Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ

Λούστροι, κουλουρτζήδες και τραμ με άλογα στην Πλατεία Ομονοίας

ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟΥ 1900.

Πλατεία Ομόνοιας (1898-1900)
Πλατεία Ομόνοιας (1898-1900)

Μια ελάχιστα οικεία εικόνα της πλατείας ακόμα και για όσους ασχολούνται με τις παλιές φωτογραφίες. Όχι βέβαια εξ αιτίας της παρουσίας των λούστρων και των κουλουρτζήδων σε πρώτο πλάνο και του ιππήλατου τραμ στο βάθος αλλά λόγω των κτιρίων που απεικονίζονται.


Ο δρόμος μπροστά μας είναι η Πανεπιστημίου. Δεξιά το Μέγαρο Πούλου, έργο του Ziller. Εκτιμώ ότι η ανέγερσή του ολοκληρώθηκε το 1888, οπότε λειτούργησε σ' αυτό το "Μέγα Ξενοδοχείον της Γερμανίας". Περνώντας από το απλούστερο "Ξενοδοχείον της Γερμανίας" μετά το 1892, κατέληξε στην ονομασία "Μυκήναι", που βλέπουμε στη φωτογραφία, τον Οκτώβριο του 1898. Επομένως η φωτογραφία μας είναι μεταγενέστερη.


Όχι όμως κατά πολύ, γιατί δεν έχει ακόμα κτιστεί το Μέγαρο Καυταντζόγλου, που βλέπουμε ακόμα και σήμερα στην απέναντι γωνία της Πανεπιστημίου και συνήθως αναφέρεται ως ξενοδοχείο "Excelsior". Αυτό πρέπει να κτίστηκε γύρω στο 1900, γιατί υπάρχει ήδη σε φωτογραφία με copyright του 1903.

 

Το οικόπεδο αυτό με πρόσωπο στην πλατεία, την Πανεπιστημίου και την Πατησίων, είχε αγοραστεί το 1856 από τον αρχιτέκτονα Λύσανδρο Καυταντζόγλου και μετά τον θάνατό του το 1885, ανήκε την εποχή της φωτογραφίας στους κληρονόμους του.


Γράφει ο Κώστας Χατζιώτης στο βιβλίο του "Πλατεία Ομονοίας" και αντιγράφω από τη σελίδα Η ΑΘΗΝΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ:
«Στις 4 Ιουλίου του 1856 ο Λύσανδρος Καυτανζόγλου αγοράζει την οικία Δημητρίου Ανδρέου και το 1860 κτίζει το νέο του σπίτι με ιδιόρρυθμο αρχιτεκτονικό ρυθμό και βαθύ σκούρο κόκκινο χρώμα στην εξωτερική όψη του σπιτιού. Στο ισόγειό του στεγαζόταν το περίφημο καφενείο του αγωνιστή του 1821 Γιάννη ή Κωνσταντίνου Χάφτα, το "Καφενείον των Γερόντων» - μετέπειτα "Καφενείον τῶν Εὖ Φρονούντων".»

 

Λήψη από την οδό Αθηνάς και το κτίριο δεξιά με το καμπύλο μπαλκονάκι είναι το ξενοδοχείο "Μπάγκειον", έργο του Ziller. Τα δύο κτίρια στο κέντρο της φωτογραφίας κατελάμβαναν το τμήμα μεταξύ Πανεπιστημίου και Σταδίου. Στη γωνία της Πανεπιστημίου το Μέγαρο Πούλου και στη γωνία της Σταδίου η οικία Ευθυμίου. Κατασκευάστηκαν μεταξύ 1885 και 1890 και λειτούργησαν και τα δύο κυρίως ως ξενοδοχεία με διάφορες επωνυμίες. Το πρώτο κατεδαφίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του '50 και το άλλο ακολούθησε κάπου δέκα χρόνια μετά.
Λήψη από την οδό Αθηνάς και το κτίριο δεξιά με το καμπύλο μπαλκονάκι είναι το ξενοδοχείο "Μπάγκειον", έργο του Ziller. Τα δύο κτίρια στο κέντρο της φωτογραφίας κατελάμβαναν το τμήμα μεταξύ Πανεπιστημίου και Σταδίου. Στη γωνία της Πανεπιστημίου το Μέγαρο Πούλου και στη γωνία της Σταδίου η οικία Ευθυμίου. Κατασκευάστηκαν μεταξύ 1885 και 1890 και λειτούργησαν και τα δύο κυρίως ως ξενοδοχεία με διάφορες επωνυμίες. Το πρώτο κατεδαφίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του '50 και το άλλο ακολούθησε κάπου δέκα χρόνια μετά.


