Μια νέα περιοδική έκθεση εγκαινιάζεται τη Δευτέρα 26 Φεβρουαρίου στο μουσείο της Ακρόπολης, με θέμα την Ελευσίνα και τα μεγάλα μυστήριά της.
Mετά τη Σαμοθράκη και τη Δωδώνη έρχεται η σειρά της Ελευσίνας και των θησαυρών της να γίνουν γνωστά σε ένα ευρύτερο κοινό, που θα θελήσει να επισκεφθεί στη συνέχεια και τον γοητευτικό, σιωπηλό αρχαιολογικό χώρο της πόλης της θεάς Δήμητρας.
Τα πιο εμβληματικά αντικείμενα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην Ελευσίνα έχουν επιλεγεί για την έκθεση «Ελευσίνα. Τα μεγάλα μυστήρια», με σκοπό να κατανοήσει ο επισκέπτης τι ακριβώς είναι η Ελευσίνα και τα μυστικά της και το πόσο ξεχωριστό κομμάτι υπήρξε για την Αθήνα – ιερά σκεύη όπως κέρνοι, πλημοχόες και θυμιατήρια είναι σίγουρα κάποια από τα αντικείμενα που δε βλέπουμε συχνά.
Αυτό που μας λείπει δεν είναι τόσο τα μυστικά της λατρείας -τα οποία ενδεχομένως θα μας απογοήτευαν αν τα μαθαίναμε- αλλά το πόσοι χιλιάδες άνθρωποι γοητεύθηκαν από αυτήν.
Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει το μοναδικό άγαλμα της Φεύγουσας Περσεφόνης, στο πίσω μέρος του κεφαλιού της οποίας διακρίνονται μικρές τρύπες από τις οποίες ξεκινούσαν χάλκινες τούφες μαλλιών και ο πίνακας της Νιννιόν, ένας πήλινος αναθηματικός πίνακας που περιγράφει την άφιξη της πομπής των μυστών και μετακινείται για πρώτη φορά από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο – ενδιαφέρον έχει και ότι είναι ορατό το πίσω μέρος του κεραμικού, όπου διακρίνονται χαραγμένα ανερμήνευτα στοιχεία.
Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται και το ανάγλυφο του 2ου αιώνα μ.Χ. που απεικονίζει τον Ιεροφάντη Αγνούσιο και το οποίο εκτίθεται για πρώτη φορά, καθώς βρισκόταν στις αποθήκες της Εφορείας.
Με τον τρόπο που απεικονίζει τον ιερέα -με βοστρύχους, σκήπτρο και πλούσια ενδύματα- υποδηλώνει το πόσο ξεχωριστό πρόσωπο θεωρείτο ο Ιεροφάντης.
«Αυτό που μας λείπει δεν είναι τόσο τα μυστικά της λατρείας -τα οποία ενδεχομένως θα μας απογοήτευαν αν τα μαθαίναμε- αλλά το πόσοι χιλιάδες άνθρωποι γοητεύθηκαν από αυτήν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του μουσείου της Ακρόπολης, Δημήτρης Παντερμαλής, στη συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα, ενώ η Καλλιόπη Παπαγγελή, διευθύντρια της Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, υποστήριξε ότι τα μυστικά των Ελευσίνιων Μυστηρίων ίσως δεν αποκαλύφθηκαν επειδή ήταν άρρητα, μια εμπειρία που δε μπορούσε να περιγραφεί με λόγια.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται και ευρήματα από το Ελευσίνιο της Αθήνας που βρίσκεται στο τέλος της οδού των Παναθηναίων, αλλά και από την Ιερά Οδό, καθώς η πομπή ξεκινούσε από την Αθήνα και μέσω αυτής κατέληγε στο τελεστήριο της Ελευσίνας.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο επισκέπτης πριν από την είσοδό του στην έκθεση αντικρίζει ένα ανάγλυφο από την περιοχή του Ελευσινείου, ενώ μια μικρή αίθουσα είναι αφιερωμένη στο Ιερό της Αφροδίτης, που βρίσκεται δίπλα στην Ιερά Οδό, στην περιοχή του Δαφνίου.
Ο εκθεσιακός χώρος έχει τη μορφή του Ελευσινιακού τελεστηρίου, με το κτίριο του σκοτεινού ανακτόρου σε σμίκρυνση, όπου παρουσιάζεται ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον δεκαπεντάλεπτο βίντεο του Κώστα Αρβανιτάκη, που «ακολουθεί» την πανηγυρική πομπή που ξεκινά από την Ακρόπολη, περνά την Ιερά Πύλη και ακολουθώντας την Ιερά Οδό φτάνει στο Ιερό της Αφροδίτης, τη λίμνη Κουμουνδούρου, τη γέφυρα που έφτιαξε ο Αδριανός το 125 μ.Χ. στον Ελευσινιακό Κηφισό, για να καταλήξει μετά από 21 χιλιόμετρα πορείας στο Τελεστήριο.
Τον χώρο της έκθεσης διατρέχει μια αναπαραγωγή της ζωφόρου των Μικρών Προπυλαίων, ενώ την προσοχή κλέβει το αέτωμα του Ναού F, που είναι σμίκρυνση με αναλογία ένα προς τρία του δυτικού αετώματος της Ακρόπολης.
Η έκθεση, η προετοιμασία της οποίας κράτησε δύο χρόνια, είναι μια μοναδική ευκαιρία για τους επισκέπτες να αποκτήσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της Ελευσίνας και της σύνδεσής της -μέσω της Ιεράς Οδού που λειτουργούσε ως ομφάλιος λώρος- με την Αθήνα.
Για πρώτη φορά μεταφέρονται στην Αθήνα εκθέματα από την Ελευσίνα, όπως κατά την αρχαιότητα μεταφέρονταν για πέντε μέρες για να την καθαγιάσουν.
Σήμερα, ωστόσο, τίθεται και το αίτημα της δημιουργίας ενός νέου αρχαιολογικού μουσείου στην Ελευσίνα, καθώς και αυτό της επανένωσης αρχαιοτήτων της, που εν είδει Ελγινείων βρίσκονται σε διαφορετικά μουσεία.
Info
Ελευσίνα. Τα μεγάλα μυστήρια.
Μουσείο Ακρόπολης (Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15, 210 9000900)
26/2/2018 – 31/5/2018
