«Η Λάμψη» είναι ίσως το πιο κλασικό ψυχολογικό θρίλερ όλων των εποχών και ένα από τα αριστουργήματα του Στάνλεϊ Κιούμπρικ που επηρέασε τον κινηματογράφο αλλά και τις νύχτες των θεατών. Ακόμα και μετά από 40 χρόνια «Η Λάμψη» συνεχίζει να είναι ένα θρυλικό προϊόν της ποπ κουλτούρας και μια ταινία που ανέδειξε τον Τζακ Νίκολσον, όχι μόνο στον καλύτερο αλλά και στον πιο τρομακτικό ηθοποιό του Χόλιγουντ.

 

Η ταινία, που έχει βασιστεί στο βιβλίο του Στίβεν Κινγκ και έχει στους πρωταγωνιστικούς ρόλους τον Τζακ Νίκολσον, τη Σέλι Ντουβάλ, τον Σκάτμαν Κράδερς και τον Ντάνι Λόιντ, περιγράφει την ιστορία του Τζακ Τόρανς, ενός επίδοξου συγγραφέα και αλκοολικού σε απεξάρτηση που δέχεται να δουλέψει ως επιστάτης στο απομονωμένο ξενοδοχείο "Overlook" στο Κολοράντο, την εποχή που είναι κλειστό.

 

Όσο απίστευτο κι αν φαίνεται η κινηματογράφηση της ταινίας έγινε σχεδόν αποκλειστικά στα EMI Elstree Studios με σκηνικά που φτιάχτηκαν βασισμένα σε αληθινές τοποθεσίες. Παρόλ' αυτά, όταν η ταινία βγήκε στις αίθουσες, απέτυχε να εντυπωσιάσει τους θεατές. Οι κριτικές ήταν διχασμένες και η Warner Bros. δεν έβγαλε μεγάλο κέρδος. Για την ακρίβεια, σε μια συνέντευξη στο Playboy το 1983, ο ίδιος ο Στίβεν Κινγκ δήλωνε απογοητευμένος από το αποτέλεσμα: «Θαύμαζα τον Κιούμπρικ για πολύ καιρό και είχα μεγάλες προσδοκίες από την ταινία αλλά απογοητεύτηκα βαθιά από το τελικό αποτέλεσμα. Κάποια μέρη της ταινίας ήταν τρομακτικά και μετέδιδαν στον θεατή έναν αδιάκοπο κλειστοφοβικό τρόμο, άλλα όμως ήταν αδιάφορα».

 

Όταν η ταινία βγήκε στις αίθουσες, απέτυχε να εντυπωσιάσει τους θεατές. Οι κριτικές ήταν διχασμένες και η Warner Bros. δεν έβγαλε μεγάλο κέρδος. Για την ακρίβεια το 1983 ο ίδιος ο Στίβεν Κινγκ δήλωνε απογοητευμένος από το αποτέλεσμα.

 

Ωστόσο, στα χρόνια που ακολούθησαν, θα άλλαζε σοβαρά η αντίληψη για την ταινία. Κριτικοί που είχαν εναντιωθεί στην ταινία θα άλλαζαν άποψη και θα αναγνώριζαν την ποιότητα του έργου του Κιούμπρικ.

 

Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν στο διαδίκτυο πολλές φωτογραφίες από τα γυρίσματα της ταινίας και από χαρούμενες στιγμές πίσω από τις κάμερες. Η σκοτεινή και τρομακτική αίσθηση της ταινίας εξαφανίζεται βλέποντας τους ηθοποιούς και το συνεργείο να περνούν ωραία όλοι μαζί κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.  — Ν.Γ.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Αυτή η polaroid τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια ενός τεστ φωτισμού στο σετ της κρεβατοκάμαρας. Ο Κιούμπρικ φαίνεται ξαπλωμένος στο κρεβάτι, μελετώντας μια άλλη φωτογραφία. Δίπλα στο κρεβάτι στέκεται ο βοηθός κάμερας Ντάγκλας Μίλσομ.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο Τζακ Νίκολσον, o εφευρέτης της steadicam Γκάρετ Μπράουν, η κόρη του Κιούμπρικ Βίβιαν, η Τζουν Ράνταλ και άλλοι.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Κιούμπρικ δίνει οδηγίες στον Νίκολσον στο σκηνικό του Gold Room Bar.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Η Σέλι Ντουβάλ και ο Τζακ Νίκολσον με μέλη του συνεργείου στα γυρίσματα της ταινίας.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Στο σετ με τον σκηνοθέτη και την ηθοποιό Σέλι Ντουβάλ. Ο μικρός Ντάνι Λόιντ κάθεται στην αγκαλιά του προπονητή του και του επί μακρόν βοηθού του Κιούμπρικ, Λέον Βιτάλι. Αριστερά, η κόρη του Κιούμπρικ, Βίβιαν κρατά την κάμερα που χρησιμοποιούσε για τη μαγνητοσκόπηση του ντοκιμαντέρ "Making of The Shining". Πίσω τους ο εφευρέτης της Steadicam Γκάρετ Μπράουν στέκεται μαζί με τον χειριστή κάμερας Κέλβιν Πάικ και ένα άλλο άγνωστο μέλος του συνεργείου.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο σκηνοθέτης και ο διευθυντής φωτογραφίας Τζον Άλκοτ γυρίζουν μια σκηνή που διαγράφηκε αργότερα που δείχνει τον Τζακ να ανακαλύπτει ένα λεύκωμα γεμάτο αναμνηστικά από το άσχημο παρελθόν του Overlook Hotel.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο χειριστής της Steadicam Γκάρετ Μπράουν, ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ και ο βοηθός κάμερας Ντάγκλας Μίλσομ.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Κιούμπρικ με τον Νίκολσον στο σκηνικό της αποθήκης τροφίμων.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Νίκολσον με την επόπτρια σεναρίου Τζουν Ράνταλ.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Τζακ Νίκολσον στο σκηνικό του Colorado Lounge. Κοντά στην κάμερα στέκεται ο βοηθός του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, Λέον Βιτάλι. Στο μπροστά μέρος φαίνεται το σύστημα υποβοήθησης βίντεο. Η «Λάμψη» ήταν μια από τις πρώτες παραγωγές που χρησιμοποίησε την on-set αναπαραγωγή βίντεο για άμεση ανασκόπηση του τι γυρίστηκε.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Η Βίβιαν Κιούμπρικ, η 17χρονη κόρη του σκηνοθέτη στα γυρίσματα της «Λάμψης». Η Βίβιαν κινηματογράφησε σχεδόν 60 ώρες από τα γυρίσματα της ταινίας και κάποια αποσπάσματα χρησιμοποίησε στο ντοκιμαντέρ της σχετικά με την παραγωγή της ταινίας.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Γυρίζοντας τη σκηνή όπου ο Τζακ πλησιάζει απειλητικά την Γουέντι στα σκαλιά του Colorado Lounge. Τη σκηνή κινηματογραφούν πολλές κάμερες αλλά τελικά η μόνη στιγμή που κράτησαν ήταν όταν η Γουέντι χτυπά τον Τζακ με το ρόπαλο του μπέιζμπολ. Όλα το υπόλοιπο υλικό που βλέπει ο θεατής σε αυτή τη σκηνή τραβήχτηκε από τη steadicam.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο εφευρέτης και χειριστής της steadicam Γκάρετ Μπράουν στο σκηνικό του Λαβύρινθου που είχε στηθεί στα στούντιο EMI Elstree.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Αυτή η φωτογραφία δείχνει τον χειριστή κάμερας Τζεφ Μπλάιθ, τη σύζυγο του Τζεφ και τη βοηθό κάμερας. Οι τρεις έπαιξαν το ρόλο της οικογένειας Τόρανς στις πολλές αχρησιμοποίητες λήψεις του αυτοκινήτου και φορούν κοστούμια από την ταινία.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο εφευρέτης και χειριστής της steadicam Γκάρετ Μπράουν κινηματογραφεί τη Σέλι Ντουβάλ και τον Ντάνι Λόιντ στην τελική σκηνή της «Λάμψης».

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Ρέι Λάβτζοϊ, αριστερά, δίπλα στον μακροχρόνιο προσωπικό βοηθό του Στάνλεϊ Κούμπρικ, Εμίλιο Ντ' Αλεσάντρο, στο σκηνικό του Colorado Lounge. Στο τραπέζι μπροστά τους βρίσκεται το λεύκωμα του Overlook Hotel, ένα αντικείμενο το οποίο, αν και είναι κεντρικό στοιχείο στο μυθιστόρημα, δεν εμφανίζεται πολύ στην ταινία. Ορισμένες σκηνές γυρίστηκαν με το λεύκωμα, όπως του Τζακ να το βρίσκει, και μια μετέπειτα σκηνή όπου το δείχνει στην Γουέντι, αλλά όλες αυτές οι σκηνές διαγράφηκαν από την τελική ταινία.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Τζακ Νίκολσον με την Βίβιαν Κιούμπρικ η οποία εκτός από την κινηματογράφηση των γυρισμάτων που έκανε, έπαιξε κι ένα ρόλο κομπάρσου στη σκηνή από τη δεκαετία του 1920 στο Gold Room.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ γυρίζει μια σκηνή στο Gold Room Bar ενώ η κόρη του από δίπλα τραβάει με τη δική της κάμερα.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ κάθεται στις σκάλες του τεράστιου Colorado Lounge με τον βοηθό σκηνοθέτη Μπράιαν Κουκ, τον Ντάγκλας Μίλσομ και τον χειριστή κάμερας Κέλβιν Πάικ.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Στις 30 Ιανουαρίου 1979, προς το τέλος της παραγωγής της ταινίας, καθώς γύριζαν μια σκηνή στο Lobby, ξέσπασε μια μικρή φωτιά σε ένα σύστημα ήχου. Η φωτιά γρήγορα εξαπλώθηκε και το πρωί, μερικά από τα πιο σημαντικά σκηνικά της ταινίας όπως το Colorado Lounge, το Lobby και οι εμβληματικοί διάδρομοι του ξενοδοχείου, είχαν καταστραφεί. Το επόμενο πρωί ο Κιούμπρικ εξέτασε τη ζημιά και ο φωτογράφος Μάρεϊ Κλόουζ συνέλαβε αυτήν την εικόνα του σκηνοθέτη που γελούσε μπροστά στην καταστροφή.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ μιλάει με τον ηθοποιό Φίλιπ Στόουν, ο οποίος παίζει τον ρόλο του Τσαρλς Γκράντι. Ίσως να γυρίζουν τη σκηνή στην οποία ο Τζακ μιλάει στον Γκρέιντι ενώ είναι κλειδωμένος στο ντουλάπι, αν και ο Γκρέιντι δεν εμφανίζεται στην κάμερα σε αυτήν τη σκηνή - μόνο η φωνή του ακούγεται από την κλειστή πόρτα.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Οι αδερφές Λίζα και Λουίζ Μπερνς που έπαιξαν της δίδυμες Γκρέιντι.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Σε αυτή τη σκηνή η Ντουβάλ μοιάζει να φοράει το μπουφάν του χαρακτήρα του Σκάτμαν Κράδερς, Ντικ Χάλοραν.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ κάνει δοκιμές χρησιμοποιώντας τη μακέτα του Λαβύρινθου.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Κιούμπρικ με τον Τζακ Νίκολσον και τον Τζόι Τέρκελ στο Gold Room Bar.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Polaroid της Σέλι Ντουβάλ στο μπάνιο του διαμερίσματος του επιστάτη του ξενοδοχείου Overlook.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
O Kιούμπρικ και η Ντουβάλ στέκονται στο σκηνικό που έχει στηθεί για τη σκηνή όπου η Γουέντι ανακαλύπτει τους ιστούς αράχνης και τους σκελετούς.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Κιούμπρικ με τον διευθυντή φωτογραφίας Τζον Άλκοτ. Ο ίδιος θυμάται ότι, με εξαίρεση τις εξωτερικές σκηνές με το εφέ χιονιού, δεν υπήρχαν ποτέ περισσότερα από δέκα μέλη του συνεργείου στο σετ κάθε στιγμή. Ο Κιούμπρικ ήθελε να έχει λίγα άτομα για να εξοικονομεί χρήματα, διασφαλίζοντας ότι θα μπορούσε να εργαστεί με τον δικό του ρυθμό χωρίς να φοβάται μήπως ξεπεράσει τον προϋπολογισμό.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ τραβάει μια φωτογραφία στο Κόκκινο Μπάνιο ενώ έχει αγκαλιά την 17χρονη κόρη του Βίβιαν.

 

30 σπάνιες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της «Λάμψης»