Επομένως εδώ βλέπουμε το σπίτι της παραπάνω περιγραφής. Ποιο όμως από τα δύο κτίρια αριστερά είναι; Το πρώτο, με πρόσωπο επί της Πανεπιστημίου, δείχνει να έχει κάποιο έντονο χρώμα, πιθανόν το "βαθύ σκούρο κόκκινο" της περιγραφής. Δεν έχει όμως τίποτα το "ιδιόρρυθμο" αρχιτεκτονικά. Αντίθετα, το κτίριο που διακρίνεται αμέσως δίπλα του και έχει επίσης αρκετά σκούρο χρώμα, θα μπορούσε εύκολα να χαρακτηριστεί αρχιτεκτονικά "ιδιόρρυθμο", μιας και παραπέμπει σε μεσαιωνικό πύργο. Μου θυμίζει μάλιστα κάπως το Μέγαρο της Ειρήνης Στουρνάρη-Μέρλιν στην Βασιλίσσης Σοφίας (τότε Κηφισιάς), ένα από τα έργα του Καυταντζόγλου.


Νομίζω λοιπόν ότι αυτό το δεύτερο ήταν η οικία Καυταντζόγλου και το μπροστινό διώροφο ήταν η προϋπάρχουσα στο οικόπεδο οικία του Δημητρίου Ανδρέου, που εκμισθωνόταν από τον Καυταντζόγλου για εμπορική χρήση. Η εικασία μου αυτή είναι συμβατή με τη διαπίστωση ότι το διώροφο εμφανίζεται και σε λεπτομέρεια πανοράματος της Αθήνας, που χρονολογείται περίπου στο 1858 (δείτε στα σχόλια).


Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι ότι βλέπουμε καθαρά το διώροφο, που υπήρχε επί της Πανεπιστημίου 66 και Πατησίων 2, πριν ανεγερθεί κάπου μεταξύ 1903 και 1906 το διατηρητέο που στέγαζε για δεκαετίες στο ισόγειο το φαρμακείο του Μαρινόπουλου. Συγκρίνοντας τα δύο κτίρια πιστεύω ότι υπήρξε καθαίρεση του παλαιού και ανέγερση του νέου στη θέση του και όχι κάποια προσθήκη ορόφων.

— Σταυρ. Μπαλ.

 

 

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

9 θρυλικά κτίρια της Αθήνας που δεν υπάρχουν πια
Εκεί που τώρα βρίσκονται μεγάλες πολυκατοικίες, παλιότερα στεγάζονταν μερικά από τα πιο όμορφα νεοκλασικά της πόλης
Μικροπωλητές στην Ομόνοια, γύρω στο 1910
ΑΘΗΝΑ
Η Ομόνοια την δεκαετία του '30
Μέσα από 5 σπάνιες φωτογραφίες

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Είναι ήρεμα εδώ μέσα»: Ένα βράδυ στα Υπνωτήρια Αστέγων της Αθήνας
Άνθρωποι που βρίσκουν στέγη στα υπνωτήρια του δήμου Αθηναίων αφηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες στη LiFO.
«Μαγική πόλις»: Η ιστορία της συνοικίας Δουργούτι που σήμερα αποτελεί την περιοχή του Νέου Κόσμου
Η αυτοσχέδια προσφυγική γειτονιά που φιλοξενούσε Αρμένιους, Μικρασιάτες και άλλους πληθυσμούς σε σπάνιες φωτογραφίες του 1955.
H πλατεία Ομονοίας στο πέρασμα των χρόνων - Οι καλύτερες και πιο σπάνιες φωτογραφίες
Με αφορμή την ανάπλαση της κεντρικής πλατείας της Αθήνας θυμόμαστε τις αλλαγές που έχουν γίνει από το 1834 έως σήμερα.
Οι αληθινά μοναδικές πόρτες της Αθήνας
Δυο φωτογραφικά πρότζεκτ που τρέχουν διαφορετικοί καλλιτέχνες καταγράφουν τις πολλές και διαφορετικής αισθητικής πόρτες της Αθήνας.
Co-Athens: Μόνιμοι κάτοικοι και πρόσφυγες παίρνουν την Αθήνα στα χέρια τους
Μια νέα πρωτοβουλία του δήμου Αθηναίων με δράσεις-παρεμβάσεις στις γειτονιές της Αθήνας, που θα γίνουν συνεργατικά από πρόσφυγες και πολίτες, δηλαδή παλιούς και νέους κατοίκους της πόλης.
Τα θαμμένα ποτάμια της Αθήνας
Ιλισός, Κηφισός και Ηριδανός διέρρεαν την πεδιάδα της Αττικής. Τώρα είναι όλα κάτω από μπάζα.
Κεραμική, η νέα γιόγκα
Όλο και περισσότεροι Αθηναίοι ασχολούνται με την κεραμική, αναφέροντας τις αγχολυτικές ιδιότητες της επαφής με τον πηλό και την ικανοποίηση της δημιουργίας ενός αντικειμένου με τα ίδια τους τα χέρια ως το απόλυτο αντίδοτο στη δύσκολη καθημερινότητα.
Ο νέος βιβλιοπώλης της Φωκίωνος Νέγρη είναι Γάλλος
Ο Μπενουά Ντουραντέν άνοιξε πριν από έναν χρόνο το βιβλιοπωλείο «Ο Μετεωρίτης» στην Κυψέλη και αγάπησε τον ρόλο του βιβλιοπώλη της γειτονιάς.
Γιατί έχει πάλι τόση κίνηση στους δρόμους της Αθήνας;
Η LiFO μίλησε με τον συγκοινωνιολόγο-πολεοδόμο και καθηγητή του ΕΜΠ, Θάνο Βλαστό, για το θέμα που απασχολεί όλους τους κατοίκους της Αθήνας.
Η Δάφνη Καρνέζη γράφει για την Αθήνα στο περιοδικό Monocle και πιστεύει στη δύναμη των podcasts
«Δεν γνωρίζω κανένα άτομο της ηλικίας μου που να ακούει ραδιόφωνο ή να βλέπει τηλεόραση. Είναι θέμα χρόνου πιστεύω να δημιουργηθούν ενδιαφέροντα podcasts και στην Ελλάδα».
Τι ξέρουμε για τη νέα πλατεία Ομονοίας
Όσοι έχουν πρόσβαση στα γύρω κτίρια βλέπουν ήδη τις μεγάλες αλλαγές στην πολύπαθη πλατεία.
Ασπρόμαυρες φωτογραφίες από την καθημερινή ζωή της Αθήνας στα '70s
Ο πρώην καθηγητής πανεπιστημίου Eddie Girdner επισκέφθηκε την Αθήνα τη δεκαετία του '70 και κατέγραψε σκηνές της πόλης.
Αμάξι ή αμαξίδια; Ποδήλατο ή πάρκινγκ; Πώς οι δρόμοι της Αθήνας παράγουν αποκλεισμό και μικροψυχία
Τι ωραία που θα 'ταν η Αθήνα με ποδήλατα, αν δεν ήταν τόσο... Αθήνα.
Τα Λιπάσματα Δραπετσώνας όταν ήταν ερείπια
Ένα απόγευμα του '18 στο μισογκρεμισμένο εργοστάσιο της Δραπετσώνας που για 90 χρόνια σηματοδοτούσε την περιοχή και σήμερα έχει γίνει ένας ακμαίος πολυχώρος δίπλα στη θάλασσα
Κατάσταση πολιορκίας: Ο New Yorker στα Εξάρχεια
Το γνωστό μέσο δημοσίευσε ανταπόκριση από την Αθήνα με τίτλο «Η επίθεση στα Εξάρχεια, ένα Αναρχικό Καταφύγιο στην Αθήνα», όπου στιγματίζεται η πρόθεση της κυβέρνησης να διαλύσει τις καταλήψεις φιλοξενίας μεταναστών και να επαναφέρει τον «νόμο και την τάξη» στην περιοχή
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή