Πολλά χρόνια πίσω, σε ένα βιβλίο για το τρέξιμο που είχε πέσει στα χέρια μου, είχα διαβάσει για τον βουβό πόνο του μαραθωνοδρόμου, ο οποίος είναι στην ουσία η αποτυχία του τερματισμού του δρομέα σε έναν αγώνα 42.195 μέτρων, δηλαδή σε έναν μαραθώνιο. Η αποτυχία, η ήττα, η εγκατάλειψη… Λέξεις που μου ήρθαν τότε στο μυαλό ακαριαία.
Δεν έδωσα βάση, είχα βολευτεί σε μια λαίμαργη αδράνεια και στη συνηθισμένη, γεμάτη δικαιολογίες και δήθεν προβλήματα και σκοτούρες ζωή και καθημερινότητα μου. Γύρισα σελίδα στο βιβλίο και συνέχισα να διαβάζω νωχελικά και αδιάφορα. Ξαναλέω, τότε…
Πριν από περίπου δύο χρόνια αποφάσισα να χάσω γύρω στα είκοσι-είκοσι πέντε περιττά κιλά που με συντρόφευαν ως τότε στη ζωή μου. Πάντα έκανα προσπάθειες καλής διατροφής κ.λπ., αλλά ποτέ με τέτοια αποφασιστικότητα. Πέραν της επιτυχίας που προανέφερα, μέσα μου κάτι έλειπε. Πάντοτε ήθελα να μοιάζω σε εκκεντρικά και αντισυμβατικά πρόσωπα της καθημερινότητας ως προς το lifestyle, τις συνήθειες. Πάντα έτρεχα, ρε παιδάκι μου, έξω στον δρόμο, στα ταξίδια μου, σε διάφορα μέρη, αλλά αυτοεμποδιζόμουν και σταματούσα. Ούτε εγώ ξέρω από τι.
Άρχισα, λοιπόν, να τρέχω. Πέντε χιλιόμετρα, επτά χιλιόμετρα, κάνα δεκάρι. Άθλος μού φαινόταν. Πήγαινε καλά η όλη φάση, είχα δοκιμάσει τον εαυτό μου σε αντοχές και διάρκεια προπονήσεων άλλου σπορ κι έτσι το ηθικό μου αναπτερώθηκε. Μπήκα για τα καλά στα φρικιά του δρόμου και των βουνών με τα περίεργα παπούτσια, τα polarized έγχρωμα γυαλιά, τα γιλέκα υδροδοσίας, τα υπερσύγχρονα τρεξιματικά ρολόγια και άλλα τόσα αξεσουάρ που «επιβάλλεται» να έχεις ως δρομέας.
Νίκη ή ήττα; Δεν είχα βρεθεί σε τέτοιο σταυροδρόμι ποτέ τελευταία. Ακόμη κι αν είχα βρεθεί πιο παλιά, ήταν δεδομένο πως θα τα παρατούσα. Έσφιξα τα δόντια και ξεκίνησα, θα τερμάτιζα. Μόνο αυτό ήξερα.
Πριν φτάσω στον αγώνα του Μαραθωνίου, η διαδρομή μου ήταν μεγάλη, ξύπνημα τα χαράματα το Σαββατοκύριακο, διατροφή, ενεργειακά τζελάκια, τροφές με καλούς υδατάνθρακες, και πόσα ακόμα. Θυμάμαι χαράματα Σαββάτου, γύρω στις πέντε και μισή να ξυπνάω, να ντύνομαι και να βγαίνω στους δρόμους στα βόρεια προάστια όπου ζω για να τρέξω.
Κάθε Σάββατο, λοιπόν, έτρεχα το καθιερωμένο μου long run και κάθε Σάββατο βράδυ έτρωγα γεύμα των 3.000-4.000 θερμίδων. Νομίζω μου το χρωστούσα. Ήταν το έπαθλο, ρε παιδί μου. Πώς το λένε, η ανταμοιβή, το τίμημα. Αφού πολλές φορές έλεγα ότι τρέχω για να τρώω.
Στα μέσα του Αυγούστου, και ενώ βρισκόμουν στην καυτή περιοχή της Ιεράπετρας, έκανα τις διακοπές μου και έτρωγα σαν να μην υπάρχει αύριο, λαμβάνω ένα email που με ενημέρωνε ως δρομέα εγγεγραμμένο στον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Ελλάδας πως τελικά θα πραγματοποιηθεί ο αγώνας με ειδικά μέτρα για τον Covid και πως μόνο με πιστοποιητικό νόσησης ή εμβολιασμού θα μπορούσα να συμμετάσχv. Ευτυχώς, πληρούσα τις προϋποθέσεις συμμετοχής και πλέον, ναι, προσπαθούσα να το χωνέψω, θα συμμετείχα κι εγώ στον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας.
Δεν ήξερα αν έπρεπε να χαρώ ή να αγχωθώ και να «στρωθώ» σε προπονήσεις, long runs, ανηφόρες, βουνά και διαλειμματικές. Προπονητή δεν είχα, από την άλλη υποτίθεται ότι έτρεχα για να χαίρομαι και όχι για να πιέζομαι, είτε από εμένα είτε από κάποιον άλλο. Συνέχισα τις διακοπές μου, συνέχισα να τρώω, αλλά σιγά-σιγά ξεκίνησα να ξανατρέχω, πέρα από τα βαρετά στανταράκια, τα πεντάρια μου. Έκανα κανένα 7άρι και κανένα 10άρι, περιμένοντας να τελειώσει ο Αύγουστος και μαζί του και οι ατασθαλίες. Λέμε τώρα…
Από το πρώτο Σάββατο του Σεπτεμβρίου και μετά ήξερα πως δεν υπήρχε επιστροφή στην απόφασή μου, ήξερα πως θα συμμετείχα, και για ένα πράγμα ήμουν σίγουρος. Δεν είχα καμία διάθεση να βιώσω τον βουβό πόνο του δρομέα για τον οποίον είχα διαβάσει χρόνια πριν. Δεν θα άντεχα την ήττα ούτε την αναμονή του επόμενου μαραθωνίου, για να προετοιμαστώ δήθεν καλύτερα. Ούτε κατά διάνοια.
Κατέβασα από το διαδίκτυο προγράμματα προπόνησης και ενδυνάμωσης για το τρέξιμο, πλήρης οδηγούς για το πώς να τρέξεις ένα μαραθώνιο, διατροφικά tips. Έκανα συνδρομή στο Audible για να ακούω, τρέχοντας, κάποια audiobooks που θα ήθελα να διαβάσω. Δηλαδή γέμισα τη φαρέτρα μου με κάθε λογής όπλο, για να μην αποτύχω.
Τα τελευταία χρόνια έπαψα να ανταγωνίζομαι τους άλλους σε διάφορους τομείς. Ασχολούμαι μόνο με το να ανταγωνίζομαι εμένα τον ίδιο, τα όριά μου και να έχω μια φιλοσοφία, νοοτροπία καλύτερα, νίκης σε κάθε τομέα. Δεν συμβαίνει πάντα φυσικά, δεν είμαι κανένας γκουρού ούτε ειδικός, απλώς επέλεξα να θέλω να κερδίζω και όχι να χάνω. Ή, πιο σωστά, να μην έχω ηττοπάθεια, άρα να προσπαθώ να κερδίσω. Μου πήρε χρόνο και αρκετή δουλειά με τον εαυτό μου για να καταλάβω ότι όλα, μα όλα ξεκινούν από το μυαλό μας και ότι το παιχνίδι είναι στημένο από εμάς για μας.
