Μια εκπληκτική ανακάλυψη έφεραν στο φως οι ενάλιες γεωαρχαιολογικές και γεωφυσικές έρευνες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στον όρμο της Μεθώνης και στο βόρειο τμήμα της νήσου Σαπιέντζας, από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (ΕΕΑ) σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας (ΕΘΑΓΕΦΩ) του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.
Τα εξαιρετικά σημαντικά ευρήματα, καθιστούν τη θαλάσσια περιοχή της Μεθώνης, μία από τις πιο σημαντικές ενάλιες αρχαιολογικές θέσεις της χώρας.
Επιπλέον, σύμφωνα με το ΑΠΕ, δύο γνωστά ναυάγια στις βόρειες ακτές της νήσου Σαπιέντζας αποτυπώθηκαν για πρώτη φορά λεπτομερώς, ενώ γεωαρχαιολογικές έρευνες πραγματοποιήθηκαν και στον καταβυθισμένο οικισμό της Μέσης εποχής του Χαλκού, που έχει εντοπισθεί στον όρμο της Μεθώνης.
Συγκεκριμένα, δύο ναυάγια που βρίσκονται στην επιφάνεια του πυθμένα στη θαλάσσια περιοχή της Μεθώνης εντόπισαν οι θαλάσσιες γεωφυσικές έρευνες, ενώ στις βόρειες ακτές της Σαπιέντζας αποτυπώθηκαν τα ναυάγια των λίθινων σαρκοφάγων και και των κιόνων από ερυθρωπό γρανίτη. «Ο σκοπός των ερευνών ήταν διττός», αναφέρει σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού. «Αφενός, ο εντοπισμός αρχαίων και ιστορικών ναυαγίων, που αναπαύονται στον πυθμένα ή είναι θαμμένα στα ιζήματά του, και αφετέρου η παλαιογεωγραφική ανάπλαση του όρμου της Μεθώνης τα τελευταία 10.000 χρόνια.
Για να επιτευχθεί αυτός ο διπλός σκοπός χρησιμοποιήθηκαν θαλάσσια γεωφυσικά συστήματα νέας τεχνολογίας και συγκεκριμένα, τομογράφος υποδομής πυθμένα υψηλής ανάλυσης (subbottom profiler), ο οποίος εντοπίζει στόχους θαμμένους αρκετά μέτρα κάτω από τον πυθμένα, ηχοβολιστής πλευρικής σάρωσης (side scan sonar) για τον εντοπισμό επιφανειακών στόχων, θαλάσσιο μαγνητόμετρο για τον εντοπισμό μεταλλικών και μαγνητικών στόχων (ακόμη και αμφορέων) στην επιφάνεια του πυθμένα, αλλά και θαμμένων κάτω από αυτόν, ενώ επιπλέον χρησιμοποιήθηκε πολυδεσμικό βυθόμετρο (multibeam echosounder) για την ακριβή αποτύπωση της βυθομετρίας της περιοχής, στοιχείο σημαντικό για την παλαιογεωγραφική ανάπλασή της και την τρισδιάστατη απεικόνιση φυσικών και ανθρωπογενών σχηματισμών της επιφάνειας του πυθμένα» προστίθεται στην ανακοίνωση.
Οι λεπτομερείς έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στη θαλάσσια περιοχή της Μεθώνης χρησιμοποίησαν τον τομογράφο και το μαγνητόμετρο στη θέση των ναυαγίων, ώστε να διαπιστωθεί η παρουσία μεταλλικών και μαγνητικών στοιχείων που σχετίζονται με αυτά, ενώ επιπλέον εντοπίστηκαν και αποτυπώθηκαν τμήματά τους που βρίσκονται θαμμένα στον πυθμένα.
«Στο ένα ναυάγιο, το μαγνητόμετρο έδειξε θαμμένους μεταλλικούς στόχους, που πιθανώς σχετίζονται με τα κανόνια του. Μεγάλος αριθμός μεταλλικών και μαγνητικών στόχων ανιχνεύθηκαν στον όρμο της Μεθώνης, οι οποίοι σε επόμενη φάση θα επιβεβαιωθούν οπτικά», σημειώνει το υπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με το οποίο πρόκειται για μία περιοχή που «μπορεί να αποτελέσει ένα εξαιρετικό φυσικό εργαστήριο για τη δοκιμή και εξέλιξη νέων μεθοδολογιών και τεχνολογιών στην ενάλια γεωαρχαιολογία και στη διαχείριση ενάλιων αρχαιολογικών θέσεων».
Όσο για τη Σαπιέντζα, «τα αποτελέσματα της γεωφυσικής έρευνας αυτών των δύο ναυαγίων αναμένεται να δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την ευρύτερη θέση ναυάγησής τους» σύμφωνα με το υπουργείο.
Επιπλέον, οι γεωαρχαιολογικές έρευνες επικεντρώθηκαν και στον καταβυθισμένο οικισμό της Μέσης εποχής του Χαλκού που έχει εντοπισθεί στον όρμο της Μεθώνης.
«Οι έρευνες έριξαν νέο φως στην πολύ σημαντική αυτή αρχαιολογική θέση, καθώς έγινε δυνατός ο εντοπισμός ολόκληρης της έκτασης του οικισμού, σημαντικό τμήμα του οποίου φαίνεται να είναι θαμμένο κάτω από τα ιζήματα του πυθμένα και επομένως παραμένει μέχρι σήμερα ανεξερεύνητο.
Επιπροσθέτως, ο τομογράφος εντόπισε το γεωλογικό σχηματισμό πάνω στον οποίο είχε οικοδομηθεί ο προϊστορικός οικισμός και έδειξε το γεωλογικό αίτιο της καταβύθισής του κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η σύνθεση όλων των γεωφυσικών δεδομένων που συλλέχθηκαν, θα οδηγήσει στη λεπτομερή παλαιογεωγραφική ανάπλαση της περιοχής κατά τους προϊστορικούς χρόνους», συμπληρώνει η ανακοίνωση.
Τη διεύθυνση των ερευνών έχουν η προϊσταμένη της ΕΕΑ, δρ. Α. Σίμωσι και ο διευθυντής του ΕΘΑΓΕΦΩ, καθηγητής Γ. Παπαθεοδώρου. Η Μ. Γεραγά, επίκουρη καθηγήτρια, θα λάβει μέρος στην ανάπλαση της παλαιογεωγραφίας του όρμου της Μεθώνης.
σχόλια