Όλη η Ελλάδα γράφει. Ποιός διαβάζει;

Όλη η Ελλάδα γράφει. Ποιός διαβάζει; Facebook Twitter
Συνήθως, οι άντρες γράφουν δοκίμια (επιστημονικά ή ιστορικά), αστυνομικά μυθιστορήματα και όσο ανεβαίνει η ηλικία, μαρτυρίες και απομνημονεύματα από την Σμύρνη/τον Εμφύλιο κ.α.
7

“Γεια σας, έχω γράψει ένα μυθιστόρημα και θέλω να σας το στείλω για αξιολόγηση. Ποια είναι η διαδικασία;”

“Μας το στέλνετε ταχυδρομικά ή το παραδίδετε στη διεύθυνση τάδε. Ή ακόμα καλύτερα, μας το στέλνετε ηλεκτρονικά στο [email protected]επιτροπηαναγνωσης.gr”.

“Και σε πόσο καιρό θα έχω απάντηση;”

“Σε έξι μήνες περίπου”.

“Πόσο; Τόσο πολύ πρέπει να περιμένω; Γιατί;”

“Δυστυχώς θα πρέπει να περιμένετε τη σειρά σας. Οι προτάσεις είναι πάρα πολλές και αξιολογούνται ανάλογα με την ημερομηνία παραλαβής”.

Μόλις σας περιέγραψα μια συνηθισμένη συνομιλία μεταξύ ενός επίδοξου συγγραφέα και του αρμόδιου για τα χειρόγραφα προς αξιολόγηση, σ’ έναν εκδοτικό οίκο. Γιατί συνηθισμένη; Γιατί μπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές την ημέρα, κάθε μέρα. Ναι, απ’ τι φαίνεται συμβαίνει το εξής παράδοξο: Στην Ελλάδα γράφουν πολύ περισσότεροι απ’ όσους διαβάζουν. Οι προτάσεις που υποβάλλονται είναι υπερβολικά πολλές. Και προφανώς γίνονται για το ίδιο έργο, σε πολλούς εκδοτικούς οίκους ταυτόχρονα. Λογικό. Αν έπρεπε να περιμένει κανείς ένα εξάμηνο για να έχει μια απάντηση κάθε φορά από τον κάθε εκδότη, θα έπρεπε να επιμένει για χρόνια. Οι έξι μήνες είναι ένας μέσος όρος. Όσο πιο μεγάλος και εμπορικός είναι ένας εκδοτικός οίκος, τόσο περισσότεροι στέλνουν τις προτάσεις τους. Μοιραία, τόσο μεγαλώνει και η αναμονή, μπορεί να φτάσει και τον ένα χρόνο.

Γιατί; Γιατί είναι τόσοι πολλοί; Γιατί η μισή Ελλάδα το έχει ρίξει στο γράψιμο; Είμαστε τόσο πνευματώδεις τύποι και δεν μας φαίνεται; Και για τι θέματα γράφουν; Ποιο είναι το ποσοστό επιτυχίας; Και πώς αντιδρούν σε μια αρνητική απάντηση;

Πραγματικά φαίνεται τρελό. Γράφουν οι πάντες. Γυναίκες και άντρες κάθε ηλικίας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ανάλογα με το φύλο και την ηλικία, χωρίζονται και τα θέματα. Νομίζω ότι έχει άμεση σχέση και με το είδος που αρέσει στον καθένα να διαβάζει. Συνήθως, οι άντρες γράφουν δοκίμια (επιστημονικά ή ιστορικά), αστυνομικά μυθιστορήματα και όσο ανεβαίνει η ηλικία, μαρτυρίες και απομνημονεύματα από την Σμύρνη/τον Εμφύλιο κ.α. Οι γυναίκες γράφουν κατά κύριο λόγο μυθιστορήματα, ολίγον από ποίηση ενώ σε μεγάλο ποσοστό, μόλις γίνουν μαμάδες, αρχίζουν να γράφουν παιδικά παραμύθια. Μετά την εμπορική κυρίως επιτυχία Ελληνίδων συγγραφέων τα τελευταία χρόνια, είναι σαν να ένιωσαν όλες σχεδόν οι αναγνώστριές τους την ανάγκη να γράψουν και οι ίδιες μια ιστορία. Επειδή το θεωρούν εύκολο; Επειδή ελπίζουν ότι θα κάνουν πάταγο και θα πλουτίσουν; Επειδή το έχουν απωθημένο; Προσωπικά πιστεύω ότι η επιτυχία τόσο του βιβλίου όσο και της τηλεοπτικής σειράς, “Ο Ιούδας φιλούσε υπέροχα”, αποτέλεσε αφορμή για ένα πολύ μεγάλο αριθμό γυναικών να μπουν στην διαδικασία όχι μόνο να γράψουν κάτι με “γυναικείο θέμα” αλλά να το υποβάλλουν και προς έκδοση. Μήπως τις απενεχοποίησε;

Και πώς ξεχωρίζει κανείς; Είναι εύκολο ν’ αναγνωριστεί το ταλέντο σου στην Ελλάδα; Ας υποθέσουμε ότι ένας μέσος εκδοτικός οίκος παραλαμβάνει 365 προτάσεις τον χρόνο. Οι προτάσεις που θα ξεχωρίσουν και θα προχωρήσουν σε έκδοση είναι περίπου 3. Λίγο αποκαρδιωτικό ε; Πόσο μάλλον όταν ήδη το εκδοτικό πρόγραμμα των περισσότερων εκδοτικών οίκων μειώνεται λόγω της κρίσης, και πολύ δύσκολα ποντάρει κανείς σ’ έναν πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα. Είναι όμως λίγο περίεργο. Από τη μια είναι τόσο κουραστικό να διαβάζεις την μια πρόταση μετά την άλλη για μήνες, και να μένεις αδιάφορος. Από την άλλη, ακριβώς επειδή συμβαίνει αυτό, όταν εμφανιστεί η εξαίρεση, την καταλαβαίνεις αμέσως και την πιστεύεις πολύ!

Το τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας είναι πολύ δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αν δεν το ζήσει. Να μερικά περίεργα περιστατικά:

Περίπτωση γονιών-μάνατζερ: Πολλοί γονείς στέλνουν τα πονήματα των παιδιών τους γιατί ...παίρνουν καλό βαθμό στην έκθεση και “Ποτέ δεν ξέρεις! Καλέ, στην Γαλλία τις προάλλες, ένα κοριτσάκι 15 χρονών σάρωσε στις πωλήσεις!”

Περίπτωση συνομωσιολόγων: Δεν είναι λίγοι αυτοί που κάνουν ολόκληρη σκηνή εκ των προτέρων, για να πειστούν ότι δεν θα γίνει κλοπή των πνευματικών δικαιωμάτων τους -”Κι αν εσείς με απορρίψετε και μετά το γράψετε μόνοι σας και το πουλήσετε χωρίς να φαίνομαι εγώ ως συγγραφέας;”

Περίπτωση “ακούω φωνές”: Κι όμως, συχνά ακούς το “Μου ήρθε η έμπνευση εκεί που μαγείρευα/σιδέρωνα/κοιμόμουν/περίμενα την μικρή στο μάθημα μπαλέτου.. Ήρθε κάτι ουράνιο μέσα στο αυτί μου και μου διηγήθηκε την ιστορία. Δεν μπορεί να είναι τυχαίο, κάτι σημαίνει!”

Περίπτωση “Φέρτε μου το Νομπέλ Λογοτεχνίας ΤΩΡΑ”: “Τι εννοείτε όταν λέτε πώς το έργο μου απορρίπτεται; Αποκλείεται! Σίγουρα το διαβάσατε; Μα μιλάμε για σίγουρη επιτυχία, το ξέρω, το ΞΕΡΩ!” Αυτό μετά από μερικές εξηγήσεις γίνεται “Σκασίλα μου! Εσείς θα χάσετε! Όταν το δείτε να γίνεται bestseller θα σκάσετε από το κακό σας!”

Τέλος, να πούμε ότι συμβουλές ή μυστικά επιτυχίας δεν υπάρχουν. Θεωρώ πολύ σημαντικό βήμα να ξεκαθαρίσει κανείς για ποιόν λόγο γράφει. Για να γίνει διάσημος και να πλουτίσει; Για να καταθέσει τα εσώψυχά του; Για να βρει μια διέξοδο, ανεξάρτητα από το αν το έργο του τυπωθεί ή έχει εμπορική επιτυχία; Σίγουρα παίζει ρόλο η σωστή συγκυρία. Πάνω απ’ όλα όμως, νομίζω ότι το πρώτο και κύριο είναι να περνά κανείς ωραία, κάνοντάς το. Και αργά η γρήγορα θα βρει και το έργο, το δρόμο του. Ποτέ δεν πήγε χαμένη, μια όμορφη ιστορία, όταν έχεις κι έναν όμορφο τρόπο να την πεις.

7

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Πάμελα Άντερσον εξορκίζει με το βιβλίο της τα φαντάσματα και τα στερεότυπα του χθες

Βιβλίο / Η Πάμελα Άντερσον εξορκίζει με το βιβλίο της τα φαντάσματα και τα στερεότυπα του χθες

Στην αυτοβιογραφία της που έχει τίτλο “Love, Pamela”, η 55χρονη σταρ προσκαλεί το κοινό να κάνει τώρα αυτό που ίσως του ήταν δύσκολο να κάνει στα ‘90s: να χαρεί και να γελάσει μαζί της, όχι εις βάρος της.
THE LIFO TEAM
Ο Άντονι Μάρα και το La, La, Land της πολιτικής προπαγάνδας

Βιβλίο / Ο Άντονι Μάρα και το Χόλιγουντ της πολιτικής προπαγάνδας

Με το νέο του επικό μυθιστόρημα «H Mercury παρουσιάζει» ο Άντονι Μάρα ρίχνει φως στους μηχανισμούς προπαγάνδας που αναπτύχθηκαν στο Χόλιγουντ, στον ρατσισμό και στα κυρίαρχα ζητήματα ταυτότητας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χρύσα Μαλτέζου: «Οι Έλληνες έχουμε φιλότιμο, αλλά μας ελκύει αφάνταστα το ραχάτι»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Χρύσα Μαλτέζου: «Για τον Θεό, δεν ρέει το αίμα του Περικλή στις φλέβες μας»

Η σημαντική Ελληνίδα ιστορικός και πρώην διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας αφηγείται την ζωή της με αφετηρία την Αλεξάνδρεια μιας άλλης εποχής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τι μου έμαθε για τον σεξισμό και την αρρενωπότητα η ραπ

Μουσική / Τι μου έμαθε για τον σεξισμό και την αρρενωπότητα η ραπ

Η έρευνα του Κώστα Σαββόπουλου για τη ραπ, το πιο παρεξηγημένο (και άγνωστο για τον πολύ κόσμο) μουσικό είδος σε παγκόσμιο και ελληνικό επίπεδο, κυκλοφορεί σε ένα βιβλίο που βάζει στη θέση τους πολλά πράγματα.
M. HULOT
Όιγκεν Ρούγκε «Τις μέρες που λιγόστευε το φως»

Το πίσω ράφι / Όιγκεν Ρούγκε: Αποχρώσεις ζωής στην πρώην Ανατολική Γερμανία

Στο πολυδιαβασμένο μυθιστόρημά του «Τις μέρες που λιγόστευε το φως», ο Γερμανός συγγραφέας αφηγείται την ιστορία μιας υποδειγματικής σοσιαλιστικής οικογένειας - της δικής του οικογένειας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΤΡΙΤΗ 31/01-Ο ρόλος των Ελλήνων στη διαμόρφωση της Αιγύπτου

Βιβλία και Συγγραφείς / Ο ρόλος των Ελλήνων στη διαμόρφωση της Αιγύπτου

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον ιστορικό Αλέξη Κιτροέφ για τους Αιγυπτιώτες Έλληνες, τη μεγάλη παροικία της Αιγύπτου που επηρέασε τη διαμόρφωση της σύγχρονης χώρας του Νείλου, με αφορμή το βιβλίο του «Οι Έλληνες και η διαμόρφωση της Νεότερης Αιγύπτου».
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ρόντρικ Μπίτον: «Η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού δεν εδράζεται στην κοινή καταγωγή αλλά στη γλώσσα»

Βιβλίο / Ρόντρικ Μπίτον: «Η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού δεν εδράζεται στην κοινή καταγωγή αλλά στη γλώσσα»

Μια συνομιλία με ιστορικές, γλωσσολογικές, πολιτιστικές όσο και πολιτικές προεκτάσεις με τον γνωστό Σκωτσέζο ακαδημαϊκό και ελληνιστή με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του πονήματος «Έλληνες - Μια παγκόσμια ιστορία» και στα ελληνικά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Δέκα πρόσφατες σημαντικές εκδόσεις για το Ολοκαύτωμα

Βιβλίο / Δέκα πρόσφατες σημαντικές εκδόσεις για το Ολοκαύτωμα

Μια επιλογή από τις πρόσφατες εκδόσεις, συγκεκριμένα των τριών τελευταίων ετών, που διαχειρίζονται την τραυματική μνήμη της Σοά, από μυθιστορήματα έως δοκίμια και εφηβικά αναγνώσματα με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χανίφ Κιουρέισι «Κάτι έχω να σας πω»

Το πίσω ράφι / «Κάτι έχω να σας πω»: Oι πολλές ταυτότητες του Χανίφ Κιουρέισι

Περιπλανώμενος ανάμεσα στο Λονδίνο της νιότης του και στο Λονδίνο της εποχής του Τόνι Μπλερ, ο Βρετανός συγγραφέας ανακεφαλαιώνει προσφιλή του θέματα όπως η φυλετική ταυτότητα και τα όρια της σεξουαλικής ελευθερίας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Πώς η αρχαιολογία συνδέεται με την αποικιοκρατία και τον ρατσισμό και τι είναι η αρχαιογενετική;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πώς η αρχαιολογία συνδέεται με την αποικιοκρατία και τον ρατσισμό;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Γιάννη Χαμηλάκη, καθηγητή Αρχαιολογίας και Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Brown των ΗΠΑ, για το βιβλίο «Αρχαιολογία, έθνος και φυλή», που συνυπογράφει με τον Ράφαελ Γκρίνμπεργκ, καθηγητή Αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ

σχόλια

4 σχόλια
Αφηστε τα, παιδια..βλεποντας την επιτυχια της γυναικειας λογοτεχνιας, κι αφου γραφω ετσι κι αλλιως, εκανα το μεγαλο βημα, προχωρησα σε αλλαγη φυλου στο βελιγραδι. Το πρωτο βημα εγινε, τωρα μενει να το πω και στον μπαμπα μου
Μάλλον είμαι η μόνη, παρ' ολ' αυτά βρίσκω το κείμενό σας λίγο σνομπ. Δε θεωρώ περισσότερο αστείες και άξιες ειρωνείας τις προσπάθειες κάποιου να γράψει ένα βιβλίο από, ας πούμε, τις προσπάθειες κάποιου να φτιάξει ένα πολύ απαιτητικό γλυκό. Ίσως λόγω προσωπικών βιωμάτων πάνω στο μοτίβο "είμαι καταξιωμένος οικοδόμος/δάσκαλος/κηπουρός και αντί να ενθαρρύνω τους νεότερους στο χώρο, κάνω ό,τι μπορώ για το αντίθετο".
Είναι που χει πια ξεχάσει ο άνθρωπος πως η γραφή είναι λάξεμα της ψυχής. Και βλέπεις απλά ανάγκη για προβολή και παρουσίαση. Σημασία έχει αυτό που μένει στο χρόνο κι εκείνο που άγγιξε κάποια στιγμή και κάποιον άλλο εκτός από το γράφοντα.
Καλά τα λές. Οι περισσότεροι μεγάλοι κλασικοί ελέγαν οτι για να φτάσεις στο σημείο να γράψεις "λογοτεχνία" πρέπει να ματώσουν τα μέσα σου , να μη σε χωράει ο τόπος , να θες να σωθείς οταν γράφεις ότι γράφεις και βέβαια να έχεις διαβάσει πολύ..άλλο να γράφει κάποιος για να ξεμπουκώσει και άλλο να γράφει κάτι που θα διαβαστεί και απο άλλους.
Πράγματι αν μιλάμε για τη σοβαρή λογοτεχνία, ακόμη και ιερά τέρατα έχουν ομολογήσει ότι αποκαρδιώνονταν κάθε φορά που συνέκριναν εαυτούς με παλαιότερα, ιερότερα τέρατα. Αντιθέτως, όταν διαβάσεις έστω ένα δισέλιδο από τα περισσότερα σύγχρονα ελληνικά "ευπώλητα", η πιο λογική αντίδραση είναι "εγώ γιατί δεν γράφω κάνα τέτοιο στο λεωφορείο γυρνώντας από τη δουλειά, να βγάλω κάνα φράγκο μπας και πάω διακοπές του χρόνου;"

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