Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Θάνος Μικρούτσικος: Το δισκογραφικό ξεκίνημά του στα χρόνια της δικτατορίας

Τα δύο εκπληκτικά τραγούδια του, σε ποίηση Κώστα Καρυωτάκη, που τραγούδησε η Μαρίζα Κωχ το 1972

Οι δημόσιες μουσικές δραστηριότητες του Θάνου Μικρούτσικου μπορεί να ξεκινούν πριν την δικτατορία, ενταγμένες στο κύμα των πρώτων ποπ-ροκ συγκροτημάτων και της Μπητλμάνιας, όμως μετά το 1967 πληθαίνουν, καθώς τούτες συνδέονται με το κύκλωμα των μπουάτ. 

 

Ο Μικρούτσικος μελοποιεί από τα πρώτα βήματά του ποιητές, κι ένας από τους πιο αγαπημένους του είναι ο Κώστας Καρυωτάκης. Με δύο ποιήματα του Καρυωτάκη ξεκινά εξάλλου και τη δισκογραφία του. 

 

Είναι ένας δίσκος 45στροφών με τα τραγούδια «Ένα σπιτάκι / Η μυγδαλιά» [Parlophone, 1969], τα οποία αποδίδει μια γνωστή φωνή της εποχής (από την παρουσία της στις μπουάτ) η Βάσω Μεσηνέζη. Τα τραγούδια είναι αυτό που λέμε «νεοκυματικά» (ενορχηστρωμένα για ελαφρά ορχήστρα) θυμίζοντας το ύφος του Γιάννη Σπανού, που τότε κυριαρχούσε στο χώρο. Ήταν ένα συμπαθητικό, αν και άτολμο, ξεκίνημα, που δεν προδίκαζε εκείνο που θα ακολουθούσε. 

 

Τι θα μεσολαβούσε μέχρι το δεύτερο δισκάκι του Θάνου Μικρούτσικου, το 1972 πια; 

 

Βεβαίως οι σοβαρές μουσικές σπουδές δίπλα στον σημαντικό δάσκαλο, συνθέτη και πιανίστα Γ. Α. Παπαϊωάννου και φυσικά τα νέα καθημερινά ακούσματα (σύγχρονη μουσική, τζαζ-ροκ συγκροτήματα, Φρανκ Ζάπα κ.λπ.). 

 

 

Ελάχιστες φορές στην ελληνική δισκογραφία ο πολυ-χρησιμοποιημένος Καρυωτάκης ευτύχησε μιας αντάξιας (αν μπορεί να υπάρξει τέτοια λέξη) μελοποίησης. Οι «Δον Κιχώτες» χτυπάνε κορυφή, εννοώ, απ' όποια πλευρά και να τους δεις.

 

Όπως είχε πει και ο ίδιος ο Θάνος Μικρούτσικος στο βιβλίο του Οδυσσέα Ιωάννου Ο Θάνος κι ο Μικρούτσικος / Μια αυτοβιογραφία μέσα από 24 συναντήσεις [Εκδόσεις Πατάκη, Νοέμβριος 2011]: 

 

«Τα ωδεία το 1969 στην Ελλάδα είχαν ένα πολύ συντηρητικό πρόγραμμα σπουδών. Ο συνθέτης Γιάννης Α. Παπαϊωάννου ήταν ο μόνος ο οποίος υποσχόταν ανοιχτούς ορίζοντες. Μαθητής του Άρθουρ Χόνεγκερ και δωδεκαφθογγιστής, άρα θαυμαστής του Σένμπεργκ, δίδασκε στο Ελληνικό Ωδείο, αλλά παρέδιδε και ιδιαίτερα. Δάσκαλος των περισσοτέρων Ελλήνων συνθετών, μέχρι τον θάνατό του. Επέλεγε τους μαθητές του ύστερα από δύσκολες οντισιόν. Έκανα μάθημα μαζί του μία ώρα την εβδομάδα. Για εκείνη την ώρα μελετούσα εξήντα ώρες στο σπίτι. Μέσα σε ενάμιση χρόνο έβγαλα ύλη που στα ωδεία θα χρειαζόμουν πάνω από οκτώ χρόνια. Αρμονία, αντίστιξη, φούγκα.(...) Η βραχεία μαθητεία μου δίπλα του μου προσέφερε εφόδια και γνώσεις, που δεν μπορούσε να μου προσφέρει κανένας άλλος. Μου έκανε οικείο ένα ολόκληρο σύμπαν, κάτι που με βοήθησε πολύ, αργότερα, σε όλο το φάσμα του συνθετικού μου έργου, ακόμη και στο τραγούδι»

 

Όλα αυτά, οι σπουδές και τα ακούσματα, φαίνονται πλέον καθαρά στο δεύτερο δισκάκι του Θάνου Μικρούτσικου, που θα κυκλοφορούσε κάπου προς το καλοκαίρι του 1972. 

 

Και πάλι δύο ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη ερμηνευμένα τούτη τη φορά, από μια τραγουδίστρια με τεράστια επιτυχία εκείνη την εποχή, την Μαρίζα Κωχ. Ήταν τα «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες / Δον Κιχώτες» [MINOS]. 

 

Από τότε που άκουσα για πρώτη φορά τους «Δον Κιχώτες» –στα μέσα της δεκαετίας του ’80– έχουν περάσει περισσότερο από 30 χρόνια. Παρά ταύτα θυμάμαι ακόμη το σάστισμα, που μου είχε προκαλέσει αυτό το τραγούδι. Γνώριζα βεβαίως την Κωχ από τα πρώτα «διαμαντένια» LP της, όμως τέτοιο κομμάτι ήταν έξω από τη λογική εκείνων των δίσκων της. Ερμηνεία ασύλληπτης δύναμης, μουσική και τζαζ-ροκ ενορχήστρωση πολύ ιδιάζουσα από τον Θάνο Μικρούτσικο και βεβαίως στίχοι (ποίηση) του Κώστα Καρυωτάκη, για τους οποίους στίχους δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα περισσότερο, πέραν τούτου. 

 

 

Ελάχιστες φορές στην ελληνική δισκογραφία ο πολυ-χρησιμοποιημένος Καρυωτάκης ευτύχησε μιας αντάξιας (αν μπορεί να υπάρξει τέτοια λέξη) μελοποίησης. Οι «Δον Κιχώτες» χτυπάνε κορυφή, εννοώ, απ’ όποια πλευρά και να τους δεις. 

 

 

Όμως μεγάλο ενδιαφέρον είχε και το «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες», που ξεκινά αργά και τελετουργικά, για να αποκτήσει στην πορεία το ίδιο δυναμικά (με τους «Δον Κιχώτες») vibes. Ξεχωρίζουν φυσικά κι εδώ, από την πλευρά της ενορχήστρωσης, οι γραμμές των πνευστών, στις οποίες ο Μικρούτσικος θα αποδειχθεί «μάστορας» (θυμηθείτε για παράδειγμα τις γραμμές του φαγκότου και του κόρνου στο «Federico Garcia Lorca» από το άλμπουμ «Ο Σταυρός του Νότου»). 

 

Το εξώφυλλο του μικρού δίσκου «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες / Δον Κιχώτες» [MINOS, 1972]
Το εξώφυλλο του μικρού δίσκου «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες / Δον Κιχώτες» [MINOS, 1972]
To back cover του εξωφύλλου του μικρού δίσκου «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες / Δον Κιχώτες» [MINOS, 1972]
To back cover του εξωφύλλου του μικρού δίσκου «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες / Δον Κιχώτες» [MINOS, 1972]

 

Για την ιστορία του τραγουδιού είχε μιλήσει ο ίδιος ο Θάνος Μικρούτσικος στο βιβλίο τού Οδυσσέα Ιωάννου, που αναφέραμε και λίγο πριν: 


«Το 1971 παίζω στον Έπαφο, μία μπουάτ στην Κυψέλη –στην οδό Χανίων– μαζί με την Αρλέτα και το 1972 γνωρίζομαι με την Μαρίζα Κωχ. Μαζί αποφασίζουμε να κάνουμε μία δουλειά σε μια μπουάτ στην Πλάκα το 1972, που τη βαφτίζουμε Κιχώτες, από το ομώνυμο τραγούδι που τραγουδούσε η Κωχ και είναι ο δεύτερος μικρός δίσκος μου σε ποίηση Καρυωτάκη επίσης. Έναν χρόνο αργότερα πήρε την μπουάτ ο Χατζιδάκις και την ονόμασε Πολύτροπο. Τότε μου μίλησε η Κωχ για τη Μαρία Δημητριάδη.(…)