Οι προπονήσεις συνεχίστηκαν με αμείωτο ρυθμό μέχρι τέλος Οκτωβρίου, με αποκορύφωμα αυτή που κάναμε με το φίλο Τάσο την 28η Οκτωβρίου, ανήμερα της εθνικής επετείου. Αποφασίσαμε να τρέξουμε από τον Μαραθώνα μέχρι την Αγία Παρασκευή, τριάντα-τριάντα δύο χιλιόμετρα δηλαδή. Δειλά-δειλά, χάραμα, στις 6 και κάτι ψιλά ξεκινήσαμε. Δεν θα πω πολλά, δεν έχει νόημα σε αυτό το σημείο, θα πω μονάχα πως βρέθηκα μετά το τριαντάρι να ξερνάω, να ζαλίζομαι, να καταρρέω κατά μία άποψη, αφού, οδηγώντας από τον Μαραθώνα στο σπίτι μου, τα μάτια μου έκλειναν από την κούραση.
Δεν μπορούσα να το πιστέψω, υποτίθεται έτρεχα, έκανα σωστά τα προγράμματά μου, τη διατροφή μου, όλα. Οι λέξεις για τον βουβό πόνο ηχούσαν και πάλι μέσα μου. Ένα πράγμα δεν υπολόγισα τότε, και μάλλον γι’ αυτό συνέβησαν όλα, την ενυδάτωση και το switch του μυαλού ώστε να πετύχω τον στόχο εκείνης της ημέρας. Πώς το λένε οι ποδοσφαιριστές; Μπήκα στο γήπεδο φοβισμένος και παρέμεινα φοβισμένος. Η αποτυχία ήταν δεδομένη. Δεν είχα να φοβηθώ κάτι, αλλά και ο φόβος είναι τέχνασμα του μυαλού, μια ψευδαίσθηση. Οι μέρες που είχαν απομείνει για τον αγώνα ήταν περίπου είκοσι κι εγώ έπρεπε να βρω λύσεις για να μην αποτύχω.
Σάββατο 13 Νοεμβρίου 2021
Η μέρα μου ξεκίνησε ήρεμα, βόλτα στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο με τα παιδιά, χαλαρό περπάτημα, να είμαι σε κίνηση – έτσι είχα ακούσει από τον φίλο μου τον Παναγιώτη, δυνατό δρομέα, ρεαλιστή, φοβερό χαρακτήρα και πρόσωπο-κλειδί για τον αγώνα. Όσο βράδιαζε, το στρες μεγάλωνε, δεν ήξερα τι ένιωθα, υπερένταση, πίεση γι' αυτό το κατά κάποιον τρόπο εξουθενωτικό αποτέλεσμα, προσμονή να απολαύσω τις δάφνες της επιτυχίας μου, αν, ξαναλέω, αν, αυτό συνέβαινε.
Δεν έφτανε το στρες, τα νεύρα και όλα όσα μου φταίγανε χωρίς λόγο, ένιωθα σαν να βούλωνε η μύτη μου, σαν να είχα αρπάξει κρύωμα, και το ένιωθα καλά. Άντε πάλι, σπρέι για τη μύτη, Depon Maximum, καυτό μπάνιο.
Περάσαν μερικές ακόμη ώρες για να κοιμηθώ τελικά τρεισήμισι ώρες, μέχρι που ο ήχος του ξυπνητηριού μου μού υπενθύμισε να σηκωθώ να πάρω τη νίκη μου, που τόσο είχα οραματιστεί, με εντελώς βουλωμένη μύτη πια κι ένα ρίγος στην πλάτη, καθώς το σώμα αποδυναμωνόταν σταδιακά.
Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2021, Ημέρα του Αγώνα
Ετοιμάστηκα χωρίς άγχος, σαν έτοιμος από πάντα που λένε, φόρεσα τα ανάλογα ρούχα, κάλτσες, κρέμες, ρολόγια, γιλέκα υδροδοσίας, καπέλα, γυαλιά, αντηλιακό, ούτε κι εγώ ξέρω τι άλλο, και κατευθύνθηκα προς Μαραθώνα. Πρωινό έφαγα στο ταξί που με πήγε, δεν πρόλαβα στο σπίτι.
Έπρεπε να αγχωθώ; Δεν ξέρω. Δεν ένιωθα κανένα άγχος, επαναλαμβάνω. Χιλιάδες δρομείς περίμεναν την εκκίνηση του αγώνα, ο καθένας για τον δικό του λόγο ή και χωρίς λόγο. Από διάφορα βιντεάκια που είχα δει στο YouTube η όλη φάση θύμιζε αγώνες του εξωτερικού, καθώς το σημείο εκκίνησης στον Μαραθώνα θύμιζε χωριουδάκι όπου μαζεύονται οι δρομικές κοινότητες και στήνουν τη γιορτή τους.
Βέβαια αυτό δεν συμβαίνει ούτε γενικά ούτε ο Μαραθώνας θυμίζει χωριό, όπως περιγράφω, αλλά εκείνη τη στιγμή κάπως έτσι μου φάνηκε. Λόγω πανδημίας ο αγώνας θα χωριζόταν σε γκρουπ A, που θα ξεκινούσε στις εννιά, και σε γκρουπ B, που θα ξεκινούσε στις δέκα. Εγώ ανήκα στο δεύτερο group και στα αρνητικά του αναφέρω τις πολλές ώρες αναμονής από το ξύπνημα και μέχρι τον τερματισμό, αν φυσικά υπήρχε τερματισμός για κάποιους. Το ξεπεράσαμε κι αυτό.
Φωνές από τα μεγάφωνα, στημένοι σε συγκεκριμένα σημεία για να έχουμε απόσταση μεταξύ μας οι δρομείς, 3-2-1. «Καλό αγώνα και καλό τερματισμό!» ανακοίνωσε ο speaker. Πάτησα το start στο ρολόι μου και έφυγα.
Ρίγος, σκέφτηκα όλη την πορεία μου μέχρι να φτάσω σε αυτόν τον αγώνα, που αποτελεί όνειρο ζωής για κάποιους και ως αγώνας αλλά και ως αυτό που πρεσβεύει ως Κλασικός Μαραθώνιος. Σταθερά βήματα, αργό τρέξιμο, πολλά χαμόγελα, φασαρία. Στο μυαλό μου είχα θέσει ως πρώτο σημείο-στόχο τον ιστορικό τύμβο του Μαραθώνα, απ' όπου θα περνούσαμε για να αποτίσουμε φόρο τιμής στους Μαραθωνομάχους, περίπου στο πέμπτο χιλιόμετρο της διαδρομής.
Το σώμα ζεσταινόταν σιγά-σιγά, ένιωθα καλά και δυνατός και θυμάμαι να έχω στο μυαλό μου ότι πρέπει να πίνω νερό και ηλεκτρολύτες ακόμα κι όταν δεν δίψαγα. Σε εκείνο το σημείο ο φίλος Τάσος, που ξεκινήσαμε μαζί τον αγώνα, όντας ταχύτερος, έφυγε μπροστά για να ακολουθήσει τον δικό του ρυθμό.
Η διαδρομή ήταν γεμάτη κόσμο, δεν προλάβαινες να βαρεθείς ή να σκεφτείς πολλά στο συγκεκριμένο κομμάτι της, από το έκτο χιλιόμετρο έως το δέκατο πέμπτο δηλαδή. Αργότερα η ανηφόρα μεγάλωνε, η διαδρομή έμοιαζε δυσκολότερη για τα πόδια, είχα σταθερό ρυθμό στα 7,10, 7,50 χιλιόμετρα την ώρα και ένιωθα καλά, έπινα νερό πού και πού και είχα αποφασίσει να χρησιμοποιώ ανά δέκα χιλιόμετρα ένα ενεργειακό τζελάκι, πάντα με καφεΐνη.
Το πρώτο που έφαγα ήταν η γεύση espresso, το δεύτερο σοκολάτα, ακολούθησε το φράουλα-μπανάνα, ενώ θυμάμαι που περίμενα να περάσει η ώρα για να φάω το σοκολάτα-καρύδα. Σε αγώνες αποστάσεων και διάρκειας το μυαλό παίζει περίεργα παιχνίδια. Έτρεμα στην ιδέα μην προδώσω ο ίδιος τον εαυτό μου, ενώ παράλληλα γνώριζα πως όριζα τα πάντα εγώ.
