Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
Δεν άφησε δικό της αποτύπωμα, παρά μόνο ένα ημερολόγιο, που κι αυτό ήταν ψεύτικο.

Η άλλη Μαγδαληνή

0

Όταν σπούδαζα στο Παρίσι, διέσχιζα καθημερινά την οδό Rambuteau, από την αίθουσα που τώρα ανήκει στον παραγωγό Μαρίν Καρμίτς, και ανάμεσα στα μαγαζιά με τις αφίσες του ειρωνικά χαμογελαστού Μίκι Ρουρκ στις ποζάτες δόξες του και του επικά κενού Κριστόφ Λαμπέρ (στα τέλη των '80s οι Γάλλοι δεν ήταν και τόσο ρεσερσέ στα είδωλά τους) χάζευα τα προσεχώς.

Το μάτι μου πάντα έπεφτε σε έναν παράξενο τίτλο. Το Χρονικό της Άννα Μαγκνταλένα Μπαχ. Των Ζαν-Μαρί Στρομπ και Ντανιέλ Ουιγιέ. Του 1968. Με ύμνους από κριτικούς και θεωρητικούς να το συνοδεύουν στα σεμνά lobby cards. Το έπαιζε κάθε Κυριακή, στις 12 το μεσημέρι, και μόνο τότε.

Καθόλου συνηθισμένος σε ειδικά ωράρια, το ανέβαλλα συστηματικά. Ώσπου έναν μήνα πριν τα μαζέψω και φύγω από την πόλη, με την ταινία σταθερή στο ραντεβού της, μπήκα από περιέργεια στη μικρή σάλα.


Πίστευα πως είμαι ανθεκτικός σινεφίλ και στην προ ψηφιακού κατακλυσμού υπερφίαλη νεότητά μου νόμιζα πως θα το χειριζόμουν.

Ειλικρινά, δεν ήξερα τι έβλεπα, πώς το έκαναν, γιατί και, τελικά, ποιοι είναι αυτοί οι δύο κινηματογραφιστές που καταπιάστηκαν με το πλαστό ημερολόγιο της δεύτερης συζύγου του μεγάλου Γερμανού συνθέτη. Δεν είχε εφέ, κόλπα, εντυπωσιασμούς. Μόνο υπέροχη μουσική και αυστηρή αφήγηση.

Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
Mια σχεδόν αόρατη γυναίκα...

Μετά από τόσους Χριστούς από τη Ναζαρέτ και Μαγδαληνές που έχω δει, θυμήθηκα την περίπτωση μιας υποστηρικτικής, σχεδόν αόρατης γυναίκας, μιας πιο προνομιούχου Μαγδαληνής, η οποία δεν έκανε ποτέ τη μεγάλη καριέρα της σοπράνο που πιθανώς ονειρευόταν, αλλά υπηρέτησε έναν εμπνευσμένο καλλιτέχνη, έκανε 13 παιδιά μαζί του και δεν άφησε δικό της αποτύπωμα, παρά μόνο ένα ημερολόγιο, που κι αυτό ήταν ψεύτικο.

Την επομένη μπήκα στο Beaubourg, στη βιβλιοθήκη που είχε σταθεί βράχος σε κάθε ανασκαφή γνώσης που είχα επιχειρήσει, και προσπάθησα να μάθω τα πάντα γι' αυτούς.

  

Γεννήθηκαν στη Γαλλία, γνωρίστηκαν όταν εκείνη ήταν φοιτήτρια κι εκείνος έγραφε για τα «Cahiers du Cinéma», μετακόμισαν στη Γερμανία για να αποφύγει ο Στρομπ τη στρατιωτική θητεία και μετά από μια σύντομη μαθητεία δίπλα στον Ζακ Ριβέτ έκαναν ταινίες που βασίζονταν σε ασυνήθιστες πηγές.

Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
Ζαν-Μαρί Στρομπ και Ντανιέλ Ουιγιέ

Το βάρος της σκηνοθεσίας καθαυτήν αναλάμβανε ο Στρομπ, η Ουιγιέ ασχολούνταν περισσότερο με την παραγωγή και το μοντάζ και όλα τα υπόλοιπα, τις πρόβες και την προετοιμασία τα μοιράζονταν – ο Πέδρο Κόστα έχει απαθανατίσει τη σιαμαία συνεργασία τους σε ένα ντοκιμαντέρ με τη μορφή του making of της ταινίας τους Sicilia!.


Το Χρονικό της Άννα Μαγκνταλένα Μπαχ ήταν η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία τους και παραμένει η πιο γνωστή και λιγότερο δύσβατη.

Μοιάζει με ιδιότυπο, ανάδελφο μιούζικαλ εποχής, ηχογραφημένο με σύγχρονο ήχο από τη ζωντανή εκτέλεση στο φιλμ χωρίς παρέμβαση στο στούντιο, μια τεχνική σπανιότατη και εξαιρετικά δύσκολη, που απαιτεί δουλειά, ακρίβεια, επαγγελματισμό, ταλέντο.

Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
 

Η εμμονή στη λεπτομέρειά του είναι μοναδική: τηρεί τη χρονολογική σειρά των έργων του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, ξεκινώντας από ένα βραδεμβούργιο κονσέρτο και συνεχίζοντας με σονάτες, καντάτες, πρελούδια και ορατόρια.

Τον συνθέτη υποδύεται ο πιανίστας, με ειδίκευση στο αρπίχορδο, και θεωρητικός Γκούσταβ Λέονχαρτ, μεταμφιεσμένος, όπως όλοι οι «ερμηνευτές».

Δεν είναι θέατρο, ούτε ντοκιμαντέρ. Δεν προορίζεται για μουσειακή ή αρχειακή χρήση. Μυθοπλασία σίγουρα, όχι όμως στον βαθμό και τη δομή που αντιλαμβανόμαστε από τις κλασικές τρεις πράξεις μιας φαινομενικά αντικειμενικής βιογραφίας, η οποία ωστόσο δεν φιλοδοξεί να ασχοληθεί με τη ζωή ενός μάλλον βαρετού ανθρώπου που συνέθετε θεσπέσια.

Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
Η άλλη Μαγδαληνή Facebook Twitter
Τη δεύτερη φορά που είδα το Χρονικό, ελάχιστη σημασία έδωσα στον υποκρουσιακό μονόλογο της Μαγδαληνής του Μπαχ, γιατί κόλλησα με την ίδια την υπέροχη μουσική.


Η αίσθηση είναι μοναδική: παρά την έλλειψη δραματικότητας, του κινηματογραφικού artifice, όπως το γνωρίζουμε από τη συντριπτική πλειονότητα των μουσικών βιογραφιών (ή, μάλλον, χάρη σε αυτή την καθαρότητα της αναπαράστασης), η πιστότητα γίνεται η πειστικότερη δυνατή μετουσίωση, μια de facto μεταφορά στη συγκεκριμένη εποχή. Χωρίς συγκινήσεις και ευτυχή φινάλε, ανατροπές και αφήγηση που διακόπτεται από τραγούδια και νούμερα.

Τη δεύτερη φορά που είδα το Χρονικό, ελάχιστη σημασία έδωσα στον υποκρουσιακό μονόλογο της Μαγδαληνής του Μπαχ, γιατί κόλλησα με την ίδια την υπέροχη μουσική.

Το έγγραφο χρονικό της δεύτερης συζύγου, που, όπως αποδείχτηκε ιστορικά, ήταν πλαστό και το σκάρωσε το 1925 η Βρετανίδα συγγραφέας Έστερ Μέινελ, χρησιμεύει απλώς ως η αφορμή για την ταινία.

Ο δικός μου συνειρμός είναι άσχετος και καθαρά πασχαλινός. Μετά από τόσους Χριστούς από τη Ναζαρέτ και Μαγδαληνές που έχω δει, θυμήθηκα την περίπτωση μιας υποστηρικτικής, σχεδόν αόρατης γυναίκας, μιας πιο προνομιούχου Μαγδαληνής, η οποία δεν έκανε ποτέ τη μεγάλη καριέρα της σοπράνο που πιθανώς ονειρευόταν, αλλά υπηρέτησε έναν εμπνευσμένο καλλιτέχνη, έκανε 13 παιδιά μαζί του και δεν άφησε δικό της αποτύπωμα, παρά μόνο ένα ημερολόγιο, που κι αυτό ήταν ψεύτικο.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΙΣ 19.4.2019

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

39’ με τον Γιώργο Ζώη

Οθόνες / Γιώργος Ζώης: «Αρνούμαι να είμαι καλεσμένος σε ένα φεστιβάλ, ενώ ο στρατός δολοφονεί παραδίπλα»

Ο δημιουργός του «Αρκάντια», της ελληνικής ταινίας που έλαβε εξαιρετικές κριτικές στην πρόσφατη Μπερλινάλε, εξηγεί τη μετάβασή του σε ένα σινεμά πιο αφηγηματικό, την απόφασή του να μη συμμετέχει στο Φεστιβάλ της Ιερουσαλήμ και συμπεραίνει πως οι μεγάλες κινηματογραφικές διοργανώσεις έχουν υποστεί το δικό τους gentrification.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
«Treasure»: Η εποχή που η Lena Dunham ήταν relevant μοιάζει πολύ μακρινό παρελθόν…

Ανταπόκριση από το Βερολίνο / «Treasure»: Η εποχή που η Lena Dunham ήταν relevant μοιάζει μακρινό παρελθόν

Ειλικρινά είχαμε (ξε)χάσει την Ντάναμ και τη μετεωρική, σίγουρα θορυβώδη περίπτωσή της, μέχρι την ταινία «Treasure», που έκανε πρεμιέρα εκτός συναγωνισμού στο 74ο Φεστιβάλ Βερολίνου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Δεν μας άξιζε ο Γιάννης Αντετονκούμπο, αλλά θα είναι πάντα και δικός μας

Daily / Δεν μας άξιζε ο Γιάννης Αντετονκούμπο, αλλά θα είναι πάντα και δικός μας

Το ντοκιμαντέρ «Giannis: The Marvelous Journey» είναι μια καλοφτιαγμένη και κατά τόπους συγκινητική καταγραφή της παραμυθένιας διαδρομής του αναιμικού παιδιού από το αθηναϊκό «γκέτο», που κατέκτησε την κορυφή του κόσμου.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Το ανεπάντεχο bromance του Τζόνι Ντεπ με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο MBS

Οθόνες / Το ανεπάντεχο bromance του Τζόνι Ντεπ με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο MBS

Η παράξενη ιστορία της σχέσης που ανέπτυξε ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον 60χρονο σταρ του κινηματογράφου, φιλοξενώντας τον στο βασίλειό του και εντάσσοντας τον στον κύκλο εμπιστοσύνης του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τι είναι αυτό που κάνει τις τουρκικές σειρές τόσο δημοφιλείς;

Οθόνες / Τι είναι αυτό που κάνει τις τουρκικές σειρές τόσο δημοφιλείς;

Η Τουρκία είναι πλέον ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας τηλεοπτικών σειρών στον κόσμο και οι σειρές που παράγει η χώρα είναι εξαιρετικά δημοφιλείς όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και στην Ευρώπη και στη Λατινική Αμερική.
THE LIFO TEAM
Υπέροχες μέρες: Η αναπάντεχη ολική επαναφορά του Βιμ Βέντερς

Οθόνες / Υπέροχες μέρες: Η αναπάντεχη ολική επαναφορά του Βιμ Βέντερς

Η ταινία που ξεκίνησε ως μικρού μήκους για την προώθηση του πρότυπου οργανισμού δημόσιων τουαλετών του Τόκιο κατέληξε να είναι ένα κομψοτέχνημα αισθητικής και αφήγησης από τον άλλοτε πανίσχυρο του νέου γερμανικού κινηματογράφου, που τελευταία έδειχνε ανέμπνευστος, σαν να είχε χάσει το κίνητρο του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Dune: Μέρος Δεύτερο»: Ούτε μια στιγμή δεν προδίδει το είδος της υπερπεριπέτειας

Οθόνες / «Dune: Μέρος Δεύτερο»: Ούτε μια στιγμή δεν προδίδει το είδος της υπερπεριπέτειας

Ο Ντενί Βιλνέβ παραδίδει όσα προφήτεψε στο πρώτο «Dune», ένα βιβλικό Star Wars, σοβαρό και μυστικιστικό, πολλαπλασιάζοντας και βαθαίνοντας την κινηματογραφική εμπειρία στην έρημο.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κότζι Γιακούσο: «Οι επιφυλάξεις μου για τον Βέντερς διαλύθηκαν την πρώτη μέρα»

Αποκλειστική συνέντευξη / Κότζι Γιακούσο: «Οι επιφυλάξεις μου για τον Βέντερς διαλύθηκαν την πρώτη μέρα»

Ένας ζωντανός μύθος της υποκριτικής, ο «Τοσίρο Μιφούνε της γενιάς του», όπως έχει χαρακτηριστεί, μιλά αποκλειστικά στη LiFO για τη συνεργασία του με τον κορυφαίο Γερμανό δημιουργό στο υποψήφιο για Όσκαρ «Perfect Days», που του χάρισε και το βραβείο ερμηνείας στις Κάννες.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