Λίγο πριν από τις γιορτές, το «Milky Way», η πρώτη τηλεοπτική δουλειά του βραβευμένου στις Κάννες με Χρυσό Φοίνικα για ταινία μικρού μήκους Βασίλη Κεκάτου, σε σενάριο και σκηνοθεσία δική του, ολοκλήρωσε την πορεία του με οχτώ επεισόδια στο MEGA ενώ ετοιμάζεται για διεθνή καριέρα, καθώς τα δικαιώματα παγκόσμιας διανομής του αγοράστηκαν από την αμερικανική Fifth Season.
Με το «Milky Way» ο νέος, αν και καταξιωμένος ήδη, κινηματογραφιστής Βασίλης Κεκάτος όχι μόνο παρέδωσε κάτι πολύ φρέσκο, από έναν άλλον τηλεοπτικό γαλαξία, που ουδεμία σχέση έχει με τα όσα έχουμε συνηθίσει στην εγχώρια μικρή οθόνη, αλλά κατάφερε να απεικονίσει πλευρές της ελληνικής κοινωνίας με έναν καινοφανή τρόπο.
Η σειρά αφηγείται την ιστορία της 17χρονης Μαρίας (Κορίννα Ντουλλάαρτ), μαθήτριας στην τελευταία τάξη του λυκείου σε μια απομονωμένη περιοχή της Βόρειας Ελλάδας, που ονειρεύεται να φύγει από τη μικρή επαρχία όπου ζει για την Αθήνα και να γίνει χορεύτρια, μέχρι που μένει έγκυος από το 27χρονο αγόρι της, Τάσο (Νικολάκης Ζεγκίνογλου).
Η απόσταση από άλλες ανάλογες σειρές στο πώς έχουν προσεγγιστεί δύσκολα στη διαχείρισή τους θέματα είναι τεράστια. Το δικαίωμα στην άμβλωση, η γυναικεία αυτοδιάθεση, η queer ταυτότητα, η σεξουαλική ρευστότητα και τα έμφυλα στερεότυπα παρουσιάζονται μέσα από φυσικούς και ρεαλιστικότατους διαλόγους και ερμηνείες που αναδίδουν μεγάλη τρυφερότητα και ανθρωπιά.
Τότε έρχεται αντιμέτωπη με τη θρησκευόμενη οικογένειά της που αποφασίζει για εκείνη χωρίς εκείνη, αλλά τελικά με τη βοήθεια του συνομήλικου φίλου της, Τζο (Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος), σχεδιάζει να προχωρήσει σε άμβλωση.
Αυτό είναι σε γενικές γραμμές το σενάριο του «Μilky Way». Θα μπορούσε να είναι μια συνηθισμένη ιστορία ενηλικίωσης ή ένα ακόμα εφηβικό δράμα. Ωστόσο, ο Κεκάτος το απογείωσε, δίνοντάς του διαστάσεις που δεν θα περίμενε κανείς.
Πώς το κατάφερε; Καταρχάς, χρησιμοποιώντας έξυπνα δύο διαμετρικά αντίθετες μεταξύ τους αλληγορίες, που όμως αλληλοσυμπληρώνονται. Η Μαρία λατρεύει την αστρονομία, οπότε οι αστερισμοί, οι πλανήτες, οι γαλαξίες, το Big Bang και η καταστροφή της Γης γίνονται το πρόσφορο έδαφος για να μιλήσει κανείς για την εφηβεία που είναι πεδίο κοσμογονικών αλλαγών, αχαλίνωτων ονειροπολήσεων και η απαρχή για πολλά. Η ηρωίδα του διεκδικεί να εκτοξευτεί στο μέλλον της από ένα άλλο σύμπαν κάπου μακριά.