Φτάσαμε στο μοναδικό κομμάτι που βλέπαμε θάλασσα στα αριστερά μας, ενώ στα δεξιά μας βρισκόντουσαν τα καμένα. Σιωπή, μνήμες, οργή και σκοτεινές σκέψεις.
Σε εκείνη τη στιγμή θυμάμαι κάποιον εξηντάρη δρομέα να ρωτάει τους άλλους δρομείς τριγύρω του αν εδώ είναι τα καμένα. Άσε μας, ρε μεγάλε, δεν τα βλέπεις; Αλλά και πάλι, δεν επέτρεπα στον εαυτό μου να σπαταλήσει άσκοπα ενέργεια, ούτε πνευματικά. Σκόρπιες σκέψεις, διαύγεια, μέχρι το εικοστό-εικοστό τρίτο χιλιόμετρο ο αγώνας κυλούσε ομαλά, ένιωθα απρόσμενα καλά.
Εκεί σκέφτηκα πως είμαι στα μισά, ενώ παράλληλα υπενθύμισα στον εαυτό μου πως γι’ αυτό προετοιμαζόμουν τόσο καιρό. Σε εκείνο το σημείο είπα πως θα τερμάτιζα και με ένα πόδι. Κάποιοι το έκαναν κι αυτό, άλλοι σε αμαξίδια, άλλοι με τα παιδιά τους στα καρότσια κι άλλοι εθελοντές, να τρέχουν μαζί με τα παιδιά που βρίσκονταν στα αμαξίδια. Πήρα δύναμη και έμπνευση. «Αυτοί είναι οι πραγματικοί ήρωες», σκέφτηκα και συνέχισα.
Κάπου στο εικοστό με εικοστό έκτο χιλιόμετρο θυμάμαι να μην μπορώ να βάλω σε τάξη τις σκέψεις μου, παρόλο που φαινομενικά υπήρχε σιωπή. Το λέω έτσι διότι ενώ τρέχαμε χιλιάδες μαζί, έτρεχε ο καθένας μόνος του, χωρίς να βγάζει άχνα, για τα δικά του ιδανικά και αποτελέσματα. Μοναδικό συναίσθημα μεγάλης διάρκειας. Το είχα ανάγκη για να ξεφύγω από την πολύβουη καθημερινότητα.
Μεταξύ εικοστού όγδοου και εικοστού ένατου χιλιομέτρου, ενώ είχα τεράστια αποθέματα ενέργειας, ένιωσα έναν πραγματικά έντονο πόνο στους έξω συνδέσμους του αριστερού γονάτου. Δεν μπορούσα να μη δώσω σημασία καθώς, ενώ έτρεχα, το αριστερό μου πόδι άρχισε να πονάει και να μη μου επιτρέπει να κάνω σωστά την κίνηση, με λίγα λόγια, όπως έκλεινε επάνω στον βηματισμό, με διέλυε. Σταμάτησα και ξεκίνησα διατάσεις. Έδεσα διαφορετικά τα κορδόνια μου, τίποτα. Ο πόνος μόλις είχε έρθει για να μείνει. Σκοτεινές σκέψεις, αποτυχία, εγκατάλειψη, ήττα, ο βουβός πόνος του μαραθωνοδρόμου.
Κι αν σταματούσα εκεί; Θα ήμουν λιγότερο άξιος από αυτούς που θα τερμάτιζαν; Μα τραυματίστηκα, πονάω, δεν μπορώ καν να περπατήσω φυσιολογικά. Πήρα μερικές ακόμη ανάσες, τα podcasts που συνήθιζα να ακούω και οι τιτάνες που τα αφηγούνταν, υπερμαραθωνοδρόμοι στην πλειονότητά τους, μίλαγαν για το pain cave, το σημείο δηλαδή που ο δρομέας κυριεύεται από τον πόνο και τον κάνει φίλο του. Πορεύεται με αυτό και δεν εγκαταλείπει ούτε κατά διάνοια. Οι σπουδαίοι δεν εγκαταλείπουν, σηκώνονται και παίρνουν τη ΝΙΚΗ, με κεφαλαία, τέτοια είναι η αξία της.
Και όπως διάβασα πρόσφατα σε ένα βιβλίο του Tim Grover, επί δεκαπέντε χρόνια προσωπικού γυμναστή του Michael Jordan, το συναίσθημα της νίκης και της ολοκλήρωσης είναι τόσο ισχυρό και φέρνει τέτοια ευφορία, που δεν αγοράζεται ούτε από τα πιο βρόμικα, άδυτα και σκοτεινά σημεία στη μαύρη αγορά. Για μένα η τέλεια μεταφορά, μια και συνηθίσαμε να χάνουμε και να μειώνουμε τις απαιτήσεις σε σχέση με την ποιότητα ζωής μας, κλέβαμε από τη ζωή μας δηλαδή.
Έπρεπε να αποφασίσω. Ναι ή όχι; Νίκη ή ήττα; Δεν είχα βρεθεί σε τέτοιο σταυροδρόμι ποτέ τελευταία. Ακόμη και αν είχα βρεθεί πιο παλιά, ήταν δεδομένο πως θα τα παρατούσα. Έσφιξα τα δόντια και ξεκίνησα, θα τερμάτιζα, μόνο αυτό ήξερα. Κάθε βήμα και περισσότερος πόνος, δοκίμασα να ακούσω μουσική, κάποιο podcast, δεν τα κατάφερα. Το μυαλό δεν ηρεμούσε, σκεφτόταν πλέον τον πόνο, ώσπου κάποια στιγμή συνήθισα να τρέχω πονώντας. Δεν έδωσα φωνή στον πόνο, τον αφομοίωσα, έγινα ένα με αυτόν και οδηγούμουν πλέον από κάτι ισχυρό, την ψυχή και τη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας.
Είχε πέσει ο ήλιος πια και ήταν απόγευμα, κατηφόριζα αρκετά πιο αργά στη Μεσογείων, το ρολόι μου έγραφε πως ήμουν στο 38ο χιλιόμετρο,ο κόσμος είχε σπάσει από νωρίς, ούτε παλμό έζησα, όπως είχα ακούσει από άλλους δρομείς, ούτε φασαρία, ούτε καν μουσική. Πλέον, είχα ελάχιστα χιλιόμετρα, δεν ήξερα αν πονάω πια, αλλά έβλεπα πως τελείωνε ο αγώνας, και ξαφνικά μπήκα στο Καλλιμάρμαρο. Τέλος, τερμάτισα, αυτό ήταν. Το μαρτύριο έληξε.
Στον τερματισμό οι αγαπημένοι μου με συγκίνησαν με την παρουσία τους και την υποστήριξή τους, έντονα συναισθήματα, δυνατές στιγμές. Η νίκη είχε κατακτηθεί, μπήκα σε ένα πάνθεον που λίγοι έχουν καταφέρει να μπουν. Το κυριότερο, ξεπέρασα κάθε φόβο και μοιραία μεταφέρθηκα στον κόσμο της χαράς και της επιτυχίας. Ευτυχώς, δεν βίωσα κανένα βουβό πόνο.
Η ζωή είναι μικρή για να μην τολμάμε. Αυτό σκέφτηκα μόλις μπήκα στο αμάξι για να επιστρέψουμε σπίτι. Σκέφτηκα όλα όσα έκανα για να γράψω τη δική μου ιστορία και κόντρα σε όλα να καταφέρω, κάτι που κατά γενικό κανόνα είναι ζόρικο και δύσκολο. Όπως μου αρέσει να λέω, η ιστορία γράφτηκε κι εγώ κατέκτησα κάτι που άλλοτε θα έτρεμα να δοκιμάσω. Για να δούμε τι επιφυλάσσει το μέλλον. Υπάρχουν πολλοί αγώνες στον κόσμο που έγραψαν ιστορία, το σίγουρο είναι πως μόνο βγαίνοντας από το σπίτι συμβαίνει.
