Φτάνω έξω από το σπίτι της Σταματίνας Σταματάκου λίγο νωρίτερα από το ραντεβού μας και κάθομαι σε ένα σκαλοπάτι μέχρι να πάει τρεις. Κοιτάω το σπίτι, μια ωραία μονοκατοικία, και προσπαθώ να φανταστώ πώς είναι να βρίσκονται εκεί μέσα πολλά ζωάκια, ανάμεσα σε αυτά και ένα πρόβατο.
«Γεια σου, είμαι η Σταματίνα», μου λέει καθώς με καλωσορίζει στην αυλή. Ανεβαίνουμε τα σκαλιά, περνάμε από μια μεγάλη βεράντα, έχω μετρήσει ήδη τρεις γάτες, μου ανοίγει την πόρτα του σπιτιού και εκεί μέσα βλέπω να κάθονται φρόνιμα και υπάκουα πέντε γάτες, οκτώ σκυλιά και ο Φρίξος, ένα μικρό προβατάκι.
Η Σταματίνα είναι δημοσιογράφος και διευθύντρια του Zero Stray Academy, μιας ακαδημίας που εκπαιδεύει δήμους στη διαχείριση των αδέσποτων ζώων. «Εννοείται ότι είναι σημαντικό να σώζει ο καθένας έστω και ένα πλάσμα, αλλά σε μια χώρα που μετράει εκατομμύρια αδέσποτα και δεκάδες καθημερινές φρικτές κακοποιήσεις ζώων η λύση οφείλει να είναι πολιτική».
Δυστυχώς, στην Ελλάδα παρατηρούνται φαινόμενα μαζικών κακοποιήσεων και, όπως αποδεικνύεται, οι άνθρωποι που κακοποιούν ζώα, συνήθως κακοποιούν και ανθρώπους.
Δεν μπορώ να φανταστώ τις απάνθρωπες εικόνες στις οποίες έχει εκτεθεί η Σταματίνα και όλοι όσοι έχουν σώσει ζώο από κακοποίηση. Καθώς μου προσφέρει ένα ποτήρι νερό και κάθομαι στον καναπέ, με πλησιάζει δειλά δειλά ένα κουτσό και τυφλό σκυλάκι. «Τον βρήκαμε στα σκουπίδια παραμονή Πρωτοχρονιάς, τον είχαν πετάξει οι ιδιοκτήτες του», μου λέει. Δίπλα μου είναι ξαπλωμένα κι άλλα σκυλιά και γατιά, τα οποία έχουν όλα υποστεί κακοποίηση και παραμέληση. Δείχνουν, όμως, αρκετά ήρεμα και καλά μέσα στο σπίτι της Σταματίνας. «Τώρα έχουν συνέλθει τα περισσότερα, μετά από θεραπείες, γιατρούς και στήριξη, στην αρχή ήταν χάλια».
«Προσπαθώ να σώζω όσο πιο πολλά πληγωμένα πλάσματα γίνεται. Δυστυχώς, στην Ελλάδα παρατηρούνται φαινόμενα μαζικών κακοποιήσεων και, όπως αποδεικνύεται, οι άνθρωποι που κακοποιούν ζώα, συνήθως κακοποιούν και ανθρώπους. Εγώ προσπαθώ, μέσα από τη ζωή και τη δουλειά μου να εξαλείφω τέτοιες συμπεριφορές».
Της λέω ότι είναι ακτιβίστρια, εκείνη έχει αντίθετη άποψη. «Θεωρώ ότι ο ακτιβιστής προτάσσει τη ζωή του για να παλέψει γι’ αυτά που πιστεύει. Εγώ δεν έχω διακινδυνεύσει τη ζωή μου. Πάρα πολλές φορές έχω έρθει σε επαφή με ζωάκια που είναι τρομερά κακοποιημένα και σε άθλια κατάσταση. Έχω πάει σε κοινοτικά κυνοκομεία. Έζησα μισό μήνα στο κυνοκομείο της Σπάρτης. Δεν έχω περάσει πιο άσχημα στη ζωή μου. Είχα 400 σκυλιά κυριολεκτικά μέσα σε ακαθαρσίες, όλα τρομακτικά πεινασμένα, σε φριχτές συνθήκες, ζώα ζωντανά-νεκρά. Είχαν μέσα σε κλουβί 10-15 σκυλιά. Δεν ξέραμε τι να πρωτοκάνουμε. Έπρεπε να τα ταΐσουμε, να τα ποτίσουμε και να τα καθαρίσουμε, να κάνουμε το θαύμα χωρίς τη βοήθεια του δήμου».
Σίγουρα ο κόσμος είναι πολύ ενημερωμένος και ευαισθητοποιημένος, αλλά δεδομένου του μεγέθους του προβλήματος, αυτό δεν φτάνει. Αν πριν από έντεκα χρόνια κλοτσούσε κάποιος μια αδέσποτη γάτα, κανείς δεν θα μπορούσε να του ασκήσει δίωξη. «Αυτήν τη στιγμή κλότσησε ένας νεαρός μια γάτα και επειδή ήταν τόσο μεγάλο το καφριλίκι τους που το ανέβασαν στο διαδίκτυο, ξεσηκώθηκαν όλοι. Δεν το βρίσκω κακό, απλώς δεν αρκεί», αναφέρει. «Μέχρι και σήμερα στην ελληνική επαρχία είναι κανονικότητα το να έχουν σκελετωμένα σκυλιά αλυσοδεμένα σε βαρέλια και αμάξια, να πετάνε νεογέννητα γατάκια και σκυλιά στο ποτάμι. Όχι ότι στην Αθήνα είμαστε όλοι άγιοι, απλώς εδώ είναι πολύ πιο εύκολο να διαχειριστείς το θέμα, γιατί οι άνθρωποι είναι πιο ευαισθητοποιημένοι».
Βέβαια, αν και στην πόλη τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα, φέτος το Πάσχα η Σταματίνα παρενέβη σε μια σφαγή προβάτου, η οποία θα συνέβαινε στο προαύλιο μιας εκκλησίας. «Με τον Φρίξο έγινε το εξής. Μια κοπέλα, διαδικτυακή μου φίλη, μου έστειλε μήνυμα ότι στην τάδε εκκλησία ήταν ένα αρνάκι που το είχαν φέρει για σφαγή. Τον είχαν πάει στο προαύλιο της εκκλησίας για να τον σφάξουν με τον μπαλτά, γιατί το είχαν τάμα. Δεν ξέρω σε ποια θρησκεία υπάρχει κάτι τέτοιο. Το αρνάκι αυτό το είχαν στον προαύλιο χώρο, σημαδεμένο με κόκκινη μπογιά, κι αυτό δηλώνει ότι το ζώο είναι έτοιμο για σφαγή. Ο παππάς ουσιαστικά τούς ξεγέλασε, τους είπε ότι θα το κάνει, αλλά όχι έτσι. Αυτοί έφυγαν, θεωρώντας ότι θα γίνει η δουλειά, και τότε η κοπέλα πήγε και πήρε το πρόβατο και μου το έφερε σπίτι. Τελικά, ο Φρίξος απεδείχθη πιο pet και από τα pet».
Όντως ο Φρίξος κάθεται ήσυχος δίπλα στον καναπέ, στα πόδια της Σταματίνας. Αν και φαντάζει αξιοπερίεργη η παρουσία ενός προβάτου μέσα σε ένα διαμέρισμα, εκείνο δείχνει να έχει εγκλιματιστεί πλήρως και δεν δυσφορεί καθόλου.
«Είναι περίπου πέντε μηνών και θέλει να μένει μόνο μέσα. Ανεβαίνει συνέχεια μαζί μου στον καναπέ και στο κρεβάτι, τα πηγαίνει πάρα πολύ καλά με τους σκύλους και με τις γάτες στο σπίτι, δεν κάνει φασαρία, ούτε ζημιές, το μόνο του μειονέκτημα είναι ότι είναι πρόβατο και ουρεί συχνά μέσα στο σπίτι. Στη βόλτα είναι επίσης άψογος και γενικά εξαιρετικά εύκολος στη συμβίωση. Θα μπορούσα να τον κρατήσω για πάντα, ειδικά αν είχα αυλή. Όσο μεγαλώνει, βέβαια, θα είναι δύσκολο να τον κρατήσω. Είναι το καλύτερο ζωάκι που έχω κρατήσει ποτέ και τον συγκρίνω αναγκαστικά με σκύλους και γάτες. Έχει τρομερή ενσυναίσθηση. Στον δρόμο, όταν τον βγάζω βόλτα, ο κόσμος τον φωτογραφίζει, κάποιοι τον περνάνε για σκυλί και μας ρωτάνε τι ράτσα είναι».
Η Σταματίνα μου εξηγεί πόσο πολύ έχει δεθεί μαζί του και πόσο δυσκολεύεται που θα αναγκαστεί να τον δώσει σε μια vegan φάρμα. «Θέλω να ελπίζω ότι η ιστορία του Φρίξου, ο οποίος παραλίγο να σφαγιαστεί και από καθαρή τύχη ζει τώρα, θα ευαισθητοποιήσει έστω και έναν άνθρωπο και θα τον κάνει να καταλάβει ότι αυτό που νομίζει ότι είναι απλώς φαγητό, όπως τα μακαρόνια, είναι ένα πλάσμα που δεν διαφέρει πολύ από τον σκύλο που έχουμε στο σπίτι, είναι ένα ζωντανό πλάσμα, δεν γεννήθηκε για να γίνει το φαγητό κανενός».
Πώς είναι όμως να ζεις καθημερινά με τόσα ζώα μέσα στο σπίτι; «Η καθαριότητα είναι ένα θέμα, γιατί τα περισσότερα ζωάκια που έχω έχουν πρόβλημα υγείας. Καθαρίζω κάθε πρωί και αναγκαστικά δουλεύω πολύ γιατί κάπως πρέπει να φάνε αυτά τα πλάσματα. Τρώνε πολύ, έχουν πολλά ιατρικά έξοδα, γενικά το να έχεις πολλά ζώα και άρρωστα ζώα είναι πολύ κοστοβόρο. Οπότε πρέπει να δουλέψω πολύ, να τα φροντίσω, να τα βγάλω βόλτα. Στις διακοπές μένει κάποιος μαζί τους ώστε να μπορώ να φύγω λίγο».
Χαιρετώντας τη Σταματίνα αλλά και τα ζωάκια που συντηρεί, αντιλαμβάνομαι πως το έργο της είναι σοβαρό και αξιόλογο. Από την άλλη, βέβαια, δεν μπορεί μόνο ένα άτομο να παίρνει στις πλάτες του ευθύνες και υποχρεώσεις άλλων, όσο ευαισθητοποιημένο και να είναι.
«Θα ήθελα πάρα πολύ οι δήμοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους, τα σχολεία να εκπαιδεύουν σωστά τα παιδιά και όχι να λένε ατάκες του στυλ “μην πιάνεις το σκυλί, θα τυφλωθείς ή θα κολλήσεις μικρόβια”. Οι δήμοι θα πρέπει να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και όχι να περιμένουν από τους εθελοντές να λύσουν το πρόβλημα, το οποίο οφείλει να διαχειριστεί σωστά ο κρατικός μηχανισμός. Είναι δουλειά του κράτους, όχι των φιλοζωικών. Καιρός είναι να δούμε επιτέλους πολίτες σωστά ενημερωμένους, ανθρώπους να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να μην περιμένουν από τις φιλοζωικές και τους εθελοντές να βγάλουν το φίδι από την τρύπα. Δεν πρέπει να πατάνε στις πλάτες μας και στις ευαισθησίες μας».
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
