Σε αυτό το επεισόδιο του «Ζούμε ρε», η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν με την Πατρίτσια Τόσκα για ένα θέμα που θεωρητικά έχουμε εξαντλήσει, αλλά πρακτικά δεν έχουμε αγγίξει καν: την προσβασιμότητα. Με αφορμή τη συμμετοχή της στην ταινία μικρού μήκους της Αντιγόνης Καρνεσιώτη, «The Handbrake», η Πατρίτσια μιλά για την καθημερινότητα ενός ανθρώπου που κινείται με αμαξίδιο σε μια πόλη όπου απαιτείται διαρκής εκ των προτέρων σχεδιασμός για το αυτονόητο: να βγεις από το σπίτι και να φτάσεις κάπου.
Η κουβέντα ξεκινά από τα ταξίδια της στο εξωτερικό και τη σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα. Πόλεις όπως η Βαρκελώνη δείχνουν τι σημαίνει υποδομή που λειτουργεί, ενώ στην Αθήνα η μετακίνηση μοιάζει με άσκηση επιβίωσης. Δεν είναι μόνο τα πεζοδρόμια ή τα μέσα μεταφοράς αλλά η ανάγκη να χαρτογραφείς εκ των προτέρων κάθε διαδρομή, να εξαρτάσαι από τη βοήθεια τρίτων ή να μην μπορείς να λειτουργήσεις αυθόρμητα.
Μέσα από την ιστορία της ταινίας, που γεννήθηκε αυθόρμητα «σε έναν καφέ», αναδεικνύεται κάτι βαθύτερο: η αναπηρία δεν είναι ατομικό ζήτημα, αλλά συλλογικό. Η έλλειψη προσβασιμότητας αποκλείει την ορατότητα, την εξοικείωση, τελικά την ίδια τη συνύπαρξη. Και αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο άγνοιας που δύσκολα σπάει.
Η Πατρίτσια αποφεύγει τη δραματοποίηση και επιμένει σε κάτι πιο ουσιαστικό: δεν χρειάζεται λύπηση, χρειάζεται κανονικότητα. Όχι ειδική μεταχείριση, αλλά ίσα δικαιώματα στον δημόσιο χώρο. Όπως λέει, «δεν είναι δικό μας θέμα, είναι όλων».
Τελικά, το ερώτημα δεν είναι γιατί συνεχίζουμε να μιλάμε γι’ αυτά τα θέματα. Είναι γιατί ακόμα χρειάζεται.
Φωτό: Μάριος Θεολόγης
