Η Ann Marks, πέρασε μήνες ερευνώντας την ζωή της νταντάς απο το Σικάγο που τώρα θεωρείται αυθεντία της φωτογραφίας δρόμου κι εξακολουθεί να μην έχει απάντηση σε αυτό. Η κα Marks όμως, χωρίς να έχει επαγγελματική σχέση με την φωτογραφία άρχισε να ενδιαφέρεται για την Maier αφού είδε ένα ντοκιμαντέρ για την ζωή της και κατάφερε να μάθει πάρα πολλά για την οικογενειακή της ιστορία.
Ποια ήταν η Vivian Maier;
Οι γονείς της Maier ήταν παγιδευμένοι σε έναν δυστυχισμένο γάμο από την ημέρα που εκείνη γεννήθηκε. Η ίδια μεγάλωσε στην σκιά ενός μεγαλύτερου αδελφού που φοίτησε κάποια περίοδο σε επαγγελματική σχολή και αργότερα βρέθηκε σε ψυχιατρική κλινική. Και τα δύο παιδιά μεγάλωσαν τον περισσότερο καιρό με κηδεμόνες που δεν ήταν οι γονείς τους αλλά οι παππούδες τους και ανάδοχες οικογένειες. Εντωμεταξύ και οι δύο γιαγιάδες της Maier μιλούσαν αρνητικά για τα παιδιά τους, δηλαδή τους γονείς της.
Κάποιες από τις δυσκολίες που συνάντησε όμως στο οικογενειακό περιβάλλον πιθανά συνετέλεσαν στο να γίνει η φωτογράφος που γνωρίζουμε. Από μικρή ηλικία η Maier περνούσε πολύ χρόνο με την Jeanne Bertrand που εργαζόταν ως επαγγελματίας φωτογράφος, καθώς και με άλλες γυναίκες που αποτελούσαν θετικά πρότυπα.
“Υπάρχει διάχυτη μια απροσδιόριστη αίσθηση για εκείνον που τράβηξε αυτές τις φωτογραφίες.” παρατηρεί ο Jeffrey Goldstein, ένας από τους πρώτους που απέκτησε και προώθησε έργα της. Όσο για την έρευνα της κας. Marks λέει “Για εμένα είναι κάτι μαγικό. Είναι πραγματικά θαυμαστή.”
Σύμφωνα με τον ίδιο η έρευνα της κ. Marks είναι “ισοδύναμη, αν όχι και πιο σημαντική, από όλη την δουλειά που κάναμε με τον John”, αναφερόμενος στον John Maloof ο οποίος αγόρασε κάποια αρνητικά της Maier σε μια δημοπρασία στο Σικάγο το 2007. Ο Maloof τύπωσε πάνω από 80 εικόνες της Vivian Maier για την πρώτη της έκθεση στο Σικάγο το 2011 και ήταν επίσης ένας από τους σκηνοθέτες του ντοκυμαντέρ "Finding Vivian Maier” το οποίο ήταν υποψήφιο και για Όσκαρ.
"Βασικά νομίζω πως κόλλησε την εμμονή που είχα εγώ όταν έκανα την ταινία» είπε ο Maloof, "αλλά συνέχισε από εκεί που το άφησα και προχώρησε. Και γέμισε πολλά κενά."
Η ταινία ώθησε σε δράση την κ. Marks, συνταξιούχο στέλεχος επιχειρήσεων που ζει στην Νέα Υόρκη. Δεν γνώριζε όμως πού μπλέκει. Αργότερα είπε ότι ένιωσε πως "υπήρχαν τόσες απορίες και μυστήρια" κι αποφάσισε να κάνει τον ντετέκτιβ.
"Ήθελα να βάλω ένα στοίχημα με τον εαυτό μου και να αποδείξω ότι μπορώ να ανιχνεύσω κάποιον. Πίστευα ότι στην εποχή του διαδικτύου, με τόσες πληροφορίες δεν είναι δυνατόν κάποιος να εξαφανιστεί. Και φυσικά με το που ξεκίνησα δεν μπορούσα να σταματήσω."
Η Vivian Maier είχε εμμονή. Εμμονή με το να βγάζει φωτογραφίες, κάτι που έκανε σε όλη της την ζωή μέχρι τον θάνατο της το 2009 στο Σικάγο, και είχε εμμονή με λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής στους δρόμους, από τις εφημερίδες μέχρι τους άνδρες με καπέλα.
Η εμμονή χαρακτηρίζει εξίσου τους Maloof και Goldstein, οι οποίοι πούλησαν την συλλογή αρνητικών τους στην γκαλερί Stephen Bulgerστο Τορόντο. Και οι δύο επέμειναν να αφηγηθούν την ιστορία της Maier. Μάλιστα ένα από τα αποτελέσματα της δημοσιότητας που έλαβαν οι προσπάθειες τους ήταν η νομική διαμάχη για τον κληρονόμο της περιουσίας της Maier.
Η εμμονή της Marks αφορούσε τα κενά στην ιστορία της Maier. Όσο πιο πολύ έψαχνε, τόσο πιο πολύ βρισκόταν σε αδιέξοδο. Επικοινώνησε με τους Maloof και Goldstein υποθέτοντας ότι γνώριζαν πράγματα που εκείνης της διέφευγαν. Όταν κατέστη σαφές ότι κανείς από τους δύο δεν είχε τις απαντήσεις που επιθυμούσε, όπως λέει και η ίδια “Τότε άρχισε πραγματικά η έρευνα μου”.
