Τα έντονα χρώματα της μπλούζας της Βιολέττας ήταν το πρώτο πράγμα που αντίκρισα στη συζήτησή μας στο skype. Στην ίδια οφείλεται, μάλιστα, η αρχική ιδέα ενός project που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη γλώσσα. Δίπλα της, στην προβληματική μας σύνδεση, κάθονται οι δύο Μαρίες και ο Τάσος, τρία από τα υπόλοιπα οκτώ άτομα της παρέας. «Γιατί εμείς είμαστε πρώτα παρέα και μετά συνεργάτες», θα επισημάνει η Βιολέττα. Η συζήτησή μας ξεκινά.

«Το The Language Project αποτελείται από μια παρέα φίλων - παλιών συμφοιτητών και πλέον εργαζόμενων σε γλωσσικά επαγγέλματα, από διάφορες πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού. Αθήνα, Κέρκυρα, Ελευσίνα, Θεσσαλονίκη, Πτολεμαΐδα, Βαρκελώνη, Μάλαγα. Έτσι το project μας είναι «νομάς» και ταξιδεύει μαζί μας. Μάλιστα, είχε ταξιδέψει πριν καν γεννηθεί. Η ιδέα γεννήθηκε στην Τήνο, εξελίχθηκε στην Αθήνα, επιλέχθηκε από το πρόγραμμα stART - Create Cultural Change, πήρε εφόδια, έκανε συνεργάτες στη Γερμανία κι επέστρεψε στην Ελλάδα για να υλοποιηθεί. Επόμενος σταθμός μας είναι η Δανία και η Νορβηγία, όπου θα παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα των δράσεων μας σε δύο διεθνή συνέδρια.

 

Όλα ξεκίνησαν, πέρσι τον Ιούλιο, όταν έγινε ένα ανοιχτό κάλεσμα από το Goethe Institut Θεσσαλονίκης. Το κάλεσμα αφορούσε την ιδέα, περιγραφή και οργάνωση μιας κοινωνικής πρωτοβουλίας μέσω του πολιτισμού, η οποία θα υλοποιούταν στην Ελλάδα. Και σκέφτηκα, αν δεν είναι η γλώσσα πολιτισμός, τότε τι είναι;


Πιο συγκεκριμένα, το project μας επιλέχτηκε μεταξύ 200 περίπου προτάσεων για να χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα "stART – Create Cultural Change" του Ιδρύματος Robert Bosch το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Goethe-Institut και τη Bundesvereinigung Soziokultureller Zentren e.V. (Ομοσπονδιακή Ένωση Κοινωνικοπολιτιστικών Κέντρων Γερμανίας). Όλα ξεκίνησαν, πέρσι τον Ιούλιο, όταν έγινε ένα ανοιχτό κάλεσμα από το Goethe Institut Θεσσαλονίκης. Το κάλεσμα αφορούσε την ιδέα, περιγραφή και οργάνωση μιας κοινωνικής πρωτοβουλίας μέσω του πολιτισμού, η οποία θα υλοποιούταν στην Ελλάδα. Και σκέφτηκα, αν δεν είναι η γλώσσα πολιτισμός, τότε τι είναι; Έτσι, οργανώθηκε το The Language Project και κατατέθηκε η πρότασή του.


Τον Σεπτέμβριο, μαζί με άλλους 29 Έλληνες, έφτασα στη Γερμανία για job shadowing και εκπαίδευση σε θέματα διαχείρισης του πολιτισμού. Έπειτα, από τις 30 προτάσεις επιλέχτηκαν οι 12, ανάμεσα στις οποίες και το The Language Project, οι οποίες έλαβαν χρηματική αλλά και επαγγελματική υποστήριξη προκειμένου να υλοποιηθούν μέχρι τον φετινό Μάιο. Προσωπικά, το συγκεκριμένο πρόγραμμα ήταν εμπειρία ζωής και προτείνω ανεπιφύλακτα σε όποιον έχει μεράκι για τον πολιτισμό, θέλει να δει να γίνεται μια αλλαγή στον τόπο και έχει γερά νεύρα, υπομονή και ικανότητες διαχείρισης να το τολμήσει! Αυτές τις μέρες έχει βγει κάλεσμα για το δεύτερο κύκλο του», αναφέρει η Βιολέττα Τσιτσιλιάνη, με τη Μαρία Τετράδη, που κάθεται δίπλα της, να αναλύει την καινοτομία του project.

 

Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO
Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO

 

Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO
Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO


«Σε πρώτη φάση, η καινοτομία του The Language Project έγκειται στο ότι όπως και η γλώσσα, δεν είναι ένα πράγμα μόνο: για πρώτη φορά σχεδιάζονται και υλοποιούνται από μια μόνο ομάδα τόσο διαφορετικές μεταξύ τους δράσεις με σκοπό να ευαισθητοποιήσουν το κοινό, μικρούς και μεγάλους, σχετικά με τη γλώσσα και τις εκφάνσεις της. Δεν κάνουμε μια δράση μόνο για τη μετάφραση, ούτε μόνο για την διδασκαλία ξένων γλωσσών, αλλά οργανώνουμε events που θα καλύπτουν κάθε δυνατή περίπτωση ενασχόλησης με τη γλώσσα, είτε αυτή η ενασχόληση αφορά επαγγελματίες, είτε μαθητευόμενους κι απλώς λάτρεις της γλώσσας. Αυτό ακριβώς αποτελεί και τη μοναδικότητα του The Language Project. Επίσης, χρησιμοποιούμε τη γλώσσα για να φέρουμε πιο κοντά τους νέους, να ασχοληθούν με τα βιβλία και τις ξένες γλώσσες, να μην τα βλέπουν ως μια παρωχημένη και βαρετή ενασχόληση. Έτσι ετοιμάσαμε μία σειρά δράσεων για να τονίσουμε το ενδιαφέρον του κοινού. Πιο συγκεκριμένα, για πρώτη χρονιά φέτος, στήθηκε το περίπτερο του μεταφραστή στη Θεσσαλονίκη, κι εμείς ήμασταν εκεί! Κάναμε δύο δράσεις: το Translation Slam και το ολοκαίνουριο Transparent Translator, το οποίο είχα παρακολουθήσει στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης και με εντυπωσίασε. Το πρώτο event είναι μια μεταφραστική μάχη δύο μεταφραστών και το δεύτερο είναι live μετάφραση. Και στις δύο δράσεις το κοινό είναι ενεργό και συμμετέχει, κάνοντας τη μετάφραση διασκεδαστική!

 

Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO
Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO


Σε δεύτερη φάση, θέλουμε να προτείνουμε μια νέα μεθοδολογία εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας, με πυρήνα τη μετάφραση ως βασικό εργαλείο. Είναι κάτι που το επεξεργαζόμαστε, και γι' αυτό υλοποιήσαμε το Συλλογικό Εργαστήρι Μετάφρασης στο Goethe τον Απρίλιο, με αρχάριους ομιλητές γερμανικών! Δεν πρόκειται, δηλαδή, για εργαστήρια που οργανώνουμε για τη «χαρά της στιγμής». Εκτός του ότι φτιάχνουμε ένα δίκτυο ανθρώπων, το feedback που παίρνουμε από κάθε εργαστήριο αποσκοπεί σε περαιτέρω δράσεις, σε προτάσεις κι ενδεχομένως λύσεις σε προβλήματα που υπάρχουν στο χώρο της γλωσσικής και πολιτισμικής επαφής των ανθρώπων. Μια τέτοια υπηρεσία θα ήταν, για παράδειγμα, η μεταφορά νοήματος, γλωσσικού και πολιτισμικού, μεταξύ ανθρώπων, ομάδων ανθρώπων, φορέων και ιδιωτών που θέλουν να συνεργαστούν, αλλά ο ένας δε μιλά τη γλώσσα του άλλου τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά. Μια τέτοια υπηρεσία είναι καινοτόμα. Βλέπουμε να υπάρχει η ανάγκη στην Ελλάδα και κανείς που να μπορεί να την καλύψει ολιστικά. Το The Language Project στρέφεται προς μια τέτοια κατεύθυνση».

 

Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO
Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO

 

Ποια είναι, όμως, η δομή των εργαστηρίων της ομάδας και πώς μπορεί να συμμετέχει κάποιος σε αυτά; «Ένα από τα βασικά κομμάτια του The Language Project είναι η εκπαίδευση. Γι' αυτό άλλωστε και διοργανώνουμε workshops που αφορούν καινοτόμους τρόπους εκμάθησης ή διδασκαλίας μιας ξένης γλώσσας. Για παράδειγμα, μέσα από το Cooperative Translation Workshop, το εργαστήρι «Εισαγωγή στα γερμανικά με εργαλείο τη μετάφραση» που διεξήχθη στο Goethe-Institut της Αθήνας, τον Απρίλιο, προτείναμε μια δυναμική επιστροφή της μετάφρασης στην τάξη ξένων γλωσσών. Το σεμινάριο είχε πειραματικό χαρακτήρα αλλά όπως αποδείχτηκε η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας μπορεί να γίνει με απολύτως δημιουργικό τρόπο, καλλιεργώντας πολύ περισσότερες δεξιότητες πέραν της γλώσσας. Και αυτό νομίζω ήταν το μεγάλο στοίχημα.


Γενικότερα, οι δράσεις και τα εργαστήρια (όπως το Σεμινάριο Μετάφρασης Comics που πραγματοποιήσαμε στην Κέρκυρα) του The Language Project απευθύνονται σε όλους όσους ασχολούνται ή θα ήθελαν να ασχοληθούν με τις γλώσσες αλλά και σε νέους που θα ήθελαν να ενημερωθούν για τα γλωσσικά επαγγέλματα και να μυηθούν στη μαγεία των άγνωστων λέξεων, των παράξενων ήχων και των διαφορετικών πολιτισμών. Η διαδικασία συμμετοχής είναι απλή. Όσοι επιθυμούν να συμμετέχουν το μόνο που θα πρέπει να κάνουν είναι να μας στείλουν ένα email και να δηλώσουν το ενδιαφέρον τους.

 

Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO
Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO


Πρέπει να τονίσουμε, επίσης, ότι τα σεμινάρια είναι διαδραστικά, δηλαδή συζητάμε κατά τη διάρκειά τους, αλλά και συνεργατικά, καθώς οι συμμετέχοντες δουλεύουν σε ομάδες. Παράλληλα, φροντίζουμε να ζητάμε πάντα feedback με σκοπό να βελτιώσουμε την εμπειρία που προσφέρουμε. Οι συμμετέχοντες, γίνονται στη συνέχεια, μέλη του δικτύου του The Language Project και παρέχουμε σε όλους ατομικό προφίλ στο site στην προσπάθεια μας να χρησιμοποιούμε με τον καλύτερο τρόπο νέα μέσα και σύγχρονο εξοπλισμό, συνεργαζόμενοι με ισχυρούς πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς. Δεν τελειώνουμε όμως εκεί, καθώς κρατάμε επαφή με τους συμμετέχοντες και μετά το τέλος των σεμιναρίων, δημιουργώντας έτσι ένα ανοιχτό δίκτυο ανθρώπων που μοιράζονται το ίδιο πάθος για τη γλώσσα.

Είναι συγκινητικό που και οι συμμετέχοντες διανύουν μεγάλες αποστάσεις για να παρακολουθήσουν κάποιο σεμινάριο ή ότι μας ακολουθούν από τη μια πόλη στην άλλη. Κατά τη διάρκεια των δράσεων, σημειώνουν στα ερωτηματολόγια που απαντούν ότι τα τρίωρα σεμινάριά μας είναι πολύ σύντομα! Είναι απίστευτο που ως «αδύναμο σημείο» των σεμιναρίων θεωρούν τη μικρή διάρκειά τους. Εξίσου εντυπωσιακός είναι και ο αριθμός των αιτήσεων που λαμβάνουμε από ανθρώπους που θέλουν να πάρουν μέρος. Για παράδειγμα, στο σεμινάριο υποτιτλισμού στην Κέρκυρα δεχτήκαμε πάνω από 100 αιτήσεις μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα! Και δεν είναι τα αιτήματα μόνο για συμμετοχή στις δράσεις μας, αλλά και οι προτάσεις για συνεργασία με οργανισμούς κι εκπαιδευτικούς φορείς. Όλα τα παραπάνω, φυσικά, μας ενθαρρύνουν να αναπτύξουμε περαιτέρω τις δράσεις και να επεκταθούμε και σε άλλες περιοχές, εντός κι εκτός Ελλάδας», τονίζει η Μαρία Φιλίππου, περιγράφοντας και τα μελλοντικά σχέδια της ομάδας.

 

Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO
Φωτογραφία: Σύλβια Κουβέλη/LIFO


«Έχουμε ήδη αρχίσει να οργανώνουμε τις επόμενες δράσεις μας. Στόχος μας είναι να συνεργαστούμε με περισσότερους τοπικούς φορείς πολιτισμού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, προωθώντας αφενός τις διακρατικές συνεργασίες και αφετέρου δίνοντας την ευκαιρία σε ανθρώπους που διαμένουν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα να συμμετέχουν. Τέλος, το Σάββατο 28/5 στην Γιορτή Πολυγλωσσίας στη Θεσσαλονίκη θα παρουσιάσουμε το συμμετοχικό βίντεο ευαισθητοποίησης για την πολυγλωσσία: «The Image and Sound of Multilingualism», στο οποίο 15 άνθρωποι μιλούν διαφορετικές γλώσσες και εξιστορούν την εμπειρία τους και την αγάπη τους για τις αυτές», καταλήγει.

Την ομάδα του The Language Project αποτελούν οι: Βιολέττα Τσιτσιλιάνη, Μαρία Φιλίππου, Μαρία Τετράδη, Δανάη Ταχταρά, Ζωή Ρέστα, Τάσος Ιωαννίδης, Χαρούλα Τσούτσια, Σύλβια Κουβέλη και η Ιωάννα – Μαρία Μπατή.

Μάθετε περισσότερα εδώ.