταν θυγατρική του BBC, αλλά το περιοδικό της ΝΔ τον διέψευδε κατηγορηματικά: «Ισχυρίστηκαν ότι η εν λόγω εταιρεία είναι θυγατρική του BBC. Ουδέν ψευδέστερον. Η RED BEE ανήκει από το 2003 σε ιδιώτες».

Τα νέα διαδόθηκαν αμέσως στο Internet αλλά δεν πέρασε παρά ελάχιστα στα συμβατικά μέσα. Μέχρι εδώ όλα μπορεί απλώς να είναι φυσιολογικά: εδώ δεν παρακολουθούν καλά καλά το πρακτορείο Reuters, γιατί να βλέπουν τι λέει ένα νεότευκτο μέσο όπως το Tvxs.gr ; Η συνέχεια όμως ήταν πιο ενδιαφέρουσα, καθώς η ΝΔ θεώρησε την πληροφορία πολύ σημαντική. Στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος επικράτησε μεγάλος αναβρασμός και τελικώς ο γενικός διευθυντής της ΝΔ διέταξε να αποσυρθεί το περιοδικό που βρισκόταν ήδη στο τυπογραφείο. Η ΝΔ λογοκρίνει ακόμη και το περιοδικό της; Ακόμη και αν κάποιος παραγνώριζε το πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο της υπόθεσης και τις ενδοκυβερνητικές διαμάχες, για τις οποίες τα μέσα σπαταλούν καθημερινά χιλιάδες αθώα δένδρα, η είδηση ήταν πικάντικη. Παρ' όλα αυτά, ούτε αυτή έτυχε της προσοχής των κυνηγών της επικαιρότητας.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, πλάκωσαν την Κυριακή και τα «παραπολιτικά», το καρκίνωμα της ελληνικής δημοσιογραφίας: πρόκειται για τα γνωστά αρθράκια, συνήθως ανυπόγραφα, τα οποία περιέχουν ανόητα κουτσομπολιά, αιχμές ή γαλιφιές πολιτικών. Αντίστοιχη μορφή «δημοσιογραφίας» δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο, γιατί στις εκτός συνόρων δημοσιογραφικές σχολές δεν συνηθίζεται να κολακεύεις ή να παίζεις προσωπικά παιχνιδάκια - τουλάχιστον τόσο φανερά. Αποτελούν μοναδική ελληνική πρωτοτυπία (που αργότερα αντέγραψε και ο ελληνοκυπριακός Τύπος), η οποία δόθηκε παλιότερα στους συντάκτες ως παραχώρηση ενός μικρου κομματιού από την απεριόριστη εξουσία του εκάστοτε διευθυντή: μπορούσαν και αυτοί να λένε σε 3-4 γραμμές τη γνώμη τους η να κολακεύουν κανέναν υπουργό για να τους πάρει τζάμπα σε κανένα ταξίδι, ώστε να κάνουν τα ψώνια τους στο εξωτερικό. Στη διάρκεια των χρόνων μετεξελίχθηκε στο κυριότερο μέσο γλειψίματος, εκβιασμών και γενικώς αλλαξό(μπιπ-λογοκρισία) μεταξύ Τύπου και πολιτικής εξουσίας. Στα απόρρητα κονδύλια πολιτικών, υπουργών και επιχειρηματιών υπάρχουν λίστες «δημοσιογράφων» που πληρώνονται για να γράψουν ή να μην γράψουν κάτι. Στα παιχνίδια εξουσίας μέσα στο εκάστοτε κυβερνών κόμμα, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για κάποιο στέλεχος να διαθέτει 3-4 γραφιάδες που θα «του περάσουν ένα παραπολιτικό».

Ένα παρόμοιο κατασκεύασμα δημοσιεύθηκε την Κυριακή σε μια εφημερίδα. Οι αναγνώστες πληροφορούντο ότι δεν επρόκειτο για τυπωμένο άρθρο αλλά για κάποιες προτάσεις άρθρων που τάχα μου είχε απλώς στα χέρια του ο διευθυντής του περιοδικού της ΝΔ αλλά τις είχε απορρίψει! Ένα τηλέφωνο στον υπογράφοντα θα αρκούσε για να πληροφορηθεί ο αρμόδιος συντάκτης ότι έχω στα χέρια μου την έτοιμη σελίδα του περιοδικού με όλα τα άρθρα. Αλλά προφανώς δεν ενδιαφέρονται να κάνουν τη δουλειά τους. Θα ενδιαφερθούν για τη δουλειά τους -την απασχόλησή τους- όταν σε λίγο καιρό οι καθημερινές εφημερίδες θα αρχίσουν να κλείνουν...