Τέτοιες φιλοσοφικές ανησυχίες και κοσμογονικές θεωρίες, όμως, τις εποφθαλμιά και η θρησκεία. Το συντηρητικό και θρησκόληπτο περιβάλλον της πνιγηρής επαρχίας συγκρούεται με την εφηβική ορμή, κάτι που ο Κεκάτος υπογραμμίζει με εξόχως ανορθόδοξους θρησκευτικούς συμβολισμούς:
Μια όχι παρθένος Μαρία ακριβώς την ημέρα των Χριστουγέννων αποφασίζει να «ρίξει» το βρέφος που έχει στην κοιλιά της με τη βοήθεια του queer Τζόσεφ-Ιωσήφ, ενώ δέχεται την επίσκεψη και τα δώρα από τρεις ιδιόρρυθμους μάγους-φίλους της.
Η απόσταση από άλλες ανάλογες σειρές στο πώς έχουν προσεγγιστεί δύσκολα στη διαχείρισή τους θέματα είναι τεράστια. Το δικαίωμα στην άμβλωση, η γυναικεία αυτοδιάθεση, η queer ταυτότητα, η σεξουαλική ρευστότητα και τα έμφυλα στερεότυπα παρουσιάζονται μέσα από φυσικούς και ρεαλιστικότατους διαλόγους και ερμηνείες που αναδίδουν μεγάλη τρυφερότητα και ανθρωπιά. Ο συζυγικός καβγάς μεταξύ των γονιών της ηρωίδας (Ανδρέας Κωνσταντίνου και Γιούλικα Σκαφιδά) είναι από τους πιο καλογραμμένους που έχουμε δει.
Το σίγουρο είναι πως για πρώτη φορά, επίσης, βλέπουμε στην ελληνική τηλεόραση έναν queer χαρακτήρα όπως ο Τζο, που δεν έχει καμία σχέση με τις γκέι καρικατούρες των σειρών των ’90s αλλά ούτε και με τους διακοσμητικούς για την πλοκή, μονοδιάστατους ή υπερβολικά δραματοποιημένους ρόλους των επόμενων χρόνων. Αν χρειάστηκαν δεκαετίες για να αποδεχτεί η ελληνική κοινωνία γκέι χαρακτήρες στη μικρή οθόνη, μια ρευστή σεξουαλική ταυτότητα όπως αυτή του Τζο σαφώς και θα τη δυσκολεύει περισσότερο. Εξάλλου, η τηλεόραση δεν αγαπά ιδιαίτερα τους ακατάτακτους ρόλους.
Επιπλέον, η εξωπραγματικά ωραία φωτογραφία και οι ανοίκειες στον μέσο θεατή επιλογές στη μουσική επένδυση, όπως Πελόμα Μποκιού, Κόρε. Ύδρο, Μηδενιστής, Die Arkitekt και Λένα Πλάτωνος, συντελούν στην αίσθηση πως κάτι πολύ καινούργιο παρακολουθήσαμε στις οθόνες μας.
Αλλά το βασικό νεωτεριστικό στοιχείο που φέρνει το «Milky Way» για την τηλεοπτική μυθοπλασία δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι ο Κεκάτος κατόρθωσε να δει τις πολλές αντιφάσεις της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας και μάλιστα εκεί όπου ξεδιπλώνονται σε όλη τους την έκταση και στο πλέον ιδανικό τους χωνευτήρι, στην «άγρια» ελληνική επαρχία:
TikTok και γιορτές της ενορίας, σεξουαλικές επαφές μεταξύ εφήβων και πουριτανισμός, ανοιχτοί στην πράξη γάμοι και υποκριτική ηθική, ίντερνετ ανοιχτό στον κόσμο και παρωχημένη εκπαίδευση, OnlyFans και προκαταλήψεις, streaming πλατφόρμες και δεισιδαιμονίες, ιδέες περί ανδρικής τιμής και αρρενωπότητας και καταπιεσμένες θηλυκότητες, κηρύγματα της εκκλησίας και παράνομες δραστηριότητες.
Πριν λίγα χρόνια, η εξαιρετική τουρκική δραματική σειρά «Ethos» γνώριζε μεγάλη επιτυχία διεθνώς, καταδεικνύοντας τον βαθύ διχασμό που μαστίζει την τουρκική κοινωνία, πολύ πιο βαθύ από τον δικό μας, είναι η αλήθεια. Τότε είχα αναρωτηθεί γιατί να μην μπορεί να υπάρξει μια σειρά που να επιχειρεί ένα ανάλογο ψυχογράφημα και στην ελληνική, φωτίζοντας κάποιες από τις πολλές αντιφάσεις της. Και να που το «Milky Way» δείχνει τον δρόμο.
Πώς κατάφερε τελικά η γενιά των Millennials (ο Κεκάτος είναι γεννημένος το 1991), με τη βοήθεια της Gen Z (αρκετοί από τους συνεργάτες του είναι ακόμα νεότεροι), να εντοπίσει με τις κεραίες της αρκετές από τις αντίρροπες δυνάμεις που συνθλίβουν την ελληνική επαρχία και όχι μόνο; Θεωρητικά θα ήταν οι τελευταίοι που θα περίμενε κανείς να θίξουν ένα θέμα ταμπού, τη σκοταδιστική στάση της κραταιάς ελληνικής Εκκλησίας στο θέμα των αμβλώσεων και την οπισθοδρόμηση και τις δυσλειτουργίες που προκαλεί στις τοπικές κοινωνίες. Και μάλιστα δημιουργώντας μια σειρά που απευθύνεται και σε άλλες γενιές.
Πίσω από τις φαινομενικά από άλλον πλανήτη για τους σημερινούς μεσήλικες έφηβες φίλες της Μαρίας, που ανεβάζουν βιντεάκια στο TikTok φιλοδοξώντας να χορέψουν κάποια μέρα στο μπαλέτο της Φουρέιρα και μιλούν τη slang της Gen Z, κρύβονται όλες οι αγκυλώσεις, οι αντιξοότητες και τα αδιέξοδα που ταλαιπώρησαν και τους ίδιους στον όλο κακοτοπιές δρόμο προς την ενηλικίωση αλλά και εκείνη η σαρωτική κινητήριος δύναμη που ωθεί, ειδικά όσους δεν μεγάλωσαν σε μεγάλα αστικά κέντρα, στο να απαγκιστρωθείς από την ασφυξία και τη μιζέρια της ελληνικής επαρχίας, η οποία, παρά τη μετάβαση από το αναλογικό στο ψηφιακό περιβάλλον, δεν έπαψε ποτέ να καταπνίγει, να συντρίβει και να ματαιώνει όνειρα και ανθρώπους.
Παρά το τοπικό του ενδιαφέρον, το «Milky Way» σαφέστατα δεν δείχνει αποκομμένο από ό,τι συμβαίνει στην άλλη γωνιά του πλανήτη. Με την άνθιση του streaming τα τελευταία χρόνια, βιώνουμε ήδη την πραγματικότητα μιας παγκοσμιοποιημένης τηλεόρασης, όπου τοπικά προϊόντα τροφοδοτούν με περιεχόμενο διεθνείς πλατφόρμες και ανατροφοδοτούνται, παίρνοντας ερεθίσματα από αυτές. Και ίσως είναι η πρώτη φορά που το χάσμα από αντίστοιχες ξένες παραγωγές έχει μικρύνει τόσο πολύ.
Όταν το βρετανικό «Sex Education» και το αμερικανικό «Euphoria» –σύγχρονες σειρές με ήρωες εφήβους και τα δύο– τα παρακολουθούν ταυτόχρονα έφηβοι στη Βαλτιμόρη, στο Λίβερπουλ και στην Αθήνα, τότε μιλάμε για μια επανάσταση που έχει επέλθει προ πολλού. Δεν είναι δυνατόν η ελληνική τηλεόραση να μην προσπαθεί να συμπορευτεί, όχι φυσικά με όρους μιμητισμού και αντιγραφής, αλλά έχοντας στραμμένο το βλέμμα και στο τι γίνεται έξω από τον μικρόκοσμό της.
H τηλεοπτική ιστορία θα δείξει αν το «Milky Way» θα αποδειχθεί απλώς ένας μοναχικός δορυφόρος σε τροχιά εκτός του γαλαξία μας ή όχι.