Η Vivian Maier είχε εμμονή. Εμμονή με το να βγάζει φωτογραφίες, κάτι που έκανε σε όλη της την ζωή μέχρι τον θάνατο της και είχε εμμονή με λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής στους δρόμους, από τις εφημερίδες μέχρι τους άνδρες με καπέλα.
Η Marks εγκατέλειψε τον υπολογιστή και το διαδίκτυο και χάθηκε μέσα στα αρχεία της Νέας Υόρκης όπου είχε γεννηθεί η Maier το 1926. Βυθίστηκε στα μικροφιλμ της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Νέας Υόρκης αναζητώντας ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως και στα Ειρηνοδικεία του Κουήνς και του Μανχάταν αναζητώντας διαθήκες. Τον Σεπτέμβριο η Chicago Tribune έκανε εκτενή αναφορά στην ζωή του αδελφού της Karl, ο οποίος απεβίωσε το 1977 σε ένα γηροκομείο στο Νιου Τζέρσεϋ.
Άρχισε επίσης να κοιτάζει φωτογραφίες, εκτυπώσεις της ίδιας της φωτογράφου με ιδιόχειρες λεζάντες. Το φθινόπωρο η Marks ανακάλυψε δεκάδες φωτογραφίες που είχαν τραβηχτεί σε ένα κτήμα στο Μπρούκβιλ του Λονγκ Άϊλαντ, μαζί με φωτογραφίες ενός νηπίου. Το όνομα John Akin ήταν γραμμένο σε μία από αυτές. Όταν αναζήτησε το όνομα αυτό στο διαδίκτυο συνάντησε κάποια στιγμή την κόρη του John, μια φωτογράφο ονόματι Gwen.
"Φυσικά και γνώριζα την δουλειά της" είπε η κ. Akin για την Maier "αλλά δεν είχα ιδέα ότι μπορεί να υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση." Της έκανε μεγάλη εντύπωση που είδε τον εαυτό της στις φωτογραφίες αλλά δεν ήταν σε θέση να βοηθήσει την κ. Marks να καλύψει τα κενά.
"Θυμάμαι να έχω μια μπέϊμπι-σίττερ τότε" είπε η 65χρονη Gwen Akin, αλλά στις φωτογραφίες είναι νήπιο και δεν θυμάται σχεδόν τίποτα με σαφήνεια. Εκείνο που παρατήρησε στις φωτογραφίες ωστόσο είναι ότι η Maier, η οποία τότε ήταν στα 20, δεν είχε βρει ακόμα τον εαυτό της ως φωτογράφο.
Όπως λέει η Akin "φαίνεται ότι συνειδητοποιούσε την σημασία του φωτός, της σκιάς κλπ αλλά αργότερα βρήκε την ματιά της."
Την χρονιά εκείνη, το 1952, η Maier επένδυσε σε μια Rolleiflex μεσαίου format με διπλό φακό.
Η ανακάλυψη που ενθουσίασε περισσότερο την Marks ήταν η στιγμή που βρήκε την πράξη βάπτισης του αδελφού της Maier, Karl ο οποίος λεγόταν και Charles ή Carl. Ένα βράδυ ενώ παρακολουθούσε τηλεόραση κοιτούσε σελίδες επί σελίδων στο διαδίκτυο και βρήκε την πράξη θανάτου του μοναδικού αδελφού της Maier ο οποίος είχε προβλήματα με τον νόμο, ήταν τοξικοεξαρτημένος, είχε αποπεμφθεί από τον Στρατό και τελικά είχε διαγνωστεί με σχιζοφρένεια.
Κι υπήρχαν κι άλλα: σύμφωνα με έγγραφα και επιστολές η Maier δεν είχε μεγαλώσει σε ένα ευτυχισμένο σπιτικό. Ο κόσμος της συμπεριλάμβανε δυστυχισμένους γάμους, διαφωνίες και αλκοολισμό. Η ίδια η μητέρα της δεν συμπεριέλαβε το όνομα της στην διαθήκη της.
Τα ευρήματα της Marks είναι σημαντικά όχι μόνο γιατί συμπληρώνουν τα κενά σχετικά με το πώς η Maier έγινε μία εξαιρετική φωτογράφος αλλά επειδή βοηθούν να εξηγηθεί η κοσμοθεωρία της.
“Ξαφνικά μου έγινε σαφές το γιατί επέλεγε τις εικόνες αυτές” είπε ο Goldstein σχολιάζοντας την ανατροφή της Maier. "Νομίζω πως η ένταση, κάτι που λατρεύω, υπάρχει μια υποδορια ένταση που διαποτίζει το έργο της. Και είχε μια ζωή γεμάτη ένταση."
Παρότι τα αρχεία συναρπάζουν την Marks, ωστόσο εκείνο που θέλει περισσότερο είναι να συναντήσει περισσότερους ανθρώπους που γνώριζαν την οικογένεια Maier. Δεν έχει πάψει να τους αναζητά και δεν είναι η μόνη που μελετά τις περιστάσεις της ζωής της Maier, της οποίας πολλές λεπτομέρειες είναι ακόμα πολύ θολές.
Τα ερωτήματα που ελπίζει ότι θα απαντήσει ειναι: "Τι σχέση είχε η Maier με τον αδελφό της;"
"Η Vivian ήταν ένας συμπονετικός άνθρωπος και νοιαζόταν για τους κατατρεγμένους, γιατί λοιπόν δεν είχε σχέση με τον αδελφό της;" αναρωτιέται η Marks.
