Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ

«Μαγική πόλις»: Η ιστορία της συνοικίας Δουργούτι που σήμερα αποτελεί την περιοχή του Νέου Κόσμου

Η ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΣΕ ΑΡΜΕΝΙΟΥΣ, ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΣΕ ΣΠΑΝΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ 1955.

Το Δημοτικό της γειτονιάς έχει σχολάσει και οι μαθητές του έχουν πλημμυρίσει τον χωματόδρομο της οδού Φωτομάρα στην αθηναϊκή συνοικία του Νέου Κόσμου. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Το Δημοτικό της γειτονιάς έχει σχολάσει και οι μαθητές του έχουν πλημμυρίσει τον χωματόδρομο της οδού Φωτομάρα στην αθηναϊκή συνοικία του Νέου Κόσμου. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

Η βελτίωση της Λεωφόρου Συγγρού το 1904 επέφερε πολύ γρήγορα την οικοδόμηση των περιοχών γύρω από τον Ιλισό. Η ονομαζόμενη τότε συνοικία της «Αλωπεκής», αν και εκτός σχεδίου πόλεως, αποκτά τους πρώτους κατοίκους και τα λιγοστά μικρά σπίτια.

 

Το 1914 χιλιάδες Αρμένιοι αρχίζουν να καταφθάνουν διωκόμενοι από την Τουρκία στην Ελλάδα. Το «Τάγμα των Ιπποτών της Μάλτας» αγοράζει ένα οικόπεδο πλησίον της Λ. Συγγρού, προκειμένου να στεγαστούν οι πρώτοι Αρμένιοι ρωμαιοκαθολικοί πρόσφυγες. Η αθηναϊκή οικογένεια Δουργούτη ή Δουρούτη που κατείχε την περιοχή δίνει στον νέο οικισμό το όνομα Δουργούτι ή Αρμένικα.

 

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το Δουργούτι κατακλύζεται από πρόχειρες κατασκευές που φιλοξενούν οικογένειες προσφύγων. Δίπλα στα μικρά κτίρια που κατασκευάζονται με χρήματα της Κοινωνίας των Εθνών, εμφανίζονται δεκάδες τρώγλες από πρόχειρα υλικά. Το κράτος, αντιλαμβανόμενο την αδυναμία του να διαχειριστεί το στεγαστικό πρόβλημα, θεσπίζει την έννοια της οριζόντιας ιδιοκτησίας.

 

Το 1935 το υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας δίνει σε χρήση των προσφύγων τις πρώτες πολυκατοικίες στο Δουργούτι, τα διαμερίσματα των οποίων για πρώτη φορά διέθεταν δύο δωμάτια με ηλεκτρικό ρεύμα και εσωτερική τουαλέτα. Με την κατασκευή τους οι αρχιτέκτονες Κ. Λάσκαρις και Δ. Κυριακός εισάγουν στην Ελλάδα τη σύγχρονη και λιτή γραμμή του κινήματος Bauhaus. Το καθεστώς Μεταξά προσθέτει την κατασκευή τριών ακόμα πολυκατοικιών, ώστε ο οικισμός Δουργουτίου να αριθμεί συνολικά 237 σύγχρονα διαμερίσματα.

 

Η περιοχή αποτέλεσε το σκηνικό όπου γυρίστηκε η ταινία «Μαγική Πόλις» του Ν. Κούνδουρου το 1954.

 

Το χρονίζον στεγαστικό πρόβλημα δημιουργεί στο Δουργούτι μια ιδιάζουσα κατάσταση. Έλληνες εσωτερικοί μετανάστες και πρόσφυγες συμβιώνουν αρμονικά μαζί με παλιννοστούντες και Αρμένιους. Δίπλα στην κεντρική λεωφόρο των Αθηνών με τις καινούργιες πολυκατοικίες, θα παραμείνει για χρόνια μια ολόκληρη κοινωνία δεμένη και κινούμενη δυναμικά, παρότι στο περιθώριο της πρωτεύουσας.

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Η συνοχή των κατοίκων έκανε το Δουργούτι αδιάβατο για τον ξένο κατακτητή. Όμως στις 9 Αυγούστου 1944 τα στρατεύματα κατοχής κυκλώνουν την περιοχή ζητώντας την άμεση συγκέντρωση όλων των ανδρών. Με συνοπτικές διαδικασίες εκτελούνται επί τόπου περίπου 150 άτομα που είχαν αντιστασιακή δράση. Εκατοντάδες άλλοι οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου και σε τάγματα εργασίας στη Γερμανία.

 

Η αιματηρή θύμηση του Μπλόκου επιφέρει την αισθητή αύξηση των αντάρτικων δυνάμεων στη συνοικία. Τα Δεκεμβριανά θα οχυρωθούν πίσω από τις πολυκατοικίες του Δουργουτίου για να εμποδίσουν με πενιχρά μέσα τη διέλευση των αγγλικών δυνάμεων από τη Γέφυρα του Ιλισού στου Μακρυγιάννη.

 

Η περιοχή αποτέλεσε επίσης το σκηνικό όπου γυρίστηκε η ταινία «Μαγική Πόλις» του Ν. Κούνδουρου το 1954. 

 

Το 1965 η θεμελίωση νέου Οικισμού από τον Γεώργιο Παπανδρέου σηματοδοτείται από τη φράση «Θάνατος στην παράγκα!». Η πολιτική προσταγή σήμανε την αρχή του τέλους για την ιστορία της περιοχής, καθότι η συνολική απαλλοτρίωση της παραγκούπολης έδωσε τη δυνατότητα σε όλους όσοι κατοικούσαν στο Δουργούτι να αποκτήσουν οίκημα από το κράτος με χαμηλό τίμημα. Κυρίως όμως ανοικοδομούσε το Δουργούτι από το μηδέν.

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Το 1968 το απριλιανό καθεστώς θα εγκαινιάσει διθυραμβικά στη συνοικία δεκαπέντε νέες πολυκατοικίες. Ταυτόχρονα, με την κατασκευή της τελευταίας δωδεκαώροφης προσφυγικής πολυκατοικίας, θα προσδώσει στο Δουργούτι τον αέρα του εκμοντερνισμού που απόπνεαν εκείνα τα χρόνια τα υψηλά κτίρια. Αυτή η αρχή για το σύγχρονο Δουργούτι απεικόνιζε το τέλος του προσφυγικού ζητήματος στην Ελλάδα.

 

Η συνοικία αποτελείται πλέον από ένα συνονθύλευμα διαφορετικών ανθρώπων. Στους πρώτους γηγενείς Μικρασιάτες και Αρμένιους κατοίκους, θα προστεθούν πληθυσμοί από τη Μακεδονία και την Ήπειρο που μετακινήθηκαν μετά τον εμφύλιο στην Αθήνα, αλλά και εκατοντάδες Έλληνες ποντιακής καταγωγής. Το Δουργούτι είναι πλέον ο Νέος Κόσμος στον οποίο θα ζήσουν και θα προσφέρουν εκατοντάδες οικογένειες.

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Αθήνα, Λεωφόρος Συγγρού, Νέος Κόσμος, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Αθήνα, Λεωφόρος Συγγρού, Νέος Κόσμος, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Ο παπάς αγιάζει ανθρώπους και σπίτια στα Θεοφάνεια. Κοντά του ο νεαρός με το κατσαρόλι! © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Ο παπάς αγιάζει ανθρώπους και σπίτια στα Θεοφάνεια. Κοντά του ο νεαρός με το κατσαρόλι! © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Η τοιχοποιία στο Δουργούτι ήταν, συνήθως, από πλίθρες: ξύλινες πήχες γεμισμένες με λάσπη, ασβέστη και άχυρα. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Η τοιχοποιία στο Δουργούτι ήταν, συνήθως, από πλίθρες: ξύλινες πήχες γεμισμένες με λάσπη, ασβέστη και άχυρα. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Χαμογελαστή νεαρή μητέρα στέκεται έξω από την παράγκα της αγκαλιά με το μωρό της. Προσφυγικός οικισμός στο Δουργούτι το 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Χαμογελαστή νεαρή μητέρα στέκεται έξω από την παράγκα της αγκαλιά με το μωρό της. Προσφυγικός οικισμός στο Δουργούτι το 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Προσφυγικό σπίτι με αυτοσχέδια ταράτσα για το άπλωμα των ρούχων που δεν έχει ανέσεις αλλά έχει ηλεκτροδοτηθεί! © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Προσφυγικό σπίτι με αυτοσχέδια ταράτσα για το άπλωμα των ρούχων που δεν έχει ανέσεις αλλά έχει ηλεκτροδοτηθεί! © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans
Δουργούτι, 1955. © ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv / Gerber, Hans

 

Το κείμενο είναι του Μελέτη Ζαχαράκη [μέλος της ομάδας Ιστορικής Χαρτογράφησης του Dourgouti Island Hotel Project]

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ξένοι στην ίδια πόλη
Αρχαιολογία & Ιστορία

Ξένοι στην ίδια πόλη

Ο ερχομός των προσφύγων του 1922 σήμερα πιο επίκαιρος από ποτέ
H ιστορία των Εξαρχείων από το 1840 ως σήμερα: μια καταποντισμένη μυθική πολιτεία― με σπάνιες φωτογραφίες
Co-Athens: Μόνιμοι κάτοικοι και πρόσφυγες παίρνουν την Αθήνα στα χέρια τους
Μια νέα πρωτοβουλία του δήμου Αθηναίων με δράσεις-παρεμβάσεις στις γειτονιές της Αθήνας, που θα γίνουν συνεργατικά από πρόσφυγες και πολίτες, δηλαδή παλιούς και νέους κατοίκους της πόλης.
Guardian: Η Νέα Σμύρνη στις καλύτερες γειτονιές της Ευρώπης
Η Νέα Σμύρνη βρίσκεται ανάμεσα στις δέκα καλύτερες γειτονιές της Ευρώπης σύμφωνα με τους αναγνώστες του Guardian
Πού να φάτε σήμερα: Τα 13 «αιωνόβια» κουτούκια και ταβέρνες της Αθήνας
Μια βόλτα σε μαγαζιά που εδώ και πολλές δεκαετίες προσφέρουν καλό φαγητό και κρασί, διαφυλάσσοντας την αυθεντικότητά τους.
Mέσα στο σπίτι του Κώστα Ταχτσή, που έχει γίνει αποθήκη και κοτέτσι
Ο Χρήστος Παρίδης ξαναμπαίνει στο σπίτι του Κώστα Ταχτσή στον Κολωνό, εκεί που βρέθηκε νεκρός πριν 30 χρόνια και θυμάται την νύχτα που τον είχε επισκεφτεί για να δουν μαζί ποδόσφαιρο!
Ένα παλαιοπωλείο στην Κυψέλη φέρνει τους θησαυρούς μιας άλλης εποχής στο σήμερα
Από το Retronion έχουν περάσει εκατοντάδες έπιπλα που παρόμοιά τους πιθανότατα δεν θα κυκλοφορήσουν ξανά.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Η Ελευσίνα είναι ανεξήγητη, γοητευτική, ένα ζωντανό μνημείο που χρειάζεται ανάδειξη»
Στην πρώτη του συνέντευξη από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή της διοργάνωσης «Ελευσίνα 2021 - Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021», ο Μιχαήλ Μαρμαρινός εξηγεί σε ποιους άξονες θα κινηθεί για να σώσει την κατάσταση και ποιον ρόλο θα διαδραματίσει πιθανά ο Γιώργος Λούκος.
Βρυσάκι: Η αθηναϊκή συνοικία που εξαφανίστηκε για την ανακάλυψη της Αρχαίας Αγοράς
Στο διάστημα μεταξύ 1931 και 1939 το κέντρο της Αθήνας μεταμορφώθηκε, καθώς η συνοικία που βρισκόταν στους πρόποδες της Ακρόπολης, το Βρυσάκι, απαλλοτριώθηκε και κατεδαφίστηκε.
The premium summer experience: Υψηλή γαστρονομία και good living δίπλα στη θάλασσα
Υψηλή γαστρονομία, good living δίπλα στη θάλασσα και πολλά ακόμα στα 8 διάσημα spots της παραλιακής.
Τα κλασικά της παραλιακής: Εστιατόρια, μπαρ, ζαχαροπλαστεία και τρία θερινά που δεν τα έχει αγγίξει ο χρόνος
Δοξάζονται από ντόπιους και επισκέπτες για δεκαετίες, παραμένουν το ίδιο νόστιμα και θυμίζουν άλλες εποχές.
Τα έργα που μεταμορφώνουν τα νότια προάστια
Κατασκευαστικά έργα, αναπλάσεις, αξιοποιήσεις κτιρίων, επενδυτικά σχέδια, συγκοινωνιακές λειτουργίες και νέες επεκτάσεις συνθέτουν την εικόνα που κυριαρχεί στο παραλιακό μέτωπό της Αττικής.
Faces of Summer: 16 νέα πρόσωπα φωτογραφίζονται σε κομβικά σημεία της παραλιακής
16 νέα πρόσωπα φωτογραφίζονται σε εμβληματικά σημεία της παραλιακής και θυμούνται ένα αξέχαστο καλοκαίρι τους.
Plant sitting, ταξιθέτες κορωνοϊού, drive in: 10 πράγματα που άλλαξαν το καλοκαίρι του 2020
10 καινούργια πράγματα που βλέπουμε φέτος το καλοκαίρι στην Αθήνα.
AntetokounBros Academy: Το ταξίδι του πρώτου χρόνου ολοκληρώθηκε με μια εντυπωσιακή τελετή
Μία χρονιά γεμάτη χαμόγελα, φιλοδοξίες και όνειρα για 100 παιδιά και 12 junior coaches έκλεισε με τον πιο γιορτινό τρόπο και με εμφάνιση-έκπληξη του Γιάννη Αντετοκούνμπο.
Ραντεβού στις μπασκέτες της γειτονιάς
Σε ένα γηπεδάκι της Νέας Ιωνίας μια παρέα διαφορετικών ηλικιών στήνει εδώ και χρόνια τα δικά της ματσάκια.
Ο Photoharrie ζωγραφίζει ακουαρέλες και ζει με ένα φίδι στο Μεταξουργείο
Περίεργοι μύκητες που γίνονται εναλλακτική μόδα, σύγχρονοι βοσκοί, νύχτα, μπαρ, καπνοί, γυμνοί άνθρωποι: η λίστα των αναφορών του Photoharrie είναι ατελείωτη.
Χορεύοντας latin στην Αθήνα
Salsa και bachata, rumba και reggeaton: Οι latin ρυθμοί αποδεικνύονται εδώ και χρόνια ιδιαίτερα δημοφιλείς στην Αθήνα. 4 νέα παιδιά που ασχολούνται με τους latin χορούς εξηγούν γιατί.
Χλωροκίνη: Ένα φεστιβάλ δημιουργικής αντίδρασης στα φαινόμενα των ημερών
Tο Bios για πρώτη φορά παρουσιάζει ένα φεστιβάλ και στους τρεις χώρους του (Bios.Πειραιώς 84, «Ρομάντσο» & Latraac).
Καλοκαίρι στην Τεχνόπολη
Ο εμβληματικός χώρος της Αθήνας ανανεώνεται και σε προσκαλεί να τον ανακαλύψεις ξανά. Και ξανά...
Steps: H οργάνωση που στέκεται δίπλα στους ανθρώπους που ζουν σε κατάσταση δρόμου
Στόχος της είναι να δώσει ευκαιρίες σε αυτούς τους ανθρώπους, ώστε να μπορέσουν να σταθούν αυτόνομοι.
Η φύση συναντά τον πολιτισμό στην καρδιά της Αθήνας
Ο Κήπος του Μεγάρου μας παρασύρει σε μια άλλη πραγματικότητα, μακριά από τους γρήγορους ρυθμούς της πόλης.
3 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Nexus6 Nexus6 23.2.2020 | 00:13
Απίστευτες φωτογραφίες!!!
Μια άλλη εποχή, των παππούδων, των γιαγιάδων και των θείων μας...
Φωτογραφιες ποιημα...Οταν ο κοσμος ζουσε διχως ψυγεια και ανεσεις αλλα καθε τι ειχε αξια ανθρωπινη γιατι δεσποζε η πραγματικοτητα, ο αγωνας για την επιβιωση και η αισιοδοξια για ενα καλυτερο αυριο.
Golden Dragon Golden Dragon 23.2.2020 | 22:21
Προσπαθώντας να δω μες τα πρόσωπα τον φωτογραφιών τον κόσμο και τον κοσμάκη, τους προσφυγες, τους μετανάστες, τους μαθητές και τον πολιτευόμενο(?) ....τους χάνω λίγο πριν τους αγγίξω, σαν την χαμένη πολιτεία στον γυαλό στον Νιλς Χολγκενσον..... καταπληκτικές φοτωγραφιες, ευχαριστούμε!
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή