Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Ιπτάμενα πέη και άλλα βέβηλα τρολαρίσματα σε μεσαιωνικά χειρόγραφα

Έμπαιναν στα λευκά περιθώρια των βιβλίων, εξ ού και ονομαζόταν marginalia των γραφιάδων- ένα πρώιμο είδος ασεβούς τρολαρίσματος σε μια σκοτεινή εποχή.

Πριν την εφεύρεση και την ευρεία διάδοση της τυπογραφίας ήταν δουλειά των μοναχών και των μοναστηριακών γραμματέων του μεσαίωνα να αντιγράφουν χειρόγραφα – για ώρες και για ημέρες ατελείωτες- τα βιβλία.

 

Σε πολλά από τα θρησκευτικά και ιατρικά χειρόγραφα εκείνης της εποχής είχε παρατηρηθεί το εξής μυστήριο/παράδοξο: στο περιθώριο των σελίδων έκαναν συχνά την εμφάνισή τους ακατάλληλες εικονογραφήσεις με πέη που φυτρώνουν από δέντρα(!), διαβολοπλάσματα, πισινούς που εκσφενδονίζουν... λέξεις και αντικείμενα, ιπτάμενους φαλλούς, και άλλα ξεκαρδιστικά όσο και ακατανόητα σχέδια.

 

Μέχρι τώρα, αυτές οι άτοπες εικονογραφήσεις των περιθωρίων ("marginalia") θεωρούνταν παράλογες και βέβηλες παρεμβάσεις των γραφιάδων της εποχής στις ιερές εικόνες των βιβλίων, αποτέλεσμα ενός πρώιμου είδους "τρολαρίσματος", ή απλής επιπόλαιας αναβλητικότητας από μέρους τους που τους οδηγούσε να σκιτσάρουν εν ώρα εργασίας.

 

Xρησιμοποιούνταν επί σκοπού για να τονίσουν τα σημαντικά χωρία του κάθε βιβλίου ή εγχειριδίου, για να διακωμωδήσουν το θρησκευτικό κατεστημένο, ή ακόμα και ως ποπ πολιτιστικές αναφορές της εποχής με τις οποίες οι αναγνώστες θα μπορούσαν να ταυτιστούν.

 

Τα τελευταία χρόνια όμως, οι περιπτώσεις των marginalia έχουν γίνει ένα πολυσυζητημένο θέμα μεταξύ των μελετητών, οι οποίοι έχουν καταλήξει σε μία νέα θεωρία ερμηνείας τους. Οι απεικονίσεις αυτές φαίνεται τελικά ότι χρησιμοποιούνταν επί σκοπού για να τονίσουν τα σημαντικά χωρία του κάθε βιβλίου ή εγχειριδίου, για να διακωμωδήσουν το θρησκευτικό κατεστημένο, ή ακόμα και ως ποπ πολιτιστικές αναφορές της εποχής με τις οποίες οι αναγνώστες θα μπορούσαν να ταυτιστούν!

 

Παρακάτω, δεκαπέντε εικόνες από τέτοια αποσπάσματα:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© LIFO 2014

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σμήνη ακρίδων, φωτιά απ' τον ουρανό, θηρία από την άβυσσο και άλλες ιστορίες τρόμου του 16ου αιώνα
Το Book of Miracles είναι ένα αναγεννησιακό αριστούργημα που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Taschen
Οι γκραφιτάδες του Μεσαίωνα ήταν πιστοί Χριστιανοί
Ξόρκια, κατάρες και σημάδια μαγισσών αποτυπώνονται στα παραμελημένα από την ιστορία μεσαιωνικά γκράφιτι.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ένα 24ωρο με ιστορίες ανθρώπων στην αρχαία Αθήνα και στην αρχαία Ρώμη
Τα βιβλία του Philip Matyszak, με καθημερινές ιστορίες ιστορικών προσώπων αλλά και συνηθισμένων ανθρώπων κατά τους αρχαίους χρόνους, είναι το καλύτερο μάθημα Ιστορίας.
Δείτε για πρώτη φορά το πολύτιμο αρχείο της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας
Ιδιαίτερης αρχαιολογικής, ιστορικής αλλά και καλλιτεχνικής αξίας, το αρχείο της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας συνδέεται άρρηκτα τόσο με τις απαρχές όσο και με την εξέλιξη της αρχαιολογίας στην Ελλάδα μέχρι σήμερα.
Ολοκαύτωμα: Χωρίς ταμπέλα ιδιοκτησίας
Ένα κείμενο για τη σημασία της μνήμης του Ολοκαυτώματος, αφιερωμένο στον Σάμη Γαβριηλίδη, από τον Μίνο Μωυσή, τ. πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών.
Η αχανής Ρωσία πριν την Οκτωβριανή επανάσταση
Οι έγχρωμες φωτογραφίες του Prokudin-Gorskii καταγράφουν τις τελευταίες μέρες της Ρωσικής αυτοκρατορίας
Οι Καταραμένοι. 'Ενα βιβλίο του ιστορικού Κώστα Κατσάπη.
Σπαράγματα κοινωνικής ιστορίας, αντίδοτο στη νοσταλγία του εξήντα
Βρίσκεται, πράγματι, ο τάφος του Σοφοκλή στη Βαρυμπόμπη;
Η συναρπαστική ιστορία της αναζήτησης του τάφου του μεγάλου δραματουργού
H LIFO μέσα στο Άουσβιτς
Ένα φωτογραφικό οδοιπορικό στο πρώην ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, σύμβολο του Ολοκαυτώματος και της Γενοκτονίας των Εβραίων
Πώς συνωμότησε όλη η Ζάκυνθος για να σώσει τους Εβραίους της από το Ολοκαύτωμα
Δυο κεφάλαια από το συναρπαστικό βιβλίο του Διονύση Βίτσου «Οι Ζακυνθινοί Εβραίοι» και πλήθος άλλου οπτικοακουστκού υλικού διηγούνται την μοναδική ιστορία μιας μικρής κοινωνίας που συνωμότησε για να μείνει άθικτη η Εβραϊκή της κοινότητα από το ναζιστικό ολοκαύτωμα.
Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τις αρχαιότητες και τα Μουσεία της Μεσογείου
Η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού μιλά για μια μεγάλη πρόκληση της νέας εποχής
Βερολίνο, Δημοκρατία της Βαϊμάρης: κοκαΐνη, ξενύχτια, ασυλλόγιστο σεξ και στο βάθος οι ναζί
Στο βιβλίο του Norman Ohler «Υπερδιέγερση, Τα ναρκωτικά στο Τρίτο Ράιχ», που μόλις μεταφράστηκε στα ελληνικά, η γκλάμορους ντέκα της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και το Βερολίνο της δεκαετίας του '20, ζωγραφίζονται με τα πιο ζωηρά, εξπρεσιονιστικά χρώματα.
Ο ομοφυλοφιλικός έρωτας στην αρχαία Ελλάδα είχε πολλές, διαφορετικές εκδοχές
Μια ομιλία του ιστορικού Τζέιμς Ντέιβιντσον, συγγραφέα του ριζοσπαστικού βιβλίου «Οι Έλληνες και ο ελληνικός έρως», ρίχνει ακόμα περισσότερο φως στο πολυσύνθετο ζήτημα της ομοφυλοφιλίας στην αρχαία Ελλάδα.
Πώς με αφορμή την Ολυμπιάδα, η Αθήνα έγινε μια επιτηρούμενη πόλη όπου σε παρακολουθούν από παντού
Και πώς η Ελλάδα αγόρασε έναντι 1,2 δις δολαρίων το σύστημα «καθολικής παρακολούθησης» C4i που όχι μόνο δεν λειτούργησε ποτέ επαρκώς, αλλά χρησιμοποιήθηκε ως εικονικό έργο, δηλαδή ως πύλη διόδου χρημάτων για πληρωμές συμβούλων, δωροδοκίες κ.λπ.
H αρχαία Περσέπολη: Να τι θα χαθεί αν ο Τραμπ βομβαρδίσει τους πολιτιστικούς θησαυρούς του Ιραν
Ένα σπάνιας ομορφιάς οδοιπορικό στο εμβληματικό μνημείο της ιρανικής ερήμου κατ' αποκλειστικότητα στο LIFO.gr
Πώς η Δυτική τέχνη δημιούργησε στερεότυπα για τον Αραβικό κόσμο
Μία έκθεση στο Βρετανικό μουσείο επιχειρεί να καταδείξει ότι η αποικιοκρατία δεν είναι μόνο υπόθεση γεωγραφική, αλλά και καλλιτεχνική.
Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος: «Είμαστε μια κοινωνία που μυξοκλαίμε και παίζουμε τις drama queens για να μας προσέξουν»
Ο αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και γραμματέας σύνταξης της «Νέας Εστίας» μιλά στη LiFO με αφορμή το νέο του βιβλίο «Φάσεις και αντιφάσεις του ελληνικού κράτους στον 20ό αιώνα, 1910-2001».
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή