Υπάρχει κάποιος ήχος που να χαρακτηρίζει την Αθήνα αυτήν τη στιγμή; Υπάρχουν μουσικές φυλές; Τι σημαίνει «νέος ήχος» και πού μπορείς να τον ακούσεις; Η συλλογή «Tribes of Athens» που κυκλοφόρησε πριν από μερικές μέρες –η πρώτη συλλογή που επιμελούνται οι Black Athena– προσπαθεί να χαρτογραφήσει όλο το φάσμα της ηλεκτρονικής μουσικής που παράγεται από Έλληνες δημιουργούς και να δώσει ένα χαρακτηριστικό δείγμα της σε ολόκληρο τον κόσμο.
«"Ζούμε σε μια εποχή μουσικού μαξιμαλισμού", έγραφε πριν από μερικά χρόνια ο κριτικός και συγγραφέας Simon Reynolds. Μια εποχή με άπειρα ερεθίσματα και πληθώρα εργαλείων ως προς την καλλιτεχνική έκφραση που προκύπτει από όλες αυτές τις επιρροές» λέει ο Κωστής Νικηφοράκης των Black Athena. «Η έννοια των μουσικών διαχωρισμών συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο, καθώς τα όρια που κάποτε καθόριζαν τις μουσικές φυλές ή τις υποκουλτούρες θολώνουν. Κάποιος που μεγαλώνει με τα νέα αυτά μουσικά εργαλεία παραγωγής και κατανάλωσης της μουσικής μπορεί να έχει στο ίδιο playlist από trap και trance, μέχρι Adele, EDM και metal, μουσική που βγήκε μόλις τώρα, στα '90s και στα '30s – ακόμη και η έννοια του χρόνου αλλάζει. Νομίζω πως σημαντικό ρόλο παίζει η ενέργεια της μουσικής και όχι το στυλ, όπως και το αν καταναλώνεται ιδιωτικά ή δημόσια».
Η έννοια των μουσικών διαχωρισμών συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο, καθώς τα όρια που κάποτε καθόριζαν τις μουσικές φυλές ή τις υποκουλτούρες θολώνουν.
«Δεν υπάρχει ένας ήχος που να μπορεί να χαρακτηρίσει την Αθήνα» προσθέτει ο Thomey Bors, ένας από τους μουσικούς που συμμετέχουν με κομμάτι τους στη συλλογή. «Η πόλη είναι ένα συνονθύλευμα ανθρώπων, πολιτισμών, αρχιτεκτονικής και, κατά συνέπεια, μουσικής. Σε μια γειτονιά, ένα ισόγειο βουίζει από Fela και Μachas With Attitude, σε ένα αμάξι παίζει Τσιτσάνη και Πετρολούκα Χαλκιά, και από ένα παράθυρο "σκάει" Aphex Twin και Murcof. Αυτή η πολυπλοκότητα είναι, ίσως, που τη χαρακτηρίζει μουσικά».
«Νομίζω ότι οι καλλιτέχνες της συλλογής μας χαρακτηρίζουν απόλυτα τον ήχο της Αθήνας ή, για μένα, τον ήχο της Ελλάδας, καθώς δεν μπορώ να ξεχωρίσω αυτά τα δύο» λέει η Joe, το άλλο μισό των Black Athena. «Από τις ποιητικές συνθέσεις του Nέγρου του Μοριά, μέχρι τα ασύνδετα και ενστικτώδη καλλιγραφήματα του FlokosH, τις λεπτεπίλεπτα λεπτομερείς ενορχηστρώσεις της Giganta, τις ολικές εκλείψεις που είναι ο Error 404... Επιλέξαμε αυτούς τους ήχους και αυτά τα άτομα επειδή μιλούν σε όποιον ενδιαφέρεται να ακούσει τι σημαίνει να ζεις αυτήν τη στιγμή εδώ».
Οι 11 συνθέσεις που αποτελούν τη συλλογή περιέχουν πραγματικά μερικές από τις πολύ ενδιαφέρουσες φωνές της σύγχρονης ελληνικής ηλεκτρονικής σκηνής, με δείγματα από hip hop, grime, electronica, deep house, beats, ακόμη και new wave, και την πολυπολιτισμικότητα που χαρακτηρίζει τις μουσικές εκπομπές, με το label των Black Athena να δίνει το στίγμα του νέου ήχου. Το ελληνικό στοιχείο συνδυάζεται με επιρροές από την Γκάνα, την Αγγλία, την Αλβανία και έναν πλούτο ήχων που φέρνουν οι διαφορετικές κουλτούρες που συνυπάρχουν και αλληλοεπιδρούν τα τελευταία χρόνια.
«Η λέξη tribe μπορεί να μην είναι τόσο συγκεκριμένη όσο πριν από είκοσι και τριάντα χρόνια, που μπορούσες ξεκάθαρα να διακρίνεις γκοθάδες και πανκιά, ροκάδες και μέταλλα, καρεκλάδες και new wave, αλλά νομίζω ότι οι φυλές εξακολουθούν να υπάρχουν» λέει ο Κωστής. «Απλώς ο τρόπος που δημιουργούνται αλλάζει, πλέον είναι διάσπαρτες και αποκεντρωμένες. Επίσης, ο χώρος στον οποίο γίνεται αυτή η ζύμωση δεν είναι πλέον απαραίτητα πραγματικός, με την κυριολεκτική έννοια του όρου, άλλα εικονικός. Παρά τις άπειρες επιλογές και την υπερπληροφόρηση την οποία υφιστάμεθα σε καθημερινή βάση από τις διάφορες συσκευές, έχω την αίσθηση ότι έχει επανέλθει μια μαζικότητα διαφορετική από αυτήν του παρελθόντος. Στις μέρες που ζούμε μπορώ να φοράω τα ίδια ρούχα με κάποιον που μένει στο Λος Άντζελες, στο Tόκιo ή στο Λονδίνο, να ψωνίζω από τις ίδιες αλυσίδες καταστημάτων και να ακούω την ίδια μουσική, από τις ίδιες ηλεκτρονικές υπηρεσίες που χρησιμοποιούν. Μου έρχεται στο μυαλό το ντοκιμαντέρ του Julian Temple, The filth and the fury, το σημείο που αναφέρεται στις υποκουλτούρες και στο πώς αυτές καταβροχθίζονται από τις πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες, αφού τις χωνέψουν, τις φτύνουν πάλι επάνω μας. Δεν είναι, όμως, οι ίδιες πια άλλα μια σκιά αυτού που εκπροσωπούσαν. Εκεί νομίζω ότι χάνουν λίγο το παιχνίδι η τέχνη και η μουσική».
Υπάρχει ένα κομμάτι που να σου θυμίζει την Αθήνα; «Το "Μαρόκο" του Βαμβακάρη» λέει ο NTM57 FOR T.O.A. «Συνδέεται άμεσα με τους στίχους του τραγουδιού και την ήπειρο από την οποία προήλθε ο πρώτος πολιτισμός της σημερινής Ελλάδας».
Την συλλογή Tribes of Athens μπορείς να την ακούσεις και να την κατεβάσεις στο iTunes και στο Spotify
To άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO
