ΕΔΩ ΚΑΙ ΔΥΟ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ, το Χόλιγουντ δεν χάνει ευκαιρία να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κλιματική αλλαγή. Μοιάζει συνεπώς εκπληκτικό το γεγονός ότι η ταινία «Twisters» της Universal Pictures, η οποία επικεντρώνεται στις έντονες καιρικές συνθήκες και ειδικά, εν προκειμένω, στους ανεμοστρόβιλους, βγήκε αυτό τον μήνα στις αίθουσες χωρίς καμία αναφορά στην κλιματική αλλαγή. Αν υπήρχε ποτέ ένα ιδανικό όχημα για να μεταφέρει τα οικολογικά μηνύματα του Χόλιγουντ –μια ταινία μεγάλου προϋπολογισμού με κεντρικούς χαρακτήρες που βρίσκονται στη δίνη ακραίων καιρικών φαινομένων–, σίγουρα αυτό είναι το «Twisters». Ή όχι;
Μάλλον όχι. Οι ταινίες δεν πρέπει να έχουν ως στόχο «τη διακήρυξη μηνυμάτων», όπως δήλωσε ο σκηνοθέτης του «Twisters», Λι Άιζακ Τσανγκ, σε μια συνέντευξη τύπου πριν από την κυκλοφορία της ταινίας, η οποία, όπως φαίνεται, λειτούργησε ως κάλεσμα του Χόλιγουντ προς το συντηρητικό κοινό.
Τα μεγάλα στούντιο φαίνεται να προσέχουν ένα μήνυμα που πολλοί αγοραστές εισιτηρίων –ιδιαίτερα στην ενδοχώρα των Ηνωμένων Πολιτειών– στέλνουν εδώ και καιρό: Θέλουμε απλώς να διασκεδάσουμε, χωρίς να νιώθουμε ότι θα εξεταστούμε σε μάθημα.
Ο εντοπισμός τάσεων στον κινηματογράφο αποτελεί μια επικίνδυνη αναζήτηση. Μερικές φορές μια ταινία είναι απλώς μια ταινία. Το «Twisters», ωστόσο, είναι δείγμα μιας σαφούς αλλαγής πλεύσης στο Χόλιγουντ. Μετά από μια περίοδο κατά την οποία πολλές ταινίες λειτουργούσαν ως μέσα προβολής μιας προοδευτικής ατζέντας, άλλοτε με επιτυχία στα ταμεία («Barbie»), συχνότερα όμως όχι («The Marvels», «The Color Purple»), τα μεγάλα στούντιο φαίνεται να προσέχουν ένα μήνυμα που πολλοί αγοραστές εισιτηρίων –ιδιαίτερα στην ενδοχώρα των Ηνωμένων Πολιτειών– στέλνουν εδώ και καιρό: Θέλουμε απλώς να διασκεδάσουμε, χωρίς να νιώθουμε ότι θα εξεταστούμε σε μάθημα. Για να το θέσουμε ωμά, το Χόλιγουντ δείχνει πλέον όλη την καλή διάθεση να υποκύψει στο κοινό των λεγόμενων «κόκκινων πολιτειών» που αναμένεται να υπερψηφίσουν τον Τραμπ.
Η Disney, στην οποία ανήκουν επτά στούντιο, μεταξύ των οποίων και τα στούντιο της Pixar, της Marvel, της Lucasfilm και της 20th Century, φαίνεται να αλλάζει τις προτεραιότητές της, προειδοποιώντας τα δημιουργικά στελέχη της. «Πάνω απ’ όλα πρέπει να ψυχαγωγούμε, το έργο μας δεν έχει να κάνει με μηνύματα», δήλωσε ο Ρόμπερτ Άιγκερ, διευθύνων σύμβουλος της Disney, σε ένα συνέδριο στα τέλη του περασμένου έτους. «Δεν πρόκειται να ανεχθώ το αντίθετο», συμπλήρωσε.
Τα σχόλιά του ήταν μια απότομη αντιστροφή από τη συνέλευση των μετόχων της Disney το 2017, όταν μιλούσε με υπερηφάνεια για την «ύφανση κοινωνικοπολιτικών μηνυμάτων» στις ταινίες της εταιρείας. «Μπορούμε να πάρουμε αυτές τις αξίες, τις οποίες θεωρούμε σημαντικές κοινωνικά, και να αλλάξουμε πραγματικά τη συμπεριφορά των ανθρώπων», δήλωνε τότε.
Για 20 χρόνια, η εταιρεία Participant Media ήταν ο κατεξοχήν παραγωγός ταινιών «συνείδησης» στο Χόλιγουντ. Το οικολογικό ντοκιμαντέρ «An Inconvenient Truth» ήταν μια από τις πρώτες επιτυχίες της. H εταιρεία όμως αναγκάστηκε να βάλει λουκέτο τον Απρίλιο που μας πέρασε. Η Participant βασιζόταν σε στούντιο και σε πλατφόρμες streaming για να διανείμει τις ταινίες της, αυτοί οι φορείς όμως πλέον έχουν μειώσει δραστικά το «εξειδικευμένο» περιεχόμενο υπέρ των πιο δημοφιλών προτάσεων. Οι πλατφόρμες streaming, όπως το Netflix, έχουν επίσης αρχίσει να πουλάνε διαφημιστικό χρόνο και οι διαφημιστές προτιμούν πάντα το απολιτικό περιεχόμενο που απευθύνεται σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό.
Η Paramount περιγράφει την τρέχουσα αντίληψή της ως «παραγωγή ψυχαγωγικών ταινιών για όλο το κοινό». Σε αυτές περιλαμβάνεται ο «Μονομάχος ΙΙ», μία από τις πιο αναμενόμενες ταινίες του φθινοπώρου. «Πολλοί κινηματογραφόφιλοι δεν θέλουν ατζέντες ή να τους λέει το Χόλιγουντ τι πρέπει να σκέφτονται», δήλωσε προσφάτως ο Κρις Άρονσον, πρόεδρος του τμήματος εγχώριας διανομής της Paramount.
Κάποιοι αστέρες κατευθύνονται αμεσότερα προς τα δεξιά. Παρόλο που δεν είχε ως αποτέλεσμα την τεράστια επιτυχία που οραματιζόταν, ο Κέβιν Κόστνερ με το «Horizon: An American Saga - Chapter 1» στόχευσε απευθείας στους θεατές των κόκκινων πολιτειών τον περασμένο μήνα. (Μια διαφήμιση της ταινίας περιλάμβανε σε περίοπτη θέση τον συντηρητικό σχολιαστή Γκλεν Μπεκ να λέει: «Ο Κέβιν Κόστνερ μπορεί να είναι ο μόνος που είναι ικανός να αφηγηθεί μια τέτοια αληθινή αμερικανική ιστορία»). Ο Ντουέιν Τζόνσον, πάντα εναρμονισμένος με την αγορά, βγήκε στο Fox News την άνοιξη για να καταγγείλει τη «woke κουλτούρα» και να δηλώσει ότι μετάνιωσε που υποστήριξε τον πρόεδρο Μπάιντεν στις εκλογές του 2020.
Η προσέγγιση της Universal για το «Twisters» περιελάμβανε την παρουσίαση της ταινίας ως μια συναρπαστική ψυχαγωγική απόδραση όπου επιμελώς αποφεύγεται να θιγούν κοινωνικοπολιτικά θέματα. Το τελευταίο πράγμα που ήθελε η Universal ήταν μια ταινία που θα λειτουργούσε ως «κατσάδα» για την κλιματική αλλαγή, κάτι που πιθανότατα θα απωθούσε τους συντηρητικούς θεατές.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να παραβλέψουμε κανένα κοινό», δήλωσε ο Μάικλ Μόουζες, επικεφαλής μάρκετινγκ της Universal. «Σε κάθε απόφαση το θέμα ήταν πώς μπορούμε να συμπεριλάβουμε και όχι να αποκλείσουμε». Το «Twisters», η παραγωγή του οποίου κόστισε 155 εκατομμύρια δολάρια, χωρίς να περιλαμβάνονται δεκάδες εκατομμύρια σε έξοδα μάρκετινγκ, συγκέντρωσε 82 εκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις εισιτηρίων μόνο κατά τις τρεις πρώτες ημέρες προβολής του στις αίθουσες της Βόρειας Αμερικής, περίπου 65% περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές του box office, με τις κόκκινες πολιτείες να συνεισφέρουν το μεγαλύτερο μερίδιο αυτής της επιτυχίας.
Περισσότερο από ποτέ, τα στούντιο δεν έχουν την πολυτέλεια να χαραμίσουν ούτε ένα δολάριο. Τα περισσότερα από αυτά αποτελούν μέρος γιγαντιαίων πολυεθνικών ομίλων ψυχαγωγίας που δέχονται σοβαρές πιέσεις καθώς τα παραδοσιακά καλωδιακά κανάλια μαραζώνουν και οι υπηρεσίες streaming παλεύουν με το υψηλό κόστος προγραμματισμού.
Το Χόλιγουντ δεν έχει ανακάμψει από την πανδημία (εν μέρει επειδή το κλείσιμο της πανδημίας ακολουθήθηκε από δύο μακροχρόνιες απεργίες των συνδικάτων κατά των στούντιο). Οι πωλήσεις εισιτηρίων μέχρι στιγμής φέτος στη Βόρεια Αμερική ανέρχονται σε 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια, μια μείωση της τάξης του 35% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2019, σύμφωνα με την Comscore, η οποία παρακολουθεί τα στοιχεία του box office.
Καθώς τα στούντιο προσπαθούν να ανακάμψουν, η ενδοχώρα αποτελεί μια ιδιαίτερη ευκαιρία. Οι θεατές στις κόκκινες πολιτείες επέστρεψαν πιο γρήγορα στις αίθουσες μετά την πανδημία, αντίθετα από εκείνους στις παράκτιες μητροπόλεις. Ορισμένες μεγάλες αγορές, όπως το Σαν Φρανσίσκο, δεν έχουν ανακάμψει ακόμα πλήρως και ενδέχεται να μην ανακάμψουν ποτέ, σύμφωνα με στελέχη των στούντιο διανομής. Από την άλλη, η αλλαγή των πολιτισμικών προτύπων και προτεραιοτήτων δείχνει ότι το Χόλιγουντ δεν έχει πια την πολυτέλεια να αγνοεί πλέον ένα τεράστιο κοινό, όπως το συντηρητικό, που, όπως γράφτηκε κάπου, «τόσο καιρό το έχανε, παρότι βρισκόταν μπροστά του σε κοινή θέα».
Με στοιχεία από The New York Times