Στους Κιχώτες παρουσίασα δύο νέους μουσικούς, τον Αχιλλέα Περσίδη και τον Βασίλη Ρακόπουλο. Ο μεν πρώτος είναι σήμερα ethnic μουσικός κιθάρας, από τους καλύτερους, κι ο άλλος ένας από τους καλύτερους free jazzmen. Ο Βασίλης ήταν φοιτητής στο Πολυτεχνείο, μηχανολόγος-ηλεκτρολόγος, κι ο Αχιλλέας δεν θυμάμαι τι ακριβώς ήταν. Έπαιζαν μπλουζ και ήταν στενοί φίλοι. Είχα βαφτίσει το γκρουπ τους Α+Β. Πρωτότυπο! Ήταν και τα Ανάκαρα, μουσικοί που έκαναν δημοτικά τραγούδια, τα οποία είχαν εναρμονίσει με διαφορετικό τρόπο από τον γνωστό. Από τα Ανάκαρα γνωρίσαμε τον Νίκο Ζιώγαλα.(…)

 

Βασικές τραγουδίστριες η Μαρίζα Κωχ, που ήταν πολύ δημοφιλής τραγουδίστρια τότε, κι η Μαρία Δημητριάδη που ερχόταν από το εξωτερικό, δεν ήταν ιδιαίτερη γνωστή στην Ελλάδα, αλλά είχε το κύρος της “θεοδωρακικής” τραγουδίστριας.(…)


Με τη Μαρίζα λοιπόν κάναμε το 1972 εκείνον τον μικρό δίσκο με τα δύο ποιήματα του Καρυωτάκη – τους “Κιχώτες” και το “Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες”. Στη διάρκεια των προβών η Μαρίζα αμφιταλαντευόταν ανάμεσα στην EMI και την MINOS. Στον προηγούμενο δίσκο είχα γνωριστεί με τον Αχιλλέα Θεοφίλου(…).

 

Ο Αχιλλέας, με σπουδές στην Ελβετία, επιστρέφοντας στην Ελλάδα δούλεψε στη δισκογραφία: αρχικά στον Μάτσα, αλλά το 1972 πήγε στον Λαμπρόπουλο. Μου ζήτησε να πάω στην EMI να μου γνωρίσει τον Λαμπρόπουλο. Ο Λαμπρόπουλος ήταν ένα όνομα μυθικό της δισκογραφίας. Με βλέπει στο καμαράκι και μου ζητάει ν’ ακούσουμε κάτι δικό μου. Ακούει τους “Κιχώτες” και γυρίζει και λέει μπροστά μου: “Δώστε ένα συμβόλαιο στον κύριο Μικρούτσικο, να γράψει ο ίδιος το ποσό και να υπογράψουμε”. Με ένα τραγούδι ο άνθρωπος αυτός με πίστεψε – και βγαίνουν αληθινά αυτά που έλεγαν όλοι ότι ο Λαμπρόπουλος έβγαλε τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Ξαρχάκο, τον Μούτση. Με ένα τραγούδι! Δεν του πήγα δέκα, τους “Κιχώτες” μόνον. Η Μαρίζα όμως υπογράφει στη MINOS, κι έτσι υπογράφω κι εγώ στον Μάτσα τριετές συμβόλαιο και βγαίνει το δισκάκι. Γι’ αυτό δεν συνεργάστηκα ποτέ με τον Λαμπρόπουλο»

 

Διαφημιστική καταχώρηση για την μπουάτ Δον Κιχώτες [ΕΠΙΚΑΙΡΑ #220, 10-26
Οκτωβρίου 1972]
Διαφημιστική καταχώρηση για την μπουάτ Δον Κιχώτες [ΕΠΙΚΑΙΡΑ #220, 10-26 Οκτωβρίου 1972]

 

Όσα λέει ο Μικρούτσικος στον Ιωάννου τα επιβεβαιώνει μια διαφημιστική φωτογραφία στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ (#220, 10-26 Οκτωβρίου 1972). Η μπουάτ λεγόταν Δον Κιχώτες (και όχι Κιχώτες), ενώ πιο πριν λεγόταν Αυλαία και ήταν στην Πλάκα φυσικά (Σωτήρος 19). 

 

Στο σχήμα η Μαρίζα Κωχ, η Μαρία Δημητριάδη, τα Ανάκαρα, οι Α+Β (ο Αχιλλέας Περσίδης και ο Βασίλης Ρακόπουλος δηλαδή, όπως μας αποκάλυψε ο Μικρούτσικος) και ακόμη η Ελένη Νασιάκου (τραγουδίστρια της εποχής, που κάποια στιγμή πέρασε και από τα Ανάκαρα). 

 

Δεν είμαι σίγουρος πότε ακριβώς κυκλοφόρησε το δισκάκι «Δον Κιχώτες / Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες», αν και από κάποια μικροψαξίματα και υποθέσεις νομίζω πως πρέπει να μιλάμε για το καλοκαίρι του ’72 (αναφέρθηκε και πιο πάνω). 

 

Επίσης ένα περίεργο με την έκδοση αφορά στο back cover (το 45άρι είχε εξώφυλλο-φάκελο), καθώς διαβάζουμε σ’ αυτότα ονόματα των μουσικών που συμμετείχαν στην εγγραφή – κάτι όχι σύνηθες ακόμη και για τα LP εκείνη την εποχή (πόσω μάλλον για 45άρι). 

 

Έχουμε και λέμε λοιπόν: Γιώργος Αρχοντίδης τρομπόνι, Γιάννης Θεοδωρίδης τρομπέτα, Χάρης Καλέας πιάνο, Κώστας «Καράλης» Καραγιαννόπουλος ηλεκτρική κιθάρα, Γιώργος Λαβράνος ντραμς, Νίσσος Πανταζής μπάσο, Φίλιππος Τσεμπερούλης φλάουτο, ενώ η ενορχήστρωση και η διεύθυνση της ορχήστρας ήταν, φυσικά, τού Θάνου Μικρούτσικου. 

 

Και κάτι ακόμη που έχει ενδιαφέρον. 

 

Η ασπρόμαυρη φωτογραφία του εξωφύλλου (Π. Δεληκάρης) του σινγκλ της MINOS, με την Μαρίζα Κωχ σε κατάσταση ερμηνευτικής έκστασης, υπάρχει ως έγχρωμο εξώφυλλο και στα ΕΠΙΚΑΙΡΑ εκείνης της περιόδου (#203, 29 Ιουνίου 1972). 

 

 

 

 

Κάποτε τελείωσα το Πολυτεχνείο. Δημοσιεύω κείμενα (για τη μουσική κυρίως) από τα τέλη του ’80. Το 1996 έγραψα ένα βιβλίο για το Ελληνικό Ροκ. Για 17 χρόνια (1996-2013) ήμουν αρχισυντάκτης στο περιοδικό Jazz & Τζαζ. Από το 2009 τρέχω το on line Δισκορυχείον και από το 2014 γράφω για το LiFO.gr…

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο Θάνος Μικρούτσικος
Ο σπουδαίος Έλληνας συνθέτης Θάνος Μικρούτσικος πέθανε σήμερα σε ηλικία 72 ετών, μετά από χρόνια μάχη με τον καρκίνο
Το αντίο του Μίκη Θεοδωράκη στον Θάνο Μικρούτσικο: «Τον αποχαιρετώ με οδύνη και πικρία»
Ο Μίκης Θεοδωράκης δηλώνει συγκλονισμένος μετά το θάνατο του Θάνου Μικρούτσικου
Θάνος Μικρούτσικος: «Από την ώρα που γεννιόμαστε μέχρι την ώρα που πεθαίνουμε, περνάνε 4.160 Σαββατοκύριακα»
Όταν ο σπουδαίος Έλληνας συνθέτης είχε μιλήσει στο LΙFO.gr για φίλους και εχθρούς, συνεργασίες και συγγένειες, το πέρασμα από την πολιτική και τη μουσική του, με αμεσότητα και ειλικρίνεια που δεν συνηθίζονται σήμερα.
Θάνος Μικρούτσικος: Συγκινητικό μήνυμα από το νοσοκομείο - «Αντί για δώρο φέτος να δώσετε αίμα»
«Αντί για δώρο φέτος να δώσετε αίμα» αναφέρει σε ανάρτησή του από το νοσοκομείο ο Θάνος Μικρούτσικος

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

 Η Βαρβάρα Σαββίδη και ο Pepper 96.6 επιλέγουν το soundtrack του Σαββατοκύριακου
Κάθε εβδομάδα ένας παραγωγός του ραδιοφωνικού σταθμού Pepper 96.6 επιλέγει για το LIFO.gr τραγούδια που συνθέτουν ένα ξεχωριστό soundtrack.
O Metaman συνεργάζεται με τη Λένα Πλάτωνος σε έναν δίσκο ηλεκτρονικής αστικής ποίησης
Το «Iρίνα» είναι ο πρώτος σημαντικός ελληνικός ηλεκτρονικός δίσκος για το 2020 – κι έχει εντυπωσιακό εξώφυλλο.
Η Maya Jane Coles άφησε (προσωρινά) τη house για να κυκλοφορήσει ένα νέο urban άλμπουμ
Η Βρετανή σταρ της ηλεκτρονικής μουσικής μιλά στη LiFO για το άλμπουμ «Full Circle», το πρότζεκτ Nocturnal Sunshine, το Brexit και την LGBTQI+ κοινότητα στη χορευτική σκηνή.
Είδα τον Keiji Haino στο Temple
Η εμφάνιση του πρωτοπόρου Ιάπωνα αυτοσχεδιαστή στην Αθήνα απέδειξε ότι παραμένει ένας από τους πιο απρόβλεπτους καλλιτέχνες.
O Στέφανος Τσιαλής αντιμετωπίζει το μέλλον της κλασικής μουσικής στη χώρα μας με αισιοδοξία
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, μιλά εφ' όλης της ύλης λίγο πριν διευθύνει την περίφημη Β' Πράξη από την όπερα Τριστάνος και Ιζόλδη του Ρίχαρντ Βάγκνερ.
Η αλληλογραφία ανάμεσα στον Γιάννη Χρήστου και τον T.S. Eliot, αναφορικά με το μουσικό έργο «Έξι Τραγούδια σε Ποίηση T.S. Eliot»
Ένα από τα πιο φημισμένα έργα του συνθέτη Γιάννη Χρήστου – με αφορμή τα 50 χρόνια από τον θάνατό του
Είδα τον Φώτη Παπαδόπουλο σε ένα «Όνειρο Φευγάτο»
Η κυκλοφορία σε cd-βιβλίο μιας ανθολογίας τραγουδιών του με τη συμμετοχή γνωστών ερμηνευτών (εκδόσεις Μετρονόμος) ξαναφέρνει στο προσκήνιο έναν ιδιαίτερο, πολυτάλαντο άνθρωπο δυόμιση χρόνια από τον πρόωρο χαμό του
Johnny Labelle: Ένας lo-fi crooner από το κέντρο της Αθήνας
Small talk με τον νεαρό μουσικό με αφορμή το άλμπουμ «Cold Fruit».
Πού στο καλό πήγε η νέα μουσική στην Ελλάδα;
Μια ματιά στα line up των επερχόμενων καλοκαιρινών μουσικών φεστιβάλ αποδεικνύει πως έχουμε καταντήσαμε το πιο συντηρητικό κοινό της Ευρώπης, που πάει να δει φανατικά ό,τι είναι παλιό και αγνοεί εντελώς το καινούργιο.
The Bug: Ο μάγος του dub έρχεται για μια βραδιά στην Αθήνα
Ο Kevin Martin μιλά στη LiFO ενόσω κάνει babysitting στην κόρη του στο Βερολίνο, δηλώνει ότι ντρέπεται που είναι Βρετανός και αποκαλύπτει ότι στο Ρομάντσο θα είναι μία από τις σπάνιες φορές που δεν θα φέρει κάποιον MC μαζί του.
Η Λιάνα Μαστάθη και ο Pepper 96.6 επιλέγουν το soundtrack του Σαββατοκύριακου
7 τραγούδια που αξίζει να ακούσετε αυτό το Σ/Κ
Hot Jazz στην Αθήνα: 9 αγαπημένα τζαζ κομμάτια που θα ακούσουμε απόψε στο Χοροστάσιο
Τρεις παραγωγοί διαλέγουν από τρία αγαπημένα κομμάτια που θα παίξουν σε μια βραδιά αφιερωμένη στην τζαζ.
Το φετινό Open Day της Στέγης αγκαλιάζει το περιβάλλον
Για μία ημέρα, όλοι οι χώροι της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση θα γεμίσουν με μουσικούς που θα ερμηνεύουν έργα σύγχρονων συνθετών, με στόχο την αφύπνιση του κοινού σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal
Μισός αιώνας ακριβώς συμπληρώθηκε από το ιστορικό ντεμπούτο ενός από τα πιο επιδραστικά ροκ συγκροτήματα σε ολόκληρο το ροκ φάσμα - άλμπουμ που προκαλεί ακόμα δέος, όπως και το απόκοσμο, εμβληματικό εξώφυλλό του.
Ρίχαρντ Βάγκνερ, ο Απόλυτος
Σαν σήμερα πεθαίνει ο χαρισματικός συνθέτης-φιλόσοφος που αποθέωσε τον γερμανικό ρομαντισμό και άλλαξε την πορεία της κλασικής μουσικής φτάνοντάς τη σε δυσθεώρητα «άκρα». Υπήρξε μια από τις πιο μεγαλοφυείς, επιδραστικές αλλά και αμφιλεγόμενες –κυρίως για τα αντισημιτικά του γραπτά– προσωπικότητες του 19ου αιώνα.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή